Home / Blog / De jongens tegen de meisjes (2): feminisme splijtzwam voor Gen Z

De jongens tegen de meisjes (2): feminisme splijtzwam voor Gen Z

LATER LEZEN

Deze week ging een stuk uit de Financial Times viraal, best opmerkelijk voor die krant. In zijn wekelijkse column over data stelde John Burn-Murdoch dat Gen Z eigenlijk bestaat uit twee aparte groepen: jongens en meisjes. Hij ziet in verschillende landen dat jongens stukken conservatiever zijn en meisjes stukken progressiever (liberal, in het Engels).

Generatie-ervaring
Ik moet hier eerst opmerken dat ik geen voorstander ben van het alomtegenwoordige gebruik van de term generatie (zie deze column uit 2011). Een van mijn bezwaren heeft te maken met de grote verschillen die binnen generaties bestaan. De ‘millennial’-ervaring was heel anders voor praktisch geschoolde jongeren dan voor hoogopgeleide, iets wat je nauwelijks terug zag in alle stukken over millennials (ook omdat die vooral geschreven werden door grootstedelijke millennials met een universitaire graad die dachten zij dat ze de eerste mensen ooit waren die jong waren). Dat betekent niet dat er geen sprake kan zijn van een generatie.

Bij Gen Z gaat het om een cohort dat geboren is tussen midden jaren 90 en begin jaren 10. Onder mijn studenten zie ik daadwerkelijk verschillen tussen deze groep en de lichtingen voor hen. Het is een groep bij wie klimaatverandering zwaar op de schouders weegt en die in hun formatieve jonge jaren binnen heeft gezeten vanwege corona. Dat zijn omstandigheden waarvan je goed kunt zeggen dat ze zorgen voor “een gedeelde locatie in het sociale en historische proces”, zoals socioloog Mannheim het ooit theoritiseerde.

Genderverschil
Terug naar Burn-Murdoch in de Financial Times. De ideologiekloof tussen deze twee groepen jonge mensen is nieuw: hij bestond voorheen niet. Dat wijst dus op een generatiefenomeen: de verschillen doen zich voor vanwege de andere omstandigheden waaronder dit cohort is opgegroeid. Burn-Murdoch wijst vooral naar de MeToo-beweging. Wat zo bijzonder is, is het grote gender-verschil. Jongens reageren significant anders op die omstandigheden dan meisjes. En dat doen ze niet alleen in de VS, maar ook in Duitsland, in Zuid-Korea en Tunesië. Er is dus daadwerkelijk iets belangrijks gaande.

“Seven years on from the initial #MeToo explosion, the gender divergence in attitudes has become self-sustaining. Survey data show that in many countries the ideological differences now extend beyond this issue. The clear progressive-vs-conservative divide on sexual harassment appears to have caused — or at least is part of — a broader realignment of young men and women into conservative and liberal camps respectively on other issues.

In the US, UK and Germany, young women now take far more liberal positions on immigration and racial justice than young men, while older age groups remain evenly matched. The trend in most countries has been one of women shifting left while men stand still, but there are signs that young men are actively moving to the right in Germany, where today’s under-30s are more opposed to immigration than their elders, and have shifted towards the far-right AfD in recent years.”

Hoewel MeToo zeker een factor van belang is, gaat het over iets groters. De dalende geboortecijfers in Zuid-Korea die Burn-Murdoch zelf noemt, zijn daar bijvoorbeeld niet goed aan toe te schrijven. Wel aan anticonceptie en de daarmee samenhangende emancipatie van vrouwen. Die heeft natuurlijk al veel eerder ingezet, maar feminisme herleeft wereldwijd sinds midden jaren 10. En feminisme blijkt de splijtzam.

Andrew Tate
Dat de kloof zich zo duidelijk voortdoet in verschillende landen wijst op een belangrijke rol voor het internet. Dat de jonge mannen van nu zoveel conservatiever zijn dan die van vroeger kunnen we niet los zien van fenomenen als de cultuuroorlog die leeft op internationale fora (niet alleen het oude gehekelde 4chan maar ook bijvoorbeeld ook 9gag), onder gamers of dankzij ‘influencers’ als Andrew Tate. Daarbij is feminisme de inzet.

Dat idee wordt bevestigd door Brits onderzoek waarover The Guardian vandaag schrijft en dat een vergelijkbaar beeld laat zien als dat Burn-Murdoch schetst. Jongens uit Gen Z vinden meer dan mannelijke babyboomers dat feminisme schadelijk is. Eén op vijf jonge mannen tussen de 16 en 29 die van Tate hebben gehoord hebben een positief beeld van hem.

En nu? 
Deze onderzoeken hebben gekeken naar genderverschillen, maar er zijn natuurlijk meer relevante scheidslijnen. Zo is het voorstelbaar dat lhbtqia+ jongeren ideologisch verschillen van cis/hetero-jongeren en dat religie ook een belangrijke rol speelt. Bovendien gaat niet om alle jongens versus alle meisjes. Maar dat dit gevolgen gaat hebben staat buiten kijf, zowel in de politieke arena als daarbuiten.

UPDATE: Er is inmiddels ook kritiek op deze claim. Een emeritus hoogleraar Informatica laat op zijn blog zien dat andere datasets een ander beeld tonen, namelijk: er bestaat sinds de jaren 80 een gendergap in politieke voorkeur onder jongeren en er is geen bewijs voor een groeiende kloof. In tegendeel zelfs. Lees zijn analyse hier. (Dank aan Sylvia Wenmackers via Mastodon.)

DEEL DIT BERICHT