Home / Blog / Hiphop is populair op streamingdiensten – en dat is betekenisvol

Hiphop is populair op streamingdiensten – en dat is betekenisvol

LATER LEZEN

In januari schreef muziekjournalist Atze de Vries een kritisch stuk over het gebrek aan hiphop op 3FM, de popmuziekzender van de Nederlandse publieke omroep. De Vries signaleerde dat nummers die een groot succes zijn op YouTube nauwelijks worden gedraaid op de radio. Het verweer van de zender was dat “de 3FM luisteraar simpelweg niet zo zit te wachten op urbanmuziek”. Dat is moeilijk vol te houden als hiphopartiesten zo populair zijn op andere kanalen. De beschuldiging van institutioneel racisme viel daarom in het stuk van De Vries. Deze zomer kaartte rapper Fresku de problematiek nogmaals aan met het nummer ‘Zo Doe Je Dat’.

Onderliggend aan de discussie is dat 3FM-publiek anders is dan liefhebbers van hiphop. Dat is een kip/ei-vraag: maakt onbekend onbemind of zorgt onbemind ervoor dat ze er ook niet mee bekend willen zijn?

Anders op de stream
Gisteren verscheen er een stuk in The New York Times over het grote succes van hiphop- en R&B-artiesten op streamingdiensten als Spotify en Apple Music. Dit succes wordt gekoppeld aan het mobiele tijdperk: de jonge doelgroep zou op een andere manier muziek consumeren: niet meer door te downloaden, maar door te streamen:

“Those results reflect a banner year for hip-hop and R&B music, with a crop of acclaimed albums and a generation of influential stars. But music executives say they are also an indication of the way that listeners consume music these days, with hip-hop’s younger, mobile-connected audience leading a shift away from downloads.”

De vicedirecteur van platenmaatschappij Interscope Records (die onder andere hiphoppers Kendrick Lamar en Dr. Dre onder contract heeft) stelt zelfs dat de cijfers “een waarheid over consumptie” laten zien. Hiphop en R&B vormen samen zeventien procent van alle platenverkoop, maar 26 procent van alle streams. Platenbazen weten niet precies waar dit verschil in zit:

“The reasons for this disparity are not entirely clear, executives say. In addition to the young demographic of the hip-hop audience, one reason may be the genre’s increasing turn toward promotion on social media; acts like Drake and Nicki Minaj, for example, are highly active on social media, and streaming sites like SoundCloud have become the preferred outlets for new acts.”

Er wordt dus gespeculeerd over veranderende platforms (mobiel in plaats van statisch) en veranderende promotiekanalen.

Betekenisvol
Mobiel gebruik als veranderende factor voor muziek luisteren is raadselachtig. Radio is ook een zeer mobiel medium: veel luisteraars luisteren in de auto. Bovendien is muziek al sinds eind jaren ’70 draagbaar met de Walkman, later de Discman en daarna de mp3-speler. Wijzen op mobiel als verklaring lijkt me dus onjuist. Ik zou eerder kijken naar het enorme aanbod dat streamingdiensten hebben: je kunt alles luisteren wat in je hoofd opkomt. Bovendien ben je niet afhankelijk van de selectie van een dj, maar kun je op basis van je eigen voorkeuren verrast worden.

Daarnaast denk ik dat er sprake is van verschillend mediagebruik onder liefhebbers van verschillende genres. Dankzij downloadcultuur zakte de popmarkt (als in: pop als genre anders dan rock/urban etc) rond 2000 in elkaar: na een hausse van boybands en popartiesten als Britney Spears eind jaren ’90 werd rock ineens weer populair. Dat lag niet aan een spontaan smaakverschil, maar had politiek-economische oorzaken. Zulke poppy muziek is duur dankzij marketing. De afnemers waren vooral jonge meisjes en zij gingen massaal downloaden. Liefhebbers van rock waren wel bereid albums te kopen. Voor platenmaatschappijen werd het dus interessanter zich op die groep te gaan richten. Het is relevant om na te gaan of zulke verschillen ook bestaan tussen liefhebbers van urbangenres en rockgenres. Vervolgens is het interessant om door te trekken naar zenders als 3FM: draaien zij voor de verkoop of voor de luisteraar?

Tot slot: ik vind het onbegrijpelijk dat 3FM de aantijging van racisme niet serieuzer heeft genomen. Als publieke zender heeft 3FM een publieke taak. Sociale media en kanalen als YouTube hebben een democratiserende belofte in de zin dat ze de mainstreammedia enigszins buiten spel kunnen zetten. Het is dus betekenisvol dat als de dj als poortwachter verdwijnt, de luisteraar andere keuzes maakt.

Lees ook: Populariteit van popmuziek meten wordt een historische herinnering

DEEL DIT BERICHT