Armoede onder kinderen is een moeilijk onderwerp, ook voor kinderen. De school is een sociale setting waar processen van in- en uitsluiting plaatsvinden. Armoede speelt daarbij een rol, zelfs in de Zweedse verzorgingsstaat waar basisonderwijs gratis is en kinderen ook gratis eten en boeken krijgen. In een recent artikel [abstract] onderzoekt Stina Fernqvist hoe kinderen omgaan met armoede op school. Ze interviewde zeventien kinderen tussen de 6 en 17 jaar.

Een van de scheldwoorden die gebruikt worden is fattiglapp, dat pauper betekent en verwijst naar lompen. Dit woord is archaïsch: je verwacht het niet op een speelplein. Volgens Fernqvist laat het zien dat Zweedse kinderen armoede iets van vroeger vinden. Een dergelijk scheldwoord wordt gebruikt om arme kinderen zichtbaar te maken: iedereen, inclusief het kind, wordt erop gewezen dat het kind niet is als de anderen. Kleding is hierbij vaak van belang, omdat kleding armoede weerspiegelt.

Het valt op dat de arme kinderen die Fernqvist heeft geïnterviewd afstandelijk praten over armoede. Het gaat over onduidelijke anderen, zoals mensen die op straat leven waar ze wel eens van hebben gehoord. Als het over henzelf gaat, doen de kinderen er alles aan om hun armoede te verbergen. Een meisje vertelt dat ze zich een alternatief imago heeft aangemeten omdat het dan niet verwacht wordt dat ze merkkleding moet dragen. De kinderen schamen zich. Een meisje geeft aan dat zij zich hierdoor minder vrij voelt.

Zulke gevoelens leiden tot zelf-uitsluiting. Arme kinderen zien af van deelname aan bijvoorbeeld een schoolreisje omdat daar vaak extra geld voor nodig is. Gebrek aan geld voor wat te drinken of een film zorgen ervoor dat deze kinderen een afweging maken tussen saai gevonden worden en arm gevonden worden. Het eerste wint dan.

Deze week zond de Amerikaanse versie van Sesamstraat een special uit om aandacht te vragen voor honger in de VS en de impact ervan op kinderen. In Food for Thought: Eating Well On A Budget zat ook een nieuwe muppet, Lily. Lily is een 7-jarig meisje dat food insecure is: ze weet niet waar haar volgende maaltijd vandaag komt. Honger raakt een groot deel van de Amerikaanse bevolking: zo’n 15 procent is net als Lily food insecure. Hoewel er in de meeste media positief gereageerd wordt op de speciale uitzending, wordt ook melding gemaakt van boze politici. Beneden een clip, de hele aflevering is hier te zien.

Sesamstraat is van het begin al politiek geïnspireerd. De show startte in 1969 met een multiraciale cast. De kracht van Sesamstraat reikt ook verder dan kleine kinderen. De afgelopen weken verschenen er onder de naam ‘Occupy Sesame Street’ verschillende parodieën op het protest dat gaande is tegen de macht van de bankiers op WallStreet.