Home / Blog / De politieke functies van muziek tijdens het werk

De politieke functies van muziek tijdens het werk

LATER LEZEN

Er zijn maar weinig popliedjes over werk, maar popmuziek vervult een belangrijke functie tijdens het werk. Wij kennen natuurlijk Arbeidsvitaminen, het langstlopende landelijke radioprogramma ter wereld, maar de relatie tussen werk en popmuziek is niet zo evident. Drie Britse onderzoekers, Marek Korczynski, Michael Pickering en Emma Robertson, schreven een boek over muziek en manuele arbeid, Rhythms of Labour: Music at Work in Britain. Muziek- en popcultuurblog The Quietus interviewde de eerste auteur.

Muziek met een functie
De onderzoekers hanteren een historische aanpak en kijken van pre-industrieel werk naar nu. Ze onderscheiden drie dimensies: functionaliteit & fantasie, gemeenschap en stem. Functionaliteit gaat over het ritme van de muziek waaruit de arbeider energie kan halen, maar er zit ook een element van fantasie in: bedenken dat je ergens anders bent. Gemeenschap gaat over het gevoel van bij elkaar horen wanneer je samen zingt/luistert. Stem, ten slotte, gaat niet alleen letterlijk over de stem die (mee)zingt, maar ook over een stem geven aan gevoelens en klachten.

Historische veranderingen
Dankzij deze drie dimensies ontstaat een rijk beeld van de geschiedenis van muziek op de werkplaats. De auteurs ontkrachten het romantische beeld van pre-industriële arbeiders die zingen uit geluk. In plaats daarvan was zingen een vorm van empowerment, van het uiten van ongenoegen en het creëren van een wij-gevoel.

Met de industrialisatie krijgen de dimensies andere betekenis. Werkgevers en machines zorgden ervoor dat arbeiders het zwijgen werd opgelegd. Niet mogen zingen is zo een vorm van politieke onderdrukking. Later kwamen er in fabrieken muziekpauzes: er mocht bijvoorbeeld twee keer per dag een half uurtje muziek aan. Muziek fungeert dan als onderling bindmiddel.

Teksten
Weinig liedjes gaan over werk, maar dat maakt niet zoveel uit. Zo noemde een groep onderzochte arbeiders ‘We’ve Gotta Get Out of This Place’ van The Animals als meest betekenisvol voor hen op het werk. Ze eigenen zich het refrein toe – dat is voldoende om uiting te geven aan hun gevoelens ten aanzien van hun werk.

De auteurs benadrukken dat hun onderzoek gaat over manuele arbeid. Bij intellectuele arbeid vervult muziek andere functies.

DEEL DIT BERICHT