Home / Blog / Hoe vrouwen elkaar onderdrukken met morele oordelen over kleding

Hoe vrouwen elkaar onderdrukken met morele oordelen over kleding

LATER LEZEN

Kleding geeft signalen af, maar heeft nooit eenduidige betekenis. Wat voor de een seks uitstraalt, betekent voor de ander een koele outfit voor de zomer. Bedoeling telt daarbij meestal niet mee: over de indruk die je achterlaat heb je maar marginale controle. Vooral kleding van vrouwen wordt publiekelijk geëvalueerd en beoordeeld als teken van seksualiteit. In een recente studie [abstract] is onderzocht in hoeverre vrouwen hun seksualiteit willen uitstralen of juist bedekken met hun kleding. De resultaten stemmen bedroevend.

De onderzoekers hielden diepte-interviews met 95 vrouwen uit het Amerikaanse Noord-Westen, van tussen de 20 en 68 jaar. Vier vrouwen waren biseksueel/niet-gedefinieerd, de rest was hetero.  De helft was getrouwd. 72 procent van de respondenten was wit.

Zelf-surveillance
Op de vraag hoe vrouwen hun seksualiteit uitdrukken, antwoordden vrijwel alle respondenten dat ze dit met kleding doen. Ook lichaamstaal en make-up werden genoemd, maar kleding stak er bovenuit. Vrouwen pasten zelf-surveillance toe:

When women rejected clothes they liked or had enjoyed wearing in the past because they worried about the reactions of others, their behavior indicated their awareness of being watched and assessed. In other words, women viewed themselves … through the eyes of others when they imagined how they looked (p.171).

Oude seksualiteit
Leeftijd speelt een belangrijke rol. Veel vrouwen maakten een onderscheid tussen ‘seksualiteit’ en ‘oude seksualiteit’, waarbij ze zich afvroegen of bijvoorbeeld lingerie nog wel geschikt is voor oude seksualiteit. Een ander probleem voor oudere vrouwen was uitstralen dat ze seksueel beschikbaar waren, zonder meteen kleding als skinnies of open decolletés te hoeven dragen.

Single vrouwen maakten zich zorgen als ze naar een feestje gingen: een mooie jurk kan beschikbaarheid uitstralen en daar kunnen getrouwde vrouwen boos om worden. Sommige getrouwde vrouwen vonden het niet langer nodig zich sexy te kleden want ze zijn immers niet meer beschikbaar. Moeders maakten zich zorgen over wat hun kinderen zouden kunnen denken over uitdagende kleding.

Beoordelen van anderen
De onderzochte vrouwen waren erg uitgesproken over de kledingkeuzes van anderen. Authenticiteit was daarbij een overweging: ‘is dat wel echt een weerspiegeling van haar seksualiteit?’ Ook moraliteit weegt mee. Zo werd er gesteld dat uitdagend geklede vrouwen eruit zien als hoeren en dat zulke vrouwen geen zelfrespect hebben. Dit was vooral makkelijk als anonieme anderen beoordeeld werden. Klasse is daarbij van belang: uitdagende kleding wordt geassocieerd met de lagere klasse.

Tot slot speelde gepastheid mee in het beoordelen van de kledingkeuzes van andere vrouwen. Hier komt leeftijd weer terug. Dit citaat geeft allerlei assumpties over seksualiteit en leeftijd weer: wat sexy is op het lichaam van een twintigjarige geldt blijkbaar niet voor iemand van veertig, hoe zelfverzekerd iemand van veertig ook moge zijn.  Faith (52):

I think you should dress to complement your age. I mean I think women my age that would go out and try to put on some of the things that the girls in their 20s have on look ridiculous. Like I’ll go out …. and I think some of the women that come in that are my age—maybe 40s or 50s and are single, they look like they’re on the prowl for someone because they are dressing in outfits that would look far more attractive on women in their 20s that have the physique to pull them off.

Hoewel jonge vrouwen dus ‘met meer wegkomen’, waren oudere vrouwen ook erg streng in de beoordeling van jongere vrouwen. Sommigen vonden jonge vrouwen met sexy kleding een schande voor alle vrouwen omdat zij zichzelf zouden objectiveren.

Conclusie
Het onderzoek laat een enorme angst zien: vrouwen moeten voorzichtig zijn met hun kleding vanwege het oordeel van anderen. De seksualiteit van vrouwen wordt zo beperkt door kleding. Angst voor het oordeel van anderen ondermijnt seksueel zelfvertrouwen. Zelden wordt sexy kleding gezien als teken van verzet of zelfvertrouwen. Eerder is het een symbool van immoraliteit. De auteurs eindigen:

This emphasis on the form of women’s sexual expression camouflages structural gender inequality by labeling individual women irresponsible or immoral for their expressions of sexuality.

Hoewel de onderzoekers dit zelf niet noemen als beperking, is zulk onderzoek uiteraard cultuur-specifiek. In Amerika gelden andere verwachtingen over seksualiteit en vrouwelijkheid dan in Europa. Desalniettemin laat dit onderzoek zien hoe vrouwen vooral elkaar onderwerpen aan moraliserende oordelen over uiterlijk en hoe vrouwen hiermee elkaar onderdrukken.

Beeld: Mediawatch.