Home / Blog / Wat betekent het seksisme in Game of Thrones?

Wat betekent het seksisme in Game of Thrones?

LATER LEZEN

Veel populaire cultuur richt zich specifiek op één gender. Zo is sciencefiction vooral gericht op heteroseksuele mannen en was het geen verrassing dat de makers van Star Trek: Voyager de kijkcijfers probeerden op te krikken door de sensuele Seven of Nine aan de serie toe te voegen. Fantasy is een ander genre dat zich vooral op mannen richt en ook hier zie je dat terug in een bepaalde representatie van vrouwen. Dat stoot sommige mensen tegen de borst. Zo schreef Ginia Bellafante van de New York Times dat Game of Thrones geen serie was die vrouwen zouden willen kijken.

Deze maand stelde Laurie Penny in de New Statesman dat de serie “racist rape-culture Disneyland with Dragons” is. Ze hekelde het tentoongesteld racisme en seksisme als een bewuste en opzettelijke keuze van de makers. Het argument dat de middeleeuwen waarop dit soort fantasy gestoeld is ook racistisch en seksistisch zijn, ziet zij als een excuus voor halfbakken correcto’s om zich er toch aan te verlekkeren.

Het probleem met zulke critici is dat zij hun lezing van de serie tot Ultieme Waarheid bestempelen en dat de lessen van veertig jaar feministische mediawetenschap totaal aan hen voorbij zijn gegaan. In de jaren ’70 en ’80 streden feministen tegen Boeketreeks-boeken. Het argument was duidelijk: deze boeken waren slecht voor de vrouwen die ze lazen omdat patriarchale waarden erin doorgegeven werden. Het zwijmelen bij dit soort romantiek was een middel van de onderdrukker en geen vrouw zou ze moeten lezen.

In de jaren ’80 gebeurde er echter iets opmerkelijks: feministische wetenschappers biechtten op dat zij zelf erg genoten van die boekjes, terwijl ze toch feministisch waren (en bleven). Deze beweging heeft de toon gezet voor nieuwe inzichten in de communicatiewetenschap, met name in de verspreiding van het encoding/decoding-model: er zit misschien een bepaalde boodschap in een tekst, maar de lezer kan zelf ook een andere betekenis geven.

In nieuwe discussies over seksisme in populaire cultuur worden deze inzichten voor het gemak vergeten. De veronderstelde werking van de media is duidelijk: er zit een dominante boodschap van seksisme in de tekst en die moet bestreden worden omdat de kijker anders seksistisch wordt. Wie toch geniet van zo’n serie, is of man, of dom, of sluit de ogen, of alledrie. Iedere andere mogelijke lezing wordt op voorhand uitgesloten; publieksonderzoek is niet nodig.

Het is geenszins aangetoond dat seksistische media-inhoud de kijker seksistisch maakt. De media werken namelijk niet als een injectienaald. De betekenis van Game of Thrones ligt bovendien niet verankerd in de serie, maar wordt gemaakt door de ontvanger. Iedere kijker (man/vrouw, homo/hetero, dwerg/reus) geeft zelf betekenis aan wat hij ziet. De lezingen van critici als Bellafante en Penny staan misschien in toonaangevende media, maar waarom zouden die meer waar of waard zijn dan die van een 15-jarige jongen op Ameland? De representatie van sekseongelijkheid in Game of Thrones kan hij net zo goed interpreteren als kritiek op de Middeleeuwen, zoals het seksisme in Mad Men ook gezien wordt als maatschappijkritiek.