Home / Blog / Van mooi slank naar gezond fit: het anti-dieettijdperk

Van mooi slank naar gezond fit: het anti-dieettijdperk

LATER LEZEN

Al meer dan tien jaar is in de media voortdurend aandacht voor ‘echte lichamen’. De mode-industrie ligt vrijwel constant onder vuur voor haar gebruik van te dunne modellen en websites staan vol met blogs over lichaamsacceptatie. Langzaam is het taalgebruik veranderd. Tijdschriften promoten geen diëten meer – iedereen weet toch dat die niet werken! – maar willen je vertellen hoe je fit wordt. In The New York Times verscheen een prachtige longread van Tammy Brodesser-Akner over deze veranderingen, met een hoofdrol voor Weight Watchers en Oprah Winfrey.

Aan de lijn
Weight Watchers ontstond in 1963 in New York, in een tijd waarin dik zijn nog gewoon lelijk werd gevonden. Brodesser-Akner schrijft:

“It was bad to be fat, and it was good to be thin, and fat people wanted to be thin, and thin people wanted to help them get there. Her memoirs, ‘‘The Story of Weight Watchers,’’ reads about as current as a cigarette ad featuring smoking babies. ‘‘If strawberry shortcake made you break out in purple spots, you wouldn’t eat it,’’ she wrote. ‘‘You’d be allergic to it. But, do you think fat is prettier than purple spots? It’s uglier and harder to get rid of.’’”

Dit zou nu ondenkbaar zijn. Fat-shaming wordt niet alleen in feministische kringen afgekeurd. ‘Aan de lijn doen’ heeft een slechte naam gekregen: er is een algehele dieet-moeheid, met als achterliggend idee dat we inmiddels toch wel weten dat niks blijvend werkt. Daarnaast is er dus de focus op lichaamsacceptatie. Als je je lichaam accepteert zoals het is, hoef je ook niet af te vallen. Dat maakt het voor een bedrijf met de naam Weight Watchers lastig om klanten te vinden. Het bedrijf besloot veldwerk te gaan doen, in de Verenigde Staten, om erachter te komen wat vrouwen – de voornaamste doelgroep – wel wilden. Hoofd marketing werd op pad gestuurd:

 “She heard that they no longer wanted to talk about ‘‘dieting’’ and ‘‘weight loss.’’ They wanted to become ‘‘healthy’’ so they could be ‘‘fit.’’ They wanted to ‘‘eat clean’’ so they could be ‘‘strong.’’ … ‘‘Weight loss’’ was a pursuit that had, somehow, landed on the wrong side of political correctness. People wanted nothing to do with it. Except that many of them did: They wanted to be thinner. They wanted to be not quite so fat. Not that there was anything wrong with being fat! They just wanted to call dieting something else entirely.”

Een taalverandering dus, die ogenschijnlijk een attitudeverandering weerspiegelt. In de praktijk blijkt er ondanks al het activisme toch weinig veranderd: het liefst willen mensen minder dik zijn.

Holistische Oprah
Weight Watchers besloot het over een andere boeg te gooien. Ze spraken niet langer van afvaldoelen, maar gingen voor een holistische benadering: jezelf kennen, meditatie en omgaan met je emoties. De voormalige afvalclub schakelde daarbij de hulp van in van het perfecte boegbeeld voor hun doel: Oprah Winfrey. Oprah had een bekende geschiedenis van afvallen en aankomen – Brodesser-Akner schrijft “Her struggles with weight were, at this point, a cultural meme”. Daarnaast staat Oprah bekend om haar ‘being the best you’-spiritualiteit (voor de liefhebbers: deze podcastreeks over Oprah gaat daar uitgebreid op in).

Winfrey pakte het zakelijk aan. Ze kocht tien procent van de aandelen van Weight Watchers en werd de nieuwe spokesperson. Dat was een succes en het lidmaatschap van Weight Watchers steeg. De nieuwe campagne heette Beyond the scale en ging vooral over gezondheid: je gewicht bijhouden (‘managen’) is hetzelfde als je astma bestrijden. De connectie met gezond past in de veranderde tijden. Dat was ook precies Oprahs motivatie om in zee te gaan met Weight Watchers. Ze wilde niet dik zijn en dat accepteren, vanwege haar gezondheid:

“But this thing about acceptance? Why couldn’t accepting herself mean not accepting her weight? Why wasn’t it an act of love to use any available means to avoid her genetic predisposition to diabetes? Sure, she could have abandoned her efforts. She could have gone hard on acceptance. A million people would have bought ‘‘Oprah’s Guide to Body Acceptance.’’ But she couldn’t get there. ‘‘For your heart to pump, pump, pump, pump, it needs the least amount of weight possible to do that,’’ she said. “So all of the people who are saying, ‘Oh, I need to accept myself as I am’ — I can’t accept myself if I’m over 200 pounds, because it’s too much work on my heart. It causes high blood pressure for me. It puts me at risk for diabetes, because I have diabetes in my family.’’”

Magie
Het is beter voor je gezondheid om geen overgewicht te hebben, maar er is geen medische formule om blijvend af te vallen. Net als Oprah heeft Brodesser-Akner zelf haar hele leven met haar gewicht geworsteld. Ze schrijft open over haar tocht, waarin ook zelfacceptatie ooit een doel was. Ze eindigt haar artikel met een jaloerse observatie van mensen die ogenschijnlijk alles kunnen eten:

“All these people, I looked at them as if they were speaking Mandarin or discussing string theory, with their ease around their food and their ease around their bodies and their ability to live their lives without the doubt and self-loathing that brings me to my arthritic knees still. There’s no such thing as magic, Taffy. I shook my head at the impossibility of it all, and sitting here writing this, I still do.”

Er is geen magische oplossing: werken aan zelfacceptatie haalt de pijn op je knieën niet weg, en de wens dunner te zijn blijft. Het is een droevig stemmende conclusie van een relevante analyse van een cultureel fenomeen. We zijn verschoven van ‘mooi slank’ willen zijn naar ‘gezond fit’ willen zijn, wat in de praktijk nog steeds op hetzelfde neerkomt en nog steeds zoveel mensen zoveel pijn bezorgt.

DEEL DIT BERICHT