Home / Blog / Cementmixers en PacMan: technologische beeldspraak in popmuziek 1910-2010

Cementmixers en PacMan: technologische beeldspraak in popmuziek 1910-2010

LATER LEZEN

Popmuziek bezingt het leven en popmuziek bezingt daarom ook technologie. Liedjes bevatten verwijzingen naar allerlei vormen van techniek, zoals klokken, computers en treinen. De afgelopen honderd jaar is onze technologie veranderd, en dus zulke verwijzingen ook. Toch zijn er veel constanten: zo komt de telefoon opvallend vaak terug en de televisie opvallend weinig. In een recent artikel [abstract] in Popular Music & Society wordt de technologische beeldspraak in popmuziek* over de periode 1910-2010 geanalyseerd. Het artikel bevat een enorme lijst aan voorbeelden van verwijzingen – bijzonder handig voor mediamakers die achtergrondtunes zoeken. Auteur B. Lee Cooper onderscheidt vier categorieën.

Technologie thuis
Hoewel er ook over stofzuigers wordt gezongen, overheerst thuis de klok (‘Alarm Clock Boogie’, ‘Cuckoo in the Clock’, ‘Grandfather’s Clock’). Er wordt gezongen over koffiepercalotors maar het merendeel van de liedjes in deze categorie gaat over communicatietechnologie. Er komen verwijzingen naar computerspelletjes (bijvoorbeeld ‘Pac-Man Champ’ en ‘Pac-Man Fever’, beiden uit 1982), maar uiteindelijk gaat het vooral over elpees, pickups en radio.

Technologie op het werk
De werkplek komt tot leven in liedjes over cementmixers en het geluid van de typmachine. Ook in deze categorie komt de klok weer vaak terug. Ook de aard van het werk is terug te horen: de carwash, de kapper, de kolenmijn. De werkdag keert terug in nummers als ‘Nine to Five’ en er wordt opmerkelijk veel over de fabriek gezongen. Vanuit Detroit uiteraard veel over auto’s.

Technologie voor bij de recreatie
Amerikanen zoeken een deel van hun vertier in publieke ruimtes zoals pretparken, de sportschool, de bioscoop, sportstadions en natuurlijk de bioscoop en de video arcade. De technologie van deze plekken vindt zijn weg terug naar de muziek (‘Pinball Machine’, ‘Rollercoaster’), soms als metafoor (bijvoorbeeld in ‘ Wake Up Little Susie’ dat gaat over een stelletje dat in slaap is gevallen bij de drive-in). Het meest dominant in deze categorie is muziek zelf, zoals blijkt uit het hoge aantal liedjes over jukeboxen.

Transporttechnologie
Transport is een metafoor voor beweging. Zo’n beetje alle vormen keren terug in muziek: de dieselmotor, het propellervliegtuig en de onderzeeër. Afstanden die overbrugd moeten worden staan symbool voor liefdesbarrières. Ook in deze categorie veel verwijzingen naar de auto – wellicht opnieuw de connectie met Detroit. Daarnaast valt op dat hoewel de trein relatief onpopulair is in de VS, deze metafoor vaak terugkeert in muziek (‘I’m Movin’ On’, ‘I’m Leaving On That Late, Late Train’, ‘I’m Leaving On The Midnight Train to Georgia’).

Conclusie
Het overzicht laat zien hoe technologie onderdeel is van onze alledaagse leven en welk belang we daaraan hechten:

“[T]hrough the musical interpretations of singers and instrumentalists, everything from sledgehammers, school bells, and gold watches to steamrollers, jet airliners, and Ford Mustangs gains greater meaning or extended value” (p.68).

 

* Popmuziek is een recentere term dan de onderzoeksperiode. De auteur heeft het over ‘commerciële Amerikaaanse opnames’.

DEEL DIT BERICHT