Home / Blog / Meisjes en makeovers: jaren ’80-films en vrouwelijkheid

Meisjes en makeovers: jaren ’80-films en vrouwelijkheid

LATER LEZEN

Beeld uit She's Out Of ControlDe makeover-montage is een bekende stijlfiguur in tienerfilms. In een serie korte shots, vaak voorzien van opbeurende muziek, zien we hoe een muurbloempje getransformeerd wordt in een vrouwelijke jongedame. Deze stijlfiguur werd geïntroduceerd in de jaren ’80 en heeft zich daarna gevestigd. In een recent artikel [abstract] analyseert mediawetenschapper Maryn Wilkinson drie films met een makeover-montage: The Breakfast Club (1985), She’s Out Of Control en Teen Witch.

In The Breakfast Club transformeert ‘princess’ Claire de ‘basketcase’ Allison. Claire is een toonbeeld van middenklasse vrouwelijkheid. Na de metamorphose (makeup, haar, kleding) is Allison een ander iemand. Ze is nu klaar om gewild te worden door ‘athlete’ Andy (zie haar eindresultaat hier).

In She’s Out of Control (1989) is de makeover zichtbaarder en meer gekoppeld aan consumptie. Dit is echt een klassieke montage: we zien hoe de nerderige Katie bril en beugel verliest, nieuw haar krijgt, make-up, op hakken leert lopen en natuurlijk sexy kleren krijgt. Door bepaalde producten te gebruiken die experts haar aanraden, kan Katie transformeren. Ze toont haar nieuwe zelf door in slowmotion van de trap te lopen, op naar een date met een jongen (zie haar eindresultaat hier).

In Teen Witch (1989) transformeert de hoofdrolspeelster zichzelf. Louise verwisselt in de wc haar slonzige outfit voor sexy kleren en ze doet haar haar opnieuw en brengt make-up aan. Een zonnebril maakt het af. Louise is alleen: ze moet vooral zichzelf overtuigen van haar nieuwe imago. Aan het einde is ze klaar voor het bal (de hele scène is hier).

Zulke montages lieten volgens Wilkinson zien een viering van de vrouwelijkheid van tienermeisjes zien. Ze hebben een pedagogische rol: ze tonen het proces, laten zien wat er nodig is. Het lichaam is hier maakbaar: de boodschap is iedereen zulke vrouwelijkheid kan benaderen. Daarbij wordt keuze benadrukt: de meisjes wilden dit zelf, het initiatief kwam van hen. Het is die spanning die Wilkinson het meest interesseert:

The body within it is stretched between a return to conservative images of a more passive femininity, and its own active, transformative pursuits – its ability to ‘become’, to act and perform (p. 6).

De bespreking van Wilkinson is herkenbaar: in mijn eigen onderzoek naar de betekenis die meisjes geven aan beroemdheden geven [abstract] keerde de maakbaarheid van uiterlijk steeds terug. Dit laat zien hoe zulke ideeën worden doorgegeven en geïnternaliseerd.

(Het artikel van Wilkinson verscheen in een themanummer van International Journal of Cultural Studies over makeovers. We besteden de komende tijd ook aandacht aan andere artikelen daaruit.)