Home / Blog / Feestende drugsgebruikers houden het in het café bij biertjes

Feestende drugsgebruikers houden het in het café bij biertjes

LATER LEZEN

Het uitgaansleven in Amsterdam verandert. Dat komt door veranderingen in de stad: de bevolking groeit en die aanwas komt vooral van jonge, hoogopgeleide mensen. Daarnaast gentrificeren buurten als West in hoog tempo. Het gevolg is dat er veel ‘hippe’ cafés bijkomen, vooral in stadsdelen als Noord, Oost en West. Gisteren bespraken we hier trends in uitgaan uit de Antenne 2014 [PDF], de jaarlijkse monitor van Jellinek en het Bongerinstituut van de UvA. Vandaag zetten we de resultaten van de survey onder jonge cafébezoekers op een rijtje.

Methode
De Antenne wordt ieder jaar afgenomen onder een wisselende groep. Zo is het mogelijk trends op termijn goed te ontwarren. De vorige keren dat cafébezoekers werden ondervraagd waren in 2000, 2005 en 2010. Er werd toen, net als nu, een onderscheid gemaakt tussen mainstream, hippe, homo- en studentencafés*. De grenzen tussen deze groepen vervagen steeds meer (vooral tussen mainstream en hip) en het caféleven versplintert sterk. Er werd gestreefd naar een steekproef met ongeveer vijftig procent mainstream cafébezoekers, dertig procent hip, tien procent student en tien procent gay om de steekproef aan te laten sluiten bij die van voorgaande jaren en om min of meer de verdeling van het Amsterdamse cafépubliek te volgen. Vanwege de schaalverkleining moesten dit jaar meer cafés worden bezocht dan voorheen.

Het veldwerk werd uitgevoerd in juni 2014 (op speelavonden in het WK is geen veldwerk gedaan), door duo’s die allen vier cafés per avond bezochten. Veldwerkers spraken representatieve bezoekers aan met het verzoek mee te doen aan een onderzoek over uitgaan, alcohol, tabak en andere genotmiddelen. Er werd eerst een korte vragenlijst afgenomen waarna de respondent een flyer met unieke code meekreeg waarmee de dag erna online een uitgebreide vragenlijst ingevuld kon worden. 1.658 cafébezoekers kregen een flyer mee, 32 procent van hen vulde de vragenlijst in. De uiteindelijke steekproef bestond uit 523 mensen. Demografisch gezien is sprake van selectieve respons (iets meer vrouwen, iets ouder, vaker autochtoon), maar dat lijkt geen gevolgen te hebben op vertekening van middelengebruik.

Vergelijkingen
Het drugsgebruik lijkt geëmancipeerd: mannen en vrouwen doen alles ongeveer evenveel, met alleen drank, cocaine en ketamine als uitschieters voor mannen. Ook bij andere groepen (student/werkend, autochtoon/allochtoon) zijn weinig verschillen, maar dat heeft ook te maken met de steekproefsamenstelling. Dankzij de vervaging van grenzen tussen types café is het moeilijk hier verschillen vast te stellen. GHB wordt vaker gebruikt door bezoekers van homocafés dan van studentencafés.

In vergelijking met voorgaande jaren gaan de cafébezoekers meer uit, gaan ze vaker buiten het centrum uit (7% in 2010, 25% nu) en gaan ze vaker naar clubs (al neemt het clubbezoek in zijn geheel af). In de jaren dat het onderzoek is uitgevoerd hebben ze gek genoeg steeds ongeveer evenveel uitgegeven (€35 in 2000, €33 nu).

Bezoek en gebruik 
De respondenten in dit onderzoek zijn hoofdzakelijk autochtoon (80%). De restgroep is vooral Westerse allochtoon (15%). Zeventig procent heeft een hbo- of universitair diploma. Meer dan de helft was die maand al 4-9 keer uit geweest. Vaste stappers zijn mensen die per maand minstens vier keer uitgingen. 65 procent valt hieronder.

Het merendeel (67%) gaat meestal uit in het centrum, een kwart vooral buiten het centrum. De bezochte plekken waren vooral cafés (95%), muziekfestivals, dance events of party’s (56%) en clubs (45%). Twaalf procent van de bezoekers slaagt erin geen geld uit te geven. Gemiddeld wordt €20 in het café uitgegeven. Hoe ouder hoe meer. Een gehele uitgaansavond kost gemiddeld €33.

Zestig procent van de respondenten rookt, maar slechts 26 procent is een dagelijks roker. 28 procent heeft het afgelopen jaar waterpijp gerookt. Een zeer grote meerderheid (86%) vindt het goed dat er in cafés niet gerookt mag worden.

Cafébezoekers zijn drinkers: 99 procent dronk in de laatste maand alcohol. Dagelijkse drinkers zijn er maar weinig: zes procent. Op dagen dat wordt gedronken, worden gemiddeld vijf glazen alcohol genuttigd. Hoewel 23 procent voldoet aan de definitie van risicodrinker, vindt 54 procent dat ze teveel drinken. Dit zien de onderzoekers ook onder de rokers: zeventig procent vindt dat ze te veel roken. Er zijn weinig trends in drankgebruik.

Dertig procent gebruikte in de laatste maand nog cannabis; 85 procent deed dat ooit. Het aandeel dagelijkse blowers ligt lager dan één procent. Het aantal blowers is iets gestegen.

Een kwart van de bezoekers gebruikte de afgelopen maand nog xtc; 63 procent heeft dat wel eens gedaan. De gemiddelde startleeftijd ligt op 21 jaar. Slechts zeven procent slikte vaker dan tien keer per jaar pillen. Xtc is weliswaar de meest gebruikte partydrug, maar niet de vaakst gebruikt.. De respondenten die ervaring hebben met MDMA (47% gebruikte dat ooit) hebben op een enkeling na ook ervaring met xtc. Het xtc-gebruik is sinds 2005 sterk gestegen.

Cocaïne is minder populair: vijftien procent gebruikte de afgelopen maand; 42 procent deed het ooit. De startleeftijd ligt ook hoger: 22 jaar. Amfetamine wordt nog weer minder gebruikt: negen procent deed het afgelopen maand en een op de drie deed het ooit.

GHB werd door negen procent van de respondenten nog de afgelopen maand gedaan en 19 procent deed het ooit. Lachgas is bekender: elf procent gebruikte het de afgelopen maand en 46 procent deed het ooit. Deze drug wordt nu veel meer gebruikt dan in 2010. Ketamine werd door vier procent in de laatste maand gebruikt, maar twintig procent heeft er ooit ervaring mee.

Er worden ook designer drugs gebruikt, ook wel aangeduid als nieuwe psychoactieve stoffen (NPS). Nieuw en het meest populair is 4-FA: recent gebruik (12%) is even hoog als ooit gebruik. Daarna komt 2-CB: twee procent gebruikte dat de afgelopen maand en tien procent wel eens.

Eén procent van de respondenten gebruikte wel eens heroïne. Bij crack ligt dat op vier procent. Paddo’s werd door een kwart wel eens gebruikt; lsd door slechts zeven procent.

Drugs worden weinig in combinatie met cafébezoek gebruikt. Bijna de helft drinkt voordat ze de kroeg in gaan, maar slechts een enkeling gebruikt voor of na het cafébezoek xtc, coke of iets anders.

64 procent gaat met de fiets naar huis, 19 procent ging lopen, negen procent nam het OV en drie procent pakte een taxi. Slechts drie procent ging rijden met de scooter en twee procent met de auto. De onderzoekers wijzen erop dat dit op het totaal van alle cafébezoekers toch een aanzienlijke groep is.

Tot slot
De Antenne wordt ieder jaar onder een wisselende groep afgenomen. Het valt de onderzoekers op dat cafebezoekers en partypubliek steeds meer hetzelfde zijn: het partypubliek gaat steeds vaker ook een avond naar de kroeg. Hierdoor zien ze dat het middelengebruik dat ze nu bij de cafébezoekers hebben gemeten deels ook het middelengebruik van partygangers is. Het is daarbij opmerkelijk dat tijdens zo’n caféavond eigenlijk nauwelijks middelen anders dan alcohol en roken gebruikt worden. De vermenging van de groepen uitgaanders verklaart waarschijnlijk deels de toename in middelengebruik onder cafébezoekers.

* Cafés waar vooral veel toeristen komen of bruine cafés met een ouder publiek zijn dus niet bezocht.

DEEL DIT BERICHT