Home / Blog / Debunk: LEGO wordt niet steeds gewelddadiger

Debunk: LEGO wordt niet steeds gewelddadiger

LATER LEZEN

Collega Pedro de Bruyckere blogde over een nieuwe studie [vrije toegang] die stelt dat LEGO producten meer gewelddadig worden. Op een steentje gaan staan wekt inderdaad agressie op, maar kan het speelgoed zelf ook gewelddadig zijn? Andere media schreven direct berichten over. Zo kopte de NOS lekker schreeuwerig ‘Lego vecht met wapens om aandacht van kinderen’. RTL Nieuws maakte ervan ‘Pas op voor agressief kind’. De Volkskrant schreef ‘LEGO maakt steeds gewelddadiger speelgoed’, al was de redactie enigszins terughoudend in de bespreking. Moet het speelgoed verboden worden? Tijd voor een debunk.

In de communicatiewetenschap bestaat geen consensus over de effecten van gewelddadige televisie of van gewelddadige games, hoewel beide onderwerpen al jarenlang worden bestudeerd. Het gaat hier om een effect van beeld op gedrag en dat is niet eenduidig. Bij games rijst de extra vraag of het inleven in de personages versterkend werkt. De auteurs van dit artikel bespreken deze literatuur nauwelijks. In plaats daarvan is er kort aandacht voor de effecten van spelen met speelgoedwapens. De centrale onderzoeksvraag is ‘exactly how violent LEGO products have become?’ Ik ken geen collega die deze vooringenomen vraag goed zou keuren in een onderzoeksopzet.

De onderzoekers benadrukken overigens dat het geen effectstudie betreft. Er mogen dus geen uitspraken gedaan worden over wat een eventuele verandering in het speelgoed doet met kinderen. De journalisten die hierover schreven hebben dus duidelijk het artikel niet gelezen.

Wapensteentjes
De onderzoekers zijn op zoek gegaan naar LEGO-wapens. Het is niet direct duidelijk wanneer iets met LEGO een wapen is: je kunt immers steentjes aan elkaar zetten en er een Death Star van boven, maar dat maakt een steentje nog geen wapen. De onderzoekers hebben gebruik gemaakt van inventarisatielijsten van BrickLink.com, een online marktplaats waar LEGO verhandeld wordt. In de catalogus staan alle steentjes die sinds 1949 zijn uitgebracht. De site heeft een categorie ‘Minifig, Weapon’ en alles wat hierin staat, valt voor de onderzoekers onder een ‘wapensteentje’. De onderzoekers geven toe dat dit verre van perfect is, maar vinden het toch een goede benadering.

De onderzoekers keken naar het aandeel ‘weaponed sets’: het aantal sets dat uitkwam dat minstens een wapensteentje bevatte, en het aandeel wapensteentjes: de hoeveelheid wapensteentjes in alle sets in een jaar, gedeeld door het totale aantal steentjes in alle sets dat jaar. Dat levert een leuk plaatje op:

journal.pone.0155401.g002

De toename blijkt echter geheel samen te hangen met LEGO-themasets. De eerste wapensteentjes kwamen met het thema ‘Kasteel’. Een tweede piek is het verschijnen van het thema ‘Piraten’. Ook de volgende pieken kunnen gerelateerd worden aan het verschijnen van themasets. Belangrijk daarbij is dat LEGO in 1999 is gaan samenwerken met film franchises als Star Wars en Lord of the Rings. In zulke sets zitten ook wapens, en die verklaren de toename. De corrrecte conclusie moet dus zijn: themasets van LEGO bevatten wapens en door de jaren heen is LEGO meer themasets gaan aanbieden, vooral in relatie tot blockbusterfilms.

Gedacht geweld 
In een tweede studie is gekeken naar de catalogi van LEGO. De foto’s daarin laten namelijk een speelscenario zien: hoe moet je spelen met deze steentjes? Er werden 1576 plaatjes geselecteerd, afkomstig uit de periode vanaf 1973. We weten niet in hoeverre de afbeeldingen door de tijd zijn veranderd: zagen we vroeger alleen de steentjes of ook kinderen spelen? De onderzoekers schrijven dat ze geen goede meetmate voor geweld in deze afbeeldingen konden vinden. Ze pasten daarom een een codeerschema van een onderzoek naar geweld op televisie aan.  Het bevat codes als de aard van nonverbale psychologische agressie, de realisatie van geweld en de consequenties van geweld.

Vervolgens is er een experiment opgezet waarbij ieder plaatje uit het onderzoek werd voorgelegd aan minimaal drie deelnemers. Ze moesten daar minimaal twintig seconden over doen. De deelnemers waren geen getrainde codeurs zoals gebruikelijk bij dit type analyse, maar leden van Crowdflower, een platform waar onderzoekers grote aantallen assistenten kunnen inhuren. Het ging om 161, waarvan zeventig procent man. Ze kregen $6 per uur voor hun werk. De onderzoekers rapporteren geen intercodeurbetrouwbaarheid van de deelnemers, zoals wel gebruikelijk is in dit type analyse. Het voel hen op dat jonge deelnemers eerder geweld zagen dan oudere deelnemers.

Ook hier vinden de auteurs een toename van geweld: de deelnemers beoordeelden dat de plaatjes door de jaren heen gewelddadiger zijn geworden. Ook hierbij een aardige grafiek:

journal.pone.0155401.g008

 

De onderzoekers brengen deze resultaten niet in verband met de eerder besproken themasets, terwijl de meest voor de hand liggende vraag natuurlijk is of de gewelddadige plaatjes plaatjes van die sets waren, of dat ook niet-themasets gewelddadig worden ingezet. In de analyse komen we ook niet te weten of het gaat om wapens die te zien zien of boos spelende kinderen. Een correctie conclusie kan hier zijn: op basis van ongebruikelijke analysemethoden stellen niet-getrainde codeurs een toename van fysiek danwel psychologisch geweld vast in LEGO-reclames.

Claims van de onderzoekers
Op basis van deze twee studies stellen de onderzoekers vast: “LEGO products have become significantly more violent”. Deze conclusie wordt echter niet ondersteund door de data. Vervolgens doen zij, op basis van geen enkele studie, uitspraken over andere speelgoedfabrikanten. Ze stellen dat zij verwikkeld zijn in een “metaphorical arms race for exciting new products. In this race they do not only compete with other toy manufacturers but also with television and video games, which have also become more violent over the years”. Ook deze claim wordt niet ondersteund met onderzoek. Tot slot stellen ze dat overheden kinderen hiertegen moeten beschermen. Gezien het hier geen effectstudie betreft, is ook deze uitspraak onterecht.

Samenvattend: op basis van een slechte onderzoeksvraag en schimmige methoden doen de onderzoekers uitspraken die hun data niet ondersteunen. LEGO is niet meer gewelddadig geworden, hooguit kan gezegd worden dat themasets meer wapens bevatten en dat reclames meer gewelddadigere speelscenario’s zijn gaan uitbeelden. Over het effect daarvan op kinderen weten we niks.

 

DEEL DIT BERICHT