Home / Blog / Muziektelevisie matig geseksualiseerd

Muziektelevisie matig geseksualiseerd

LATER LEZEN

De discussie over seksualisering en videoclips is enigszins gaan liggen in het publieke debat, maar er wordt nog wel onderzoek naar gedaan. Op muziekzenders is tegenwoordig meer te zien dan alleen videoclips. In een recente studie [abstract] onderzoeken Vlaamse communicatiewetenschappers welke inhoud er te zien is op de muziekzenders TMF en JIM, en hoeveel van die inhoud geseksualiseerd is.

Methode
De onderzoekers keken op het niveau van de scène (één setting zonder verandering in tijd of locatie). Ze namen twee weken televisie uit 2010 op, alles dat uitgezonden werd tussen 15.30 (de eindtijd van scholen in België) en middernacht. Zo kwamen ze tot een steekproef van 147 uur en 15 minuten. Hieruit onderzochten ze 9369 scènes uit 180 programma’s en 1393 videoclips.

Ze onderscheiden drie genres: videoclips (65.2%), non-fictie (voornamelijk verslagen van feesten) en fictie (vooral soaps en cartoons). Een videoclip definiëren ze als een korte clip bedoeld om een liedje te promoten.

De onderzoekers hebben verschillende vormen van seksualisering geoperationaliseerd, waarbij ze sterk leunen op de definitie van de APA. De volgende gevallen werden gecodeerd als seksualisering:

  1. Praten over seks, seksuele gedragingen, seksuele toespelingen en veel aandacht voor sexappeal.
  2. Aandacht op het lichaam in de vorm van weinig verhullende kleding, seksueel suggestieve poses, strippen en seksueel suggestief dansen. Seksualiteit gekoppeld aan voldoen aan het schoonheidsideaal: voor mannen ging dat om gespierd zijn, bij vrouwen om dun, of dun met de juiste rondingen.
  3. Het als object behandelen van mannen en vrouwen en het uitnodigen van kijken naar het lichaam, bijvoorbeeld door een seksueel suggestieve pose aan te nemen of door intieme delen aan te raken.
  4. Het seksueel maken van minderjarigen (jongeren onder de 18).

Resultaten
Van alle scènes bestaat uit 39,3 procent uit geseksualiseerd materiaal. Het gaat vooral om de derde soort, het objectificeren van het lichaam. In slechts 5,9 procent van de scènes werd seksualiteit opgelegd aan minderjarigen. Vrouwen worden het meest geseksualiseerd (25.7%), gevolgd door seksualisering van zowel man als vrouw (11.2%) en tot slot alleen mannen (2.4%).

Seksualisering komt vooral voor in videoclips. Vrijwel de helft (49,8%) van de videoclips bevat een seksualiserende boodschap, vergeleken met 21,1 procent non-fictie en 14,4 procent fictie.

Kritiek
De onderzoekers speculeren in de discussie van het artikel over de effecten ervan op jongens en meisjes. Zulk effectonderzoek is niet eenduidig. Het is niet zo dat media werken als injectienaald en dat jongeren als een spons alle boodschappen die ze op televisie zien opnemen.

De onderzoekers vinden hun resultaten schokkend. Wat ons echter opvalt aan het onderzoek is het lage aantal seksualiserende scènes. De definitie van seksualisering is zo breed dat vrijwel alles eronder valt. Hoe dans je bijvoorbeeld niet seksueel suggestief? Of hoe film je een zangeres zonder de aandacht te vestigen op haar lichaam? Met zo’n alomvattende definitie is het opmerkelijk dat zestig procent van de scenes geen enkele seksuele toespeling of lichamelijke focus heeft. We zien dat ook dit onderzoek – in navolging van de APA – objectificatie en seksualisering aan elkaar gelijkstelt. Zo wordt het ene maatschappelijk probleem bij het andere opgeteld om de ernst van de situatie aan te zetten.

DEEL DIT BERICHT