Home / Blog / Geopolitiek begrijpen door James Bond

Geopolitiek begrijpen door James Bond

LATER LEZEN

Wanneer iemand betekenis geeft aan een film, gaat het over veel meer dan de tekst (het geheel van beeld en geluid) van die film. Ook recensies, trailers en promotieuitingen spelen een rol. Bij films in de James Bond-reeks tellen ook alle eerdere films die die persoon heeft gezien mee. Hoe iemand bijvoorbeeld betekenis geeft aan Daniel Craigs vertolking van Bond wordt ook beïnvloed door wat hij van de eerdere Bond-acteurs vond. Er is nog meer. In een recent artikel [abstract] kijken Jason Dittmer en Klaus Dodds naar de invloed van locatie op de betekenisgeving aan Quantum of Solace.

Rol van plaats
Plaats en beweging spelen een grote rol in de James Bond-films. Bond reist niet alleen de wereld over, de snelle manier van monteren geeft een extra gevoel van urgentie en paranoia aan het verhaal. In Quantum of Solace speelt ook de virtuele ruimte een belangrijke rol: Bond gebruikt zijn smartfoon om zich snel te informeren over nieuwe locaties.

Naast plaatsen in de film zelf, doet ook de plaats van het publiek ertoe. Russen geven anders betekenis aan James Bond dan Engelsen. Maar het maakt ook uit waar je de film kijkt: op de premièreavond in de bioscoop of gedownload in bed op je laptop.

Methode
De onderzoekers namen dezelfde vragenlijst af bij bioscooppubliek in drie verschillende theaters in Londen (Leicester Square, Richmond en Egham). De onderzoekers vonden geen verschillen tussen de bioscooplocaties. De respondenten waren niet allemaal Brits. In de surveys werd gevraagd naar de belevenis van locaties in de film.

Geopolitiek
In de antwoorden komen steeds drie geopolitieke thema’s terug. Ten eerste speelt water een belangrijke rol in het verhaal en wezen kijkers op water als een grondstof waarover natiestaten met elkaar in conflict kunnen raken. Ten tweede gaat het over mondialisering en de rol van grote bedrijven. Zij kunnen overheden in de tweede en derde wereld ondermijnen.

Tot slot reflecteerden kijkers op de representatie van verschillende plekken in de film. Mooie exotische locaties horen bij Bond-films en de mate waarin het publiek tevreden was over de manier waarop dit in Quantum of Solace was gedaan bepaalde voor een groot deel hun algemene waardering van de film. (Er bestaat een kleine onderzoekstraditie naar James Bond en toerisme, waar fans als toerist in de voetsporen van hun held volgen.)

Bolivia als nieuwe Ander
In oude Bond-films fungeert de Sovjet-Unie als tegenovergestelde. Na het eind van de Koude Oorlog is dat veranderd. In Quantum of Solace is Bolivia de Ander. Alles aan het land is niet Engeland: de Latijns-Amerikaanse cultuur, de armoede, de corrupte politiek, maar bovenal ook het landschap van de Altiplano. Het moet hierbij opgemerkt worden dat de opnames in Chili plaatsvonden.

Sommige kijkers kenden het land uit eigen reizen, andere respondenten waren zelf in de regio geboren of op een andere manier geïnteresseerd in Latijns-Amerika. Zij beleefden de film op een andere manier dan mensen die nauwelijks kennis hadden van Bolivia.

Relevantie
De manier waarop mensen de wereld en de wereldpolitiek begrijpen wordt bepaald door dergelijke films, maar zo’n proces van betekenisgeving is nooit eenduidig. Het onderzoek laat zien hoe zeer publieken in beweging zijn. Toerisme en migratie zorgen voor verschillen in betekenisgeving aan dergelijke films.

DEEL DIT BERICHT