Home / Blog / Science-fiction maalt niet meer om de toekomst

Science-fiction maalt niet meer om de toekomst

LATER LEZEN

The JetsonsIdeeën over de toekomst zeggen vooral iets over het nu. Science fiction gaat daarom vooral over de hoop en dromen van de tijd waarin het gemaakt is. Een goed voorbeeld isThe Jetsons waarin we de rolverdeling van de jaren ’60 goed terug zien: Jane werkt niet en besteedt haar tijd aan het uitgeven van het geld van kostwinner George. De huishoudrobot Rosie is duidelijk een vrouw. Hoe ziet hedendaagse science fiction eruit en wat zegt dat over onze tijd?

Vertrouwde jasjes

Op The Atlantic hekelt Noah Berlatsky het gebrek aan toekomstvisie van science fiction. De trailer voor de lang verwachte opvolger van de twee Star Wars-trilogieën illustreert dit volgens hen: er is niks nieuws. De reacties van fans zijn evenwel kritisch op de toe-eigening van die oude elementen (“Explain why these new toys are not exactly the same as the old toys, and be quick about it!”). Berlatsky stelt dat science fiction geen alternatief meer aanbiedt, niet meer nadenkt over hoe het kan zijn. Hij schrijft:

“Science fiction is everywhere in popular culture, and it seems like it’s managed to be everywhere in the present by largely jettisoning the future. The massive, major franchises are all decades-old; the triumphal rhythmic successes of Star Wars and Star Trek and Dr. Who vie with sporadic reboots of Robocop or Planet of the Apes. Even newer stories, like The Hunger Games or Divergence feel less like fresh visions than like re-toolings of stagnant dystopias. Poor George Orwell wants his panopticon back.”

Ook in de recycling van superheldenfilms ziet Berlatsky een gebrek aan toekomstvisie. Superhelden lijken meer magie toe te passen in vertrouwde contexten dan dat ze nadenken over hoe de wereld zou kunnen zijn.

“Tomorrow isn’t a potential where things might be better, or even different; it’s just a place to rearrange the robots on a Titanic that never sinks. Progress has conquered the present so thoroughly it doesn’t even need to push forward anymore. In pop sci-fi, we’re all always already picking up the shiny new old lightsaber; there is no other future, and no other dream.”

Te druk om te dromen

De analyse van Berlatsky over de recycling van het oude bekende is raak. Zoals hij zelf ook stelt heeft dit uiteraard te maken met marketing en financiering. Maar er is meer. De populaire televisieseries van dit moment zijn allemaal opmerkelijk vrij van technologie: Game of Thrones, Mad Men, Fargo, The Walking Dead, True Detective. Ze spelen in het verleden of in een toekomst waarin ICT geen rol heeft. Misschien is een verklaring voor hun populariteit dezelfde als de verklaring voor de nostalgie-SF.

In onze tijd hebben we te maken gekregen met snelle technologische ontwikkelingen. De maatschappij zoekt een manier om die een plek te geven (worden we agressief van games, zijn selfies slecht, nemen robots ons werk over). Je zou dus kunnen zeggen dat we veel te druk zijn met die toekomst die er al is te verwerken. Zo druk, dat we geen tijd meer over hebben om te dromen.

TAGS
DEEL DIT BERICHT