Home / Blog / Meisjes worden kiezers, jongens worden politici: politieke intenties van 14-jarigen

Meisjes worden kiezers, jongens worden politici: politieke intenties van 14-jarigen

LATER LEZEN

De eerste politieke stappen van jongeren zijn belangrijk: bij iemand die niet heeft gestemd toen hij dat voor het eerst mocht, is de kans kleiner dat hij deze ‘gewoonte’ wel opgaat pakken. Volgens Belgische onderzoekers Marc Hooghe en Ruth Dassonneville zijn de opvattingen van jongeren nu indicatief voor trends in hun kiesgedrag later. Zij onderzochten [abstract] daarom de bereidheid tot stemmen en verkiesbaar stellen van 14-jarigen in 22 Europese landen.

In de meeste landen mogen jongeren met 18 jaar stemmen. Daarvoor hebben ze echter al duidelijke ideeën over hoe hun kiesgedrag eruit gaat zien. De onderzoekers verwachtten dat daarbij drie ‘interactie-contexten’ van belang zouden zijn: ouders, school en het bredere politieke systeem. Kinderen zouden hun ouders volgen (waarbij opleidingsniveau een belangrijke factor is), de school zou socialiseren en karakteristieken van het politiek systeem (zoals registratieplicht, meerpartijenstelsel en democratische kwaliteit) zouden mede de opkomst bepalen.

De data zijn afkomstig van de International Civic and Citizenship Education Study (ICCS) 2009. Er namen 72.466 respondenten deel uit 22 Europese lidstaten, waaronder Nederland en België (Vlaanderen). Hieronder de bereidheid politiek te participeren voor deze landen, daaronder meer resultaten.

Een aantal belangrijke inzichten op een rij:

  • Meisjes geven meer aan later politiek te gaan participeren dan jongens;
  • Jongens geven echter meer aan zich later verkiesbaar te willen stellen dan meisjes;
  • Jongeren met een hogere sociaaleconomische status zeggen meer te gaan participeren;
  • Leerlingen die vinden dat er een open klimaat in de klas is (waar leerlingen worden aangemoedigd hun mening te uiten en deel te nemen aan discussies) zijn meer bereid te gaan stemmen, maar dit effect is minder sterk dan individuele variabelen;
  • Jongeren die deelnemen aan belangenvertegenwoordiging op school zeggen eerder zich verkiesbaar te willen stellen;
  • Variabelen op landniveau blijken niet significant, dus de karakteristieken van het politiek systeem hebben onder jongeren geen effect op hun bereidheid te gaan stemmen of zich verkiesbaar te stellen.

De onderzoekers maken zich zorgen over de gevonden sekseverschillen, waarbij jongens voor zichzelf eerder een carrière in de politiek zien dan meisjes. Dit resultaat werd ook in een Amerikaanse studie gevonden. Wellicht zien we op deze jonge leeftijd al de aanzet tot verschillen in de hoeveelheid mannelijke en vrouwelijke politici.

De onderzoekers waren verbaasd dat de landenkenmerken allemaal geen effect hadden, terwijl dit bij volwassenen wel zo is. Ze zoeken de verklaring hiervoor in gebrek aan kennis over zulke kenmerken bij 14-jarigen: zij weten vaak te weinig van hun eigen politieke systeem om hierdoor beïnvloed te kunnen worden.