Home / Blog / Kranten gebruiken sociale media weinig als bron, dan meestal als voxpop

Kranten gebruiken sociale media weinig als bron, dan meestal als voxpop

LATER LEZEN

twitter-newspaper-coverJournalisten gebruiken sociale netwerken vooral als informele netwerksfeer, waar ze ontwikkelingen volgen, zelf livebloggen en ideeën opdoen. Er is al veel onderzoek gedaan naar Twitter in verkiezingstijd of Twitter en brekend nieuws, maar we weten nog maar weinig over hoe dat informele gebruik van journalisten zijn weerslag vindt in de nieuwsvoorziening. Steve Paulussen en Raymond Harder van de Universiteit Antwerpen onderzochten [abstract] daarom de inzet van Facebook, Twitter en YouTube in de Vlaamse kwaliteitskranten De Morgen en De Standaard.

Methode
De onderzoekers selecteerden alle krantenartikelen in de periode januari 2006 tot en met december 2013  die melding maakten van ‘Facebook’, ‘Twitter’ en/of ‘YouTube’. Dit resulteerde in 6868 berichten voor De Morgen en 7111 berichten voor De Standaard. In de volgende stap werd een inhoudsanalyse uitgevoerd op een steekproef van 591 artikelen uit 2013. Het doel was uit te vinden welke functies het gebruik van sociale media als bron had in deze berichten: was sociale media de enige bron of waren er meerdere bronnen?

Vervolgens werd een steekproef getrokken van ieder vijfde artikel uit de periode 2013. Dit leverde 285 artikelen voor De Morgen op en 306 artikelen voor De Standaard. Deze artikelen werden onderzocht op de functie van sociale media (onderdeel van het verhaal of slechts een bron);  het onderwerp van het artikel, de geografische focus (regionaal, nationaal, internationaal), de actoren van sociale media die genoemd werden (politici, celebrities, sporters, burgers, etc).

Resultaten
Het zal niet verbazen dat verwijzingen naar sociale media in deze kranten zijn toegenomen sinds 2006. Facebook wordt nog steeds het meest vermeld. De nadere inhoudsanalyse over 2013 toont dat in zeventig procent van de onderzochte artikelen het sociale medium opgevoerd wordt als bron. In de gevallen dat YouTube, Twitter of Facebook het hoofdonderwerp van het stuk is, gaat het meestal om een stuk op economie- of technologiepagina’s.

De laatste inhoudsanalyse laat nader zien bij wat voor soort berichten sociale media gebruikt worden. In 55 procent van de gevallen gaat het om ‘zacht nieuws’, zoals showbizz- en sportnieuws en human interest. Daarbij brengt De Standaard meer human interest en De Morgen meer showbizz.

Wanneer sociale media gebruikt worden als nieuwsbron, gaat het in 44 procent van de gevallen om de stem van ‘gewone burgers’. Meestal gaat dan om onbekende mensen die in anonieme en collectieve termen worden ingezet als vertegenwoordiging van de ‘stem des volks’. Journalisten doen dit om aan te geven hoe belangrijk een persoon of gebeurtenis op Facebook, Twitter of YouTube is. Deze gewone burgers worden dan geparafraseerd en als massa (en niet als individu) aangesproken.

Conclusie
Paulussen en Harder stellen dat het aantal artikelen waarin sociale media als bron gebruikt worden erg laag is. Gemiddeld gezien gaat het om vijf artikelen per dag per krant. Facebook en Twitter zijn daarbij populairder dan YouTube. Bij conventionele nieuwsselectie is er sprake van een ‘hierarchie van geloofwaardigheid’: journalisten hechten meer waarde aan mensen met hogere rang en status. Volgens Paulussen en Harder gaat dat bij de inzet van sociale media als bron niet op:

“although newspaper journalists use social media to retrieve information from politicians, official institutions and experts, they primarily refer to social media in relation to ordinary citizens, celebrities and sports people” (p. 8).

Lees ook:
Column van Linda op The Post Online over inzet sociale media als voxpop.

Bron afbeelding.

DEEL DIT BERICHT