Home / Blog / Populariteit van popmuziek meten wordt een historische herinnering

Populariteit van popmuziek meten wordt een historische herinnering

LATER LEZEN

top 40 logoDe Top 40, dé hitlijst van popmuziek in Nederland, werd op 2 januari vijftig jaar. Radio Veronica kopieerde het idee van charts uit Amerika. De lijst was te horen op de radio én te krijgen bij de platenzaak. Het gedrukte exemplaar was een soort flyer met een tabel. Zo kon je zelf als luisteraar verschuivingen bijhouden.

Het werkte bovendien verzamelwoede in de hand. In De Gelderlander [Blendle-link] verscheen deze week een stuk over twee verzamelaars die nog steeds jagen op de gaten in hun collectie. De Top 40 cultiveerde zo fandom van popmuziek als genre en de lijst als fenomeen. Daarnaast was de Top 40 natuurlijk belangrijk als graadmeter voor succes.

Technologische veranderingen dwingen de lijst tot aanpassen. In het begin was het eenvoudig: er werd er alleen gekeken naar de verkoop van singles. Eerst op vinyl, later ook op CD. In 1999 verandert dit. Het is niet duidelijk of dit gebeurt vanwege het ontstaan van downloadcultuur, maar het bestuur besluit ook airplay mee te laten tellen. Alleen stations Radio 538, TMF, Sky Radio, Yorin FM, 3FM en MTV tellen mee, omdat deze beluisterd worden door de jonge doelgroep.

Vanaf dan is het hek van de dam. Er worden aanpassingen gedaan op legale downloads en later ook op streamingdiensten zoals Spotify. Manipulatie wordt een probleem. Downloadcijfers blijken makkelijk te beïnvloeden en een hit is dan snel gescoord. Met het vijftigjarig bestaan telt verkoop niet langer mee. De samenstellers laten zich nu leiden door sociale media. De Volkskrant schrijft [Blendle-link]:

“Hoe vaker mensen zich op YouTube, Instagram of Twitter uitlaten over een bepaald nummer, hoe hoger deze kan eindigen in de Top 40. Bij YouTube is ook het aantal kijkbeurten van belang. Alleen Nederlandstalige reacties worden meegeteld, omdat het de Nederlandse Top 40 is. ‘Als een jongere bijvoorbeeld ‘fucking good’ typt, kunnen we dat niet meerekenen,’zegt Peter van Doorn, secretaris van de Stichting Nederlandse Top 40.”

Hoewel de samenstellers dit downplayen, zijn sociale media natuurlijk ook te manipuleren. Of zoals journalist Saul van Stapele op Twitter opmerkte: ‘Geen Stijl kom er maar in’.

Met een veranderende manier van nieuwe popmuziek beleven (van vol anticipatie singletjes kopen tot vol anticipatie YouTube F5’en)  is het dus eigenlijk onmogelijk geworden om goed vast te stellen wat er op dit moment populair is onder de jeugd. En misschien is dat meten ook wel een achterhaalde gedachte in het hedendaagse gefragmenteerde distributiemodel.

De lijst blijft ondertussen zoeken naar nieuwe vormen om te overleven. Zo is er sinds kort Top 40 Radio, dat 24 uur per dag de populairste hits van dit moment en de grootste hits van vroeger draait. Zoals mening radiostation dus, maar dat terzijde.

Lees ook: 
YouTube als verlengstuk van traditionele media: lessen uit het succes van K-pop
Apple als knecht van de platenindustrie

DEEL DIT BERICHT