Auteursrecht is de munteenheid van de muziekindustrie. Als je echt geld wilt verdienen, dan moet je muziek bezitten en de intellectuele eigendomsrechten uitbuiten. Dit is een financieel perspectief op waarde, dat niet per se door iedereen in de sector gedragen hoeft te worden. Geld verdienen met muziek is ontzettend moeilijk, maar dat weerhoudt muzikanten niet van spelen. John Street en Tom Phillips onderzochten [abstract] daarom hoe muzikanten die zich in de marge van de muziekindustrie bevinden de waarde van hun werk zien. Ze hielden een online survey onder 162 respondenten en twintig diepte-interviews met muzikanten uit verschillende genres.

“My attitude is like a start-up, you build up a community and then you monetize it….Give it away free, remove all the obstacles that would normally be there …I never actually gave music away free, I would swap it for an email address” (p. 423).

Wat is muziek?
In het auteursrecht is muziek een object dat je kunt bezitten. De nadruk ligt daarbij op wat geschreven is (tekst, noten) en minder op andere aspecten van wat je sound zou noemen. Muzikanten vinden het moeilijk aan te geven wat er nu precies waardevol is: voor de gitarist bestaat het liedje uit de melodie, maar voor de drummer uit het ritme. Wat waarde is, hangt dus af van de waarde-creator.

Veel muzikanten wezen het idee van muziek als object af, ze vonden het meer ‘lichamelijk’:

“It’s [my music] more important than property.…It’s more important than the guitars I have, or the house that I don’t have….It’s visceral, I guess” (p. 425).

Tegelijkertijd spraken ze over muziek als iets dat gestolen kan worden en dat geruild kan worden tegen geld op een markt, wat wel wijst op bezit. Er werd een onderscheid gemaakt tussen culturele en monetaire waarde. De respondenten willen vooral dat mensen van hun muziek kunnen genieten, maar vinden het ook fijn als ze betaald worden. Daarbij maakte het ook uit of muziek werd vastgelegd in een opname (eerder bezit) of dat het ging om live-muziek:

When you’re just playing live, it [copyright] was not something you thought about….And also, I think, as a kind of solo performer with little experience of the music industry, I didn’t understand necessarily what it was. … It was only as an adult, recording things, and having more contact with people from the industry, and maybe doing it yourself, it changes the whole thing…you have to be aware of these things .…The way that I value that [music] has changed . I still really don’t understand how it applies to myself.… I can’t imagine anyone [copying my music].…I think it’s just a cluelessness. Also because our music isn’t heard enough.…More a presumption is that these songs are your own because they’re your own. There’s no legality in that; they’re just yours. The more you grow up…and the more that you learn about life, you realize that’s not enough.…It’s only been an issue when it comes down to money…the more costs you incur as a musician, you start to think about” (p. 426).

Wat is een muzikant? 
Verwant aan de conceptuele vaagheid van ‘muziek’ is de vraag wat een muzikant eigenlijk is: een artiest, een ambachtsman of misschien een ondernemer? De motivatie om muziek te maken komt zelden voort uit economische overwegingen. De ondervraagde muzikanten spraken eerder over een bepaalde drang of zucht om zich uit te drukken. Dat gaat in tegen een aanname van het auteursrecht, namelijk dat copyrightbeleid zorgt voor muzikale innovatie: muziek wordt toch wel gemaakt.

Ook over het publiek wordt verschillend gedacht: aan de ene kant kan je dat zien als afnemers en daarmee als bron van inkomsten, aan de andere kant noemden de muzikanten het eerder een gemeenschap waar ze bevestiging uithaalden. Publieksfavorieten illustreren die spanning: gevraagd worden een specifiek nummer te spelen is een vorm van bevestiging, maar het betekent ook dat er minder enthousiasme kan zijn voor nieuw materiaal.

Professionele muzikanten zijn meer zelfbewust over copyright dan amateurs. Een serieuze muzikant weet hoe de muziekwereld in elkaar steekt. Hoe ‘serieuzer’, hoe meer business-minded:

“Music has always been a business. We’re all very aware of that. We’re artists and we love our art, but music is a business and everything has to be done right.…[For us] things have definitely become more business orientated with the prospect of a deal on the horizon” (p. 428).

Burgerschap
Auteursrecht gaat niet alleen over geld, het gaat ook over moraliteit – over het juiste. Die twee zijn echter onlosmakelijk met elkaar verbonden voor de muzikantem. Zo vonden ze het prima als er samples gebruikt werden als er geen geld mee verdiend werd. Credits geven is daarbij cruciaal: het is echt diefstal als dat niet gebeurd. Sampling en het spelen van covers zijn belangrijk voor creativiteit.

Extra problematisch zijn samenwerkingsverbanden in bands. Wie heeft de rechten? Wie verdient er aan welke arbeid? De overweging daarbij is dat het fair moet gebeuren – maar wat fair is, is ook weer een kwestie van interpretatie.

Implicaties
Geen van de ondervraagde muzikanten had gedetailleerde kennis van auteursrecht. Ze benaderden muziek en muzikant-zijn op een totaal andere manier dan dat advocaten of beleidsmakers dat doen. Muzikanten zien waarde in verschillende aspecten van muziek, en hun verhouding tot copyright wordt bepaald door hoe ze zich verhouden tot hun beroep, tot bandleden, tot hun publiek en tot de maatschappij.

De onderzoekers bespreken niet wat dit nu precies betekent voor de ‘andere kant’ van het auteursrecht: degenen die wetten maken en organisaties als Buma/Stemra die zorg dragen voor daadwerkelijke betaling. In de praktijk gaat veel geld naar platenmaatschappijen, niet naar muzikanten zelf. Hoe kunnen beleidsmakers ervoor zorgen dat muzikanten beter beschermd worden? Alle geschetste dilemma’s en nuanceringen laten zien hoe complex auteursrecht in de muziekindustrie is, een sector die bekend staat om zijn geschiedenis van uitbuiting. Het gebrek aan kennis van de wet is daarbij extra zorgwekkend.

Zack Snyder is de regisseur van Man of Steel en Batman vs Superman, blockbusterfilms die draaien op het DC Cinematic Universe. Zo’n universum staat voor een set personages uit de comics van DC. Het gaat om superhelden die een grote schare fans hebben opgebouwd. Door die personages in films samen te brengen (zoals de titel van Batman vs Superman duidelijk aangeeft) kunnen filmmakers flink verdienen aan dat fandom.

In de wetenschappelijke literatuur rond fans is strijd een belangrijk concept: fans en producenten strijden om wie de baas van betekenis is. Fans zijn vaak teleurgesteld in wat makers doen met ‘hun’ objecten van fandom. Zo ook bij Zack Snyder. Fans zijn zo gefrustreerd met zijn werk dat er twee afzonderlijke petities zijn opgesteld om Snyder ontslagen te krijgen van dat DC Cinematic Universe. Fans hopen zo de schade te beperken: Snyder is namelijk de regisseur van nog uit te komen films als Justice League Part One (2017) en Justice League Part One (2019).

De eerste petitie richt zich tot Warner Bros, die de filmrechten voor dit universum heeft. Er zijn al 15.247 digitale handtekeningen geplaatst. De opstellers schrijven:

“Even if you loved Man of Steel and BvS. There has to come a time when WB and DC want someone at the helm that can create something that WON’T divide people in such a way. The building blocks are there for a great different set of superhero movies. Good actors and actresses and even directors. Zack Snyder is just not the guy that should be in charge of the biggest and most important films in the franchise. Especially with his track record now.”

De tweede petitie richt zich eveneens tot Warner Bros. Deze is aanzienlijk minder vaak ondertekend, 2363. Het verzoek:

“This guy has already doomed the franchise with two critical flops in Man of Steel and Batman v Superman.He’s a great visual artist,but cannot tell a good story.The only chance of redemption for DCEU is to hire a director who’s not as polarizing as Snyder,who understands the characters well,doesn’t make them roam away from their mythos and balance the tone of the future movies.”

Volgens Tech Times is het onwaarschijnlijk dat Warner Bros naar zulke petities gaat luisteren. Toch zijn ze betekenisvol. Fans zoeken naar andere manieren om macht te verkrijgen over hun lievelingspersonages dan stemmen met de portemonnee. De reden waarom we op dit moment zoveel superheldenfilms zien is dat het voor makers een sure bet is: de fans komen toch wel en verzorgen bovendien nog eens gratis promotiewerk vooraf. Dat betekent dat makers en fans van elkaar afhankelijk zijn, in plaats van alleen fans van makers. Makers mogen fans dus niet te zeer van ze vervreemden.

Een andere kwestie die hierbij om de hoek komt kijken, ligt in het copyright. De rechten op personages worden verhandeld. Dat betekent dat in sommige gevallen personages die altijd bij elkaar hoorden, uit elkaar gehaald worden omdat filmmaatschappijen ze niet samen mogen brengen. Die handel is funest voor verhaallijnen. Bovendien roept het de vraag op hoe ver copyright eigenlijk moet gaan. Mag je straks thuis verboden worden je Batman-pop met de Hulk te laten spelen? Hulk is namelijk onderdeel van het concurrerende Marvel Universe. En hoe zit het met digitaal spelen en fanfictie?

Grote filmmaatschappijen proberen zoveel mogelijk geld te verdienen en kunnen lange juridische strijd voeren. Een petitie is in de eerste plaats een politiek instrument. Wat als fans zich gaan verenigen in conventioneel politieke zin en zo een verandering in het copyright afdwingen? Voor nu is dat (mijn) fantasie, maar daar draait het uiteindelijk wel allemaal om.

Gevonden via Dan Hassler-Forest. 

Het hervertellen van verhalen is altijd onderdeel geweest van de menselijke cultuur. De Odyssee van Homerus getuigt daarvan. In de huidige tijd is dit een bedrijfsmatige aangelegenheid geworden. Het adapteren van boeken naar films of van films naar series betekent voortbouwen op iets dat het publiek al kent. Onder fans is het bewerken van oorspronkelijke teksten een geliefde bezigheid: ze verzinnen hoofdrollen voor bijpersonages of bedenken nieuwe tijdslijnen. Mediaconglomeraten zijn daar niet blij mee omdat ze dit zien als een aantasting van auteursrechten. 

In een nieuwe aflevering van Onder Mediadoctoren staan remakes en adaptaties centraal. Wat is een auteur eigenlijk? Waarom zijn er zoveel termen voor dit fenomeen? En gaat het om creatieve rijkheid of om jatwerk? Te gast is Dan Hassler-Forest, Universitair Docent Engelse Taal en Cultuur. Er is ook een interview met Femke Halsema waarin zij vertelt dat ze met De Fractie meer kan vertellen dan in haar memoires (luister hier het gehele interview). 

Meer informatie hier. U kunt zich ook via iTunes op deze podcasts abonneren. 

Afhankelijk van je positie leek het zo mooi: het internet zou consumenten en muzikanten dichterbij elkaar brengen. Technologische ontwikkelingen hebben thuisstudio’s mogelijk gemaakt en contacten in stenen winkels zijn niet meer nodig om je muziek te verkopen. De macht van de grote platenmaatschappijen kon doorbroken worden. Toch is dat niet de realiteit. In een recent artikel [abstract] analyseert David Arditi de effecten van online distributie op de hedendaagse muziekindustrie.

Distributieparadox
Distributie is voor muzikanten het grootste obstakel. Platenmaatschappijen hebben lang het monopolie hierop gehad. Productie, opslag en vervoer van muziek is duur. Daarnaast zitten er kosten aan promotie. De grote maatschappijen hebben een uitgebreid netwerk en winnen zo de slag van onafhankelijke labels. Arditi rekent voor dat het ongeveer $5 kost voor een CD om in een stenen winkel verkocht te worden.

Digitale muziek lijkt dit systeem te doorbreken: de fysieke infrastructuur is immers niet meer nodig. Maar lage distributiekosten op internet leiden tot een groot aanbod. In dit aanbod moet je opvallen: Radiohead en de Arctic Monkeys konden dat misschien, maar als Arditi nu zelf een plaat produceert, weet niemand daarvan. Deze paradox heeft ervoor gezorgd dat het aantal onafhankelijke labels niet is toegekomen, maar is gehalveerd in de periode 1996-2010.

“When consumers are confronted with access to everything on the Internet, they are forced to retreat to distribution systems that they recognize in order to find content; this is where branding and the effects of “old media” power come into play—majors can use control over “old media” (e.g. TV) to drive business to their online commodities” (p. 412).

Muziek delen
Volgens Arditi heeft de combinatie van rechtszaken van belangenbehartiger RIAA (Recording Industry Association of America) met de ontwikkeling van iTunes ervoor gezorgd dat platenmaatschappijen hun distributiemonopolie konden behouden. Het delen van muziek is al ouder dan het internet. Liefhebbers wisselden bijvoorbeeld muziek uit via cassettebandjes. Vanwege het kwaliteitsverlies maakte de RIAA zich hier niet heel druk om. Dat veranderde met peer-to-peer-sites waar muziek digitaal gedeeld werd. Op deze netwerken heeft bovendien iedere muzikant in principe gelijke toegang.

Het delen van muziek op deze manier kan gebeuren omdat mensen niet voor platen willen betalen. Het kan ook gaan om mensen die iets willen proberen voor ze het kopen; om muziek die niet langer te koop is; en om bestanden zonder copyright. In de rechtszaken heeft de RIAA alleen gesproken van de eerste soort delen. De tweede soort is voor platenmaatschappijen extra interessant: als ze weten dat een nummer veel gedownload wordt, kunnen ze radiostations inzetten om die plaat extra te promoten. De RIAA negeert overigens optie 4.

De rol van Apple
Peer-to-peer-netwerken deden platenmaatschappijen realiseren dat ze over moesten naar digitale distributie. Dit heeft vooral vorm gekregen in iTunes. iTunes 1.0 was in 2001 niet veel meer dan een Windows Media Player: software om muziek mee af te spelen. In 2003 werd de  iTunes Music Store gelanceerd, waar voor $0,99 een liedje gekocht kon worden. iTunes werd al snel de grootste aanbieder. In 2011 hadden zij een aandeel van 38,23 procent van de retail muziekmarkt. Ter vergelijking: de twee grootste concurrenten Wal-Mart en Best Buy hebben samen 17,86 procent. Het succes van Apple is niet alleen aan hen toe te schrijven: de platenindustrie speelde een grote rol.

In 2003 wilde de RIAA zich laten gelden. Ze spande rechtszaken aan tegen downloaders wegens auteursrechtbreuk. Die zaken kwamen zelden voor: gebruikers werden geïntimideerd met mogelijk hoge proceskosten en schikten daarom. Dit had een afschrikwekkend effect:

“These lawsuits have a panoptic effect on people who illegally share music because they know they are being watched, but they do not know when they are being watched. … The effect is that people weigh the costs of being sued for an inordinate amount of money against the benefit of downloading a few songs” (p. 417).

Uit angst kozen mensen er dus voor dan maar te betalen voor muziek. Het is belangrijk hier nogmaals op te merken dat er voor de komst van iTunes geen keuze was: alle online MP3-winkels werden door de RIAA aangepakt. De gelijktijdigheid van het vervolgen van individuele gebruikers en het verschijnen van iTunes was niet toevallig, maar het resultaat van gesprekken tussen de RIAA, platenmaatschappijen en Steve Jobs.

De komst van iTunes heeft een effect gehad op alle soorten downloads. De ‘dieven’ werden geïntimideerd. De mensen die wilden proeven, konden dit nu gratis bij Apple doen. Kwalijker is dat de bibliotheekfunctie wordt belemmerd en dat mensen die gratis hun muziek wilden delen nergens meer terecht kunnen.

Survival of the powerful
De muziekindustrie is geen vrije markt. Drie spelers hebben de macht, mede dankzij distributiedeals met onafhankelijke labels. Arditi hekelt het recht dat de platenmaatschappijen menen te hebben op een monopolie:

“Free market capitalism is based on the idea of the survival of the fittest in the market, until the industry leaders begin to struggle to remain on top” (p. 420).

Platenmaatschappijen negeerden andere oorzaken van hun verlies, bijvoorbeeld het feit dat mensen veel muziek al op CD hadden en die simpelweg zelf gingen overzetten op mp3. Zogeheten residual album sales waren altijd een belangrijke bron van inkomsten: in de overgang van plaat naar cassette en van cassette naar cd verdienden platenmaatschappijen geld met het verkopen van dezelfde muziek.

Arditi eindigt op een sombere noot. Hij stelt dat bestaande bedrijven altijd zullen proberen hun machtspositie te behouden wanneer zij geconfronteerd worden met meer gelijkheid. Digitale muziek haalde muren neer, maar iTunes heeft de oude distributiebarrieres weer ferm opgericht.

‘Media Piracy in Emerging Economies’ is een grootschalig onderzoeksproject van The American Assembly, een onderzoeksplatform geaffilieerd met Colombia University. Recentelijk zijn ook Duitsland en de Verenigde Staten in het onderzoek meegenomen. Gisteren presenteerde de Assembly onderzoek naar muziekbezit in deze landen. De conclusie is opmerkelijk: ‘piraten’ bezitten meer gekochte muziek dan mensen die niet downloaden.

Dit resultaat komt ook in andere studies naar voren: “The biggest music pirates are also the biggest spenders on recorded music”. Dit betekent dat het beeld van de tegenstelling tussen brave muziekkopers (“music job creators”) en klaplopers (“moochers”) niet opgaat.

Wat is er aan de hand? De mensen die veel downloaden zijn de mensen die hele grote muziekcollecties hebben. Een deel van die collectie komt van illegaal downloaden en een deel van kopiëren van vrienden. Het grootste deel komt echter van legaal gekochte muziek. Dat deel gekochte muziek is groter dan bij mensen geen peer-to-peer-sites gebruiken. Onderstaande grafiek geeft de cijfers voor de VS en Duitsland gesplitst weer.

Opmerkelijk is het grote aandeel muziek gekopieerd van vrienden (legaal in Duitsland). Dit aandeel is belangrijk voor beleidsmakers omdat de strijd tegen illegale muziek zich erg richt op peer-to-peer-aanbieders. Zo moeten Nederlandse internetproviders The Pirate Bay blokkeren (een blokkade die overigens weinig effectief is). Dit onderzoek laat echter zien dat een groot deel van het kopiëren onderling gebeurt, dus niet via peer-to-peer-sites. Dit heeft consequenties voor beleid. De onderzoekers schrijven:

[C]urrent internet-based enforcement proposals, whether directed against P2P users or cyberlocker sites, do nothing to deter such copying–in fact they’re likely to increase it as people shift toward less exposed forms of exchange.  Which raises an important question: will the major content companies be satisfied to leave this vast realm of private copying alone?  By all appearances, the answer is no,  no, and no.

Lees ook de resultaten van het onderzoek in ontwikkelingslanden.

In februari dwong Stichting Brein [wiki] bij de rechter af dat providers Ziggo en XS4ALL moesten stoppen met het doorgeven van de website The Pirate Bay [wiki], waar gemakkelijk gezocht kan worden naar torrents (bestanden die gebruikt worden bij het downloaden van bijvoorbeeld films en series). De beslissing was ingrijpend. Volgens UvA-onderzoekers van de System and Network Engineering research Group gaat het om een “niet-technische ingreep” die een van de grondslagen van het web verandert, namelijk transparantie. De onderzoekers zijn geïnteresseerd in de invloed van juridische en bestuurlijke maatregelen op de werking van het internet. Zij vroegen zich daarom af: Heeft het blokkeren  van The Pirate Bay daadwerkelijk effect op het in Nederland verboden uploaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal via Bittorrent-Peer-to-Peer netwerken?

Methode

De effectiviteit van de  blokkade op auteursrechtinbreuk is te meten. Steekproeven uitgevoerd door Brein zijn door de onderzoekers herhaald om te meten of er na de blokkade door Ziggo en XS4ALL veranderingen te zien zijn. In de steekproeven worden testverzamelingen van links naar actuele, populaire films gesproken of ondertiteld in het Nederlands gemaakt.

Fouten bij steekproeven Brein

De onderzoekers hebben de steekproeven van Brein bekeken en daarin een aantal kleine fouten ontdekt. Dit is zorgwekkend, omdat de rechtbank zich dus heeft laten leiden door resultaten verkregen met onzuivere methodologie. Het gaat hier bijvoorbeeld om niet vergelijkbare manieren van steekproeftrekking en om verkeerd berekende gemidddeldes.

Geen effect blokkade

Abonnees van Ziggo en XS4ALL kunnen nog steeds torrents downloaden, ook al is The Pirate Bay geblokkeerd. Deze site is namelijk niet de enige die torrents aanbiedt. Bovendien kunnen abonnees ook via een omweg de site benaderen, door een proxy te gebruiken. De onderzoekers hebben daarom de metingen herhaald om te zien wat het effect van het blokkeren van de populairste torrentsite is. Hun conclusie is duidelijk: er is geen significant verschil tussen voor en na de blokkade. Abonnees van Ziggo en XS4ALL vinden dus andere manieren om films en series te downloaden.

Het volledige rapport staat online [PDF]. Het onderzoek loopt nog. De onderzoekers hebben hun software via open source beschikbaar gemaakt zodat hun methoden ook door anderen kunnen worden toegepast. 

In Nederland speelt zich een juridisch steekspel af waarbij de vrije toegang tot internet onder druk staat, maar ook in de Verenigde Staten is het hommeles. Het Amerikaanse Congres buigt zich over de Stop Online Piracy Act (SOPA) en de Protect Intellectual Property Act (PIPA). Deze wetten zouden bedoeld zijn om internet-piraterij tegen te gaan. Maar tegenstanders zijn van mening dat de wet zijn doel – inbreuk op auteursrecht bestrijden – voorbij streeft en voeren actie.

Vierentwintig uur zwart
Wikipedia is één van de partijen die de wetsvoorstellen afkeurt. Oprichter Jimmy Wales stelt: “The bill is so over broad and so badly written that it’s going to impact all kinds of things that don’t have anything to do with stopping piracy”.  Daarom hebben de beheerders van Wikipedia in gezamenlijk overleg besloten om voor het eerst openlijk te protesteren, tegen SOPA en PIPA, die een verwoestende uitwerking op het vrije en open internetverkeer zouden hebben: het Engelstalige deel van Wikipedia zal vanaf 06:00 woensdagochtend 24 uur lang onbereikbaar zijn. Ook Reddit en Boing Boing gaan 24 uur op zwart.

Gemeenschappelijk besluit
Het besluit is niet lichtvaardig genomen, valt te lezen in een verklaring op de site van Wikipedia. Meer dan 1800 Wikipedians gingen drie dagen lang in conclaaf – met afstand de grootste groepsdiscussie ooit op Wikipedia-  met als resultaat een shutdown van het Engelstalige deel. Bij de besluitvorming is rekening gehouden met de mogelijke kritiek dat Wikipedia zijn neutrale positie zou verlaten om politieke standpunten in te nemen. Wikipedia stelt wat dat aangaat: “although Wikipedia’s articles are neutral, its existence is not”. Inhoudelijke neutraliteit blijft gegarandeerd, maar actie is toegestaan wanneer het bestaan van Wikipedia in gevaar komt. Immers, door met deze wetgeving het vrije verkeer van informatie lastig of onmogelijk te maken, wordt de input van Wikipedia bedreigt; de organisatie doet niets anders dan het organiseren, samenvatten verzamelen van al bestaande kennis.

‘Business’
Ondertussen wordt er gespeculeerd óf en wanneer internetgiganten als Twitter, Google, Facebook en Yahoo actie zullen ondernemen. Twitter-topman Dirk Costolo liet al weten dat Twitter niet op zwart gaat: “Closing a global business in reaction to single-issue national politics is foolish”. Daar zit misschien ook wel exact het verschil, in het woordje ‘business’. Voor een bedrijf is een dag lang offline commericeel onaantrekkelijk, terwijl voor non-profitorganisaties als Wikipedia commericiële overwegingen geen rol spelen. Er is geen CEO, er is alleen een verzameling Wikipedians, die besluit dat een protest noodzakelijk was. Zij worden in ieder geval gedekt door de Obama-regering, want in een blogpost die dit weekend gepubliceerd werd lijkt Het Witte Huis partij te kiezen voor de criticasters van de wetgeving .

Wired, het Amerikaanse magazine en internetplatform over technologie, geeft vijftig coole foto’s gratis weg. Zoals deze, deze en deze. En deze, van Steve. Waarom ze dat doen? In hun eigen woorden: “Wired photographers have the enviable job of shooting the coolest stuff and most intriguing people in the technology world. Now we’re giving away many of those photos to you, the public, for free.” Alle foto’s zijn gelicenseerd onder CC.

Dat CC staat vaak onderaan blogposts, ook onder die van ons. De twee grote C’s betekenen niet hetzelfde als de twee kleine: cc staat voor carbon copy – een kopie van je mail naar een secundaire ontvanger -, CC in kapitalen staat voor Creative Commons.

Creative Commons is een oorspronkelijk Amerikaans project, dat open content wil bevorderen. Het doel is om creatieve werken vrijer beschikbaar te stellen dan bij traditioneel auteursrecht of copyright mogelijk is. Het project biedt daarom verschillende vrije licenties aan die copyrighthouders kunnen gebruiken om de spelregels van verspreiding vast te leggen. Marc Salegon schreef een helder overzichtsartikel [abstract] over het project en haar doelen.

Niet-commercieel?
Licenties die Creative Commons uitgeeft zijn  de verplichting tot naamsvermelding, of de eis van niet-commercieel gebruik. De foto’s van Wired zijn onder deze licenties beschikbaar gemaakt. Wired vat ‘niet-commercieel’ ruim op. Verkoop van de foto’s is natuurlijk uitgesloten, evenals het gebruik ervan in advertenties, maar bloggers of andere uitgevers mogen het materiaal vrijelijk gebruiken. Daarmee is Wired opvallend vrij in de leer: volgens dit onderzoek onder verstrekkers en gebruikers van Creative Commons. telt het gebruik van CC-materiaal op een site met advertenties als commercieel.

Vanwaar dan de opstelling van Wired? Het verdient de aandacht dat een zakelijk argument hier mee kan spelen. Hoe ruimer de definitie van niet-commercieel, hoe meer mogelijke gebruikers. De naamsvermeldingslicensie verplicht het vermelden van de naam van de fotograaf en het medium. Wired vraagt daarbij nog extra om een link terug naar het oorspronkelijke artikel. Daarmee deelt Wired de foto’s niet gratis, maar in ruil voor linkbacks naar hun site, die extra verkeer genereren en de site optimaliseren voor Google.

Foto CC: Jim Merithew/Wired