Home / Blog / Fans als geloofsgemeenschappen

Fans als geloofsgemeenschappen

LATER LEZEN

De rol van religie is uitgespeeld. Of deze stelling klopt, hangt af van hoe je religie definieert. Het aantal mensen dat zich niet verbonden voelt met een kerk steeg in Nederland in een eeuw tijd van twee naar 42 procent volgens het CBS. Toch is het de vraag of samenlevingen minder religieus worden, of dat religiositeit op een andere manier geuit wordt. Religieuze symbolen zijn alom tegenwoordig in populaire cultuur, of het nu gaat om Jezusbeeldjes bij Kitsch Kitschen of de rozenkrans in de handen van David Beckham. Vanuit deze invalshoek wordt er onderzoek gedaan naar overeenkomsten tussen populaire cultuur en religie.

Er wordt bijvoorbeeld onderzoek gegaan naar hoe celebrities religieuze symbolen inzetten om zich een sacraal imago aan te meten: denk aan Madonna die tijdens haar Confessions Tour opgehangen werd aan een kruis met een doornenkroon op haar hoofd. Of naar hoe de verering van popsterren, sporthelden of populaire karakters uit film en televisie religieuze vormen aan kan nemen. Michael Jindra deed bijvoorbeeld onderzoek naar Star Trek [abstract]. Als cultureel antropoloog dompelde hij zich onder in de wereld van Trekkies. Hij trof een organisatie aan die handelde volgens bepaalde dogma’s (een blindelings vertrouwen in wetenschap en de goedheid van de mens), een ‘canon’ in ere hield en haar aanhangers vraagt om op pelgrimstocht te gaan naar de jaarlijkse Star Trek-conferentie. Op basis hiervan concludeert hij dat Star Trek-fandom goed beschouwd kan worden als een religie.

De vraag of fans beschouwd kunnen worden als geloofgemeenschap blijft actueel, nu beroemdheden als Lady Gaga, Rihanna en Katy Perry hun volgelingen expliciet aanspreken als groep. Gaga roemt haar ‘Little Monsters’, Katy Perry heeft het over haar ‘Katy Kats’ en Rihanna doet regelmatig een shout-out naar haar ‘Rihanna Navy’. Daardoor maken zij hun individuele fans tot één gemeenschap, die er een gedeeld geloof op na houdt. Het creëren van sociale cohesie wordt sinds Durkheim beschouwt als één van de functies van religie en zien we hier in optima forma terug.

TAGS
DEEL DIT BERICHT