Home / Blog / Onderzoeksoverzicht: bestaat er zoiets als Facebook-verslaving?

Onderzoeksoverzicht: bestaat er zoiets als Facebook-verslaving?

LATER LEZEN

Er is de laatste tijd opvallend veel aandacht voor verslaving aan sociale media (zoals de ophef rond ‘sociale media stress’). Elk serieus en minder serieus onderzoek wordt breed uitgemeten in de media. Zo claimde een onderzoeksgroep recentelijk een schaal te hebben ontwikkeld, waarmee aan de hand van zes vragen Facebook-verslaving vastgesteld kan worden – lees het abstract, deze Mashable-samenvatting of dit stuk op ScienceGuide.

Vanuit de wetenschap was er direct kritiek. Zo stelt Mark Griffiths in een reactie [abstract] dat je op Facebook zo veel verschillende activiteiten kunt ontplooien dat het onduidelijk is waar de persoon exact aan verslaafd is: aan Farmville, aan chatten of aan steeds je status updaten. Ronald Pies wijst erop dat het nog volkomen onduidelijk is of internetmisbruik een aparte ziekte is of een symptoom van andere psychologische problemen.

Verslaving of overmatig gebruik
Uit een review van de bestaande literatuur [abstract, gedaan in 2011] komen drie peer-reviewed psychologische studies naar voren die zich bezighouden met verslaving aan sociale netwerken (zie beneden). De beperkingen van de studies zijn groot: de steekproeven waren klein en specifiek (vaak met studenten) en het gaat steeds om zelfrapportage in surveys. Daarnaast lijken de studies vooral overmatig gebruik te meten en dus niet pathologische verslaving.

Er is inmiddels veel onderzoek gedaan naar andere ‘nieuwerwetse geestesziektes’ als internetverslaving en gameverslaving. Over beiden zijn geen eenduidige resultaten en beiden worden dan ook niet opgenomen in de nieuwe versie van DSM [wiki], het standaardwerk voor diagnose en statistiek van psychische aandoeningen. Op basis daarvan is niet te verwachten dat dit met Facebookverslaving wel het geval zal zijn.

Vanuit een kritisch perspectief moeten we ons afvragen wat het belang is van deze studies. De onderzoekers lijken allemaal heel gretig in het aantonen van deze verslaving. Dit heeft te maken met een dieper probleem binnen de psychologie, namelijk de neiging vooral hypotheses te bevestigen. Er valt dus veel te winnen door onderzoek te beginnen met daadwerkelijke patiënten met echte problemen, in plaats van op basis van vage maatschappelijke zorgen studenten te bevragen over eventueel overmatig gebruik.

Psychologische peer-reviewed studies over verslaving aan sociale netwerken
‘Psychological predictors of young adults’ use of social networking sites’ in Cyberpsychology, Behavior, and Social Networkingabstract
‘The theory of planned behavior applied to young people’s use of social networking web sites’ in Cyberpsychology, Behavior, and Social Networkingabstract
‘Social network addiction: A new clinical disorder?’ In European Psychiatryabstract

DEEL DIT BERICHT