Guitar Player is een tijdschrift voor gitaristen dat al sinds 1967 bestaat. In een bijzondere reclamecampagne geeft het blad de schuld van de economische crisis aan popmuziek. Reclamemakers van Leo Burnett Tailor Made leggen een verband tussen de stijgende populariteit van Carly Rae Jepsen, One Direction en Justin Bieber in 2012 en de economische neergang in dat jaar. Om de claim kracht bij te zetten is er ook een campagne die naar popliedjes uit 1985 en het ontstaan van ‘foute’ kledingtrends wijst. Tagline: “nothing goes right when music is wrong”. Doorzichtige poging tot gratis publiciteit of briljant appèl op gevoelens van superioriteit van rockmuzikanten?

Gevonden via PSFK. 

Meer over de invloed van maatschappelijke, economische en technologische veranderingen op muzieksmaak.

De afgelopen dagen zagen we in de media opnieuw een Biebergate, na eerdere schandalen rond zijn opvatting over abortus, ophef over zijn gestolen laptop en zorgen over zijn wietgebruik. Nederland viel over Justin Bieber heen omdat hij na een bezoek aan het Anne Frank Huis in het gastenboek had geschreven dat hij hoopte dat Anne een belieber zou zijn geweest. Alles wat Justin Bieber zegt wordt intensief bekritiseert en uitvergroot. De haat die hij opwekt gaat over meer dan muzieksmaak. Het heeft te maken met de soort muziek die hij maakt en de fans die hij aantrekt: jonge meisjes. Lees meer hierover in een opiniestuk ter verdediging van zijn woorden.

Deze week haalde het YouTube-kanaal van de Amerikaanse Sesamstraat een miljard views. Hiermee zijn ze de eerste non-profit-organisatie met zoveel views en evenaren ze de grote YouTube-hits als Justin Bieber, Lady Gaga en natuurlijk Psy van Gangnam Style. Het kanaal van Sesamstraat is natuurlijk in eerste instantie gericht op kinderen, maar de filmpjes zijn eigenlijk voor alle leeftijden leuk. Sesamstraat maakt regelmatig parodieën op bekende uitingen van populaire cultuur, zoals Koekiemonster die Call Me Maybe zingt. Ter gelegenheid van het halen van een miljard maakte Sesamstraat een filmpje waarin Graaf Tel telt hoeveel you’s er in YouTube zijn.

Popmuziek voor kinderen is een relatief nieuw verschijnsel. Vroeger was er ook wel muziek gericht op kinderen, maar die bestond volgens etnomusicoloog Tyler Bickford uit filmmuziek (Disney) en onderwijsmuziek. Vanaf de late jaren ’90 veranderde dit en ontstond er een nieuw genre. We kregen de High School Musical-films, Hannah Montana/Miley Cyrus, the Jonas Brothers en Justin Bieber. In een recent artikel [abstract] duidt Bickford de opkomst van kinderpopmuziek.

‘Tween’ ontstond begin jaren ’90 als een marketingterm om de prepuber aan te duiden: geen kind meer, maar ook nog geen puber. In die tijd kreeg deze leeftijdsgroep meer geld te besteden en werden deze tweens dus commercieel interessant. De tween-cultuur wordt nu echter ook op jongere kinderen gericht én drukt zijn stempel op de volwassen (of mainstream) populaire cultuur. Er wordt vaak gedacht dat kindercultuur onder invloed van de volwassen cultuur staat: het idee dat kinderen steeds vroeger ‘oud’ worden. Bickford wijst er echter op dat de invloed ook de andere kant op gaat: de volwassen cultuur laat zich inspireren door schattige kindercultuur, denk aan de nostalgieprogramma’s of de fascinatie met Hello Kitty.

Veilig
Kidz Bop (video boven) is een muziekmerk dat kindervriendelijke versies van top 40-liedjes maakt, gezongen door tweens. Volgens Kidz Bop worden de liedjes ontdaan van mogelijke schadelijke invloeden (seks, geweld). Op deze manier vinden ouders het eerder acceptabel voor hun kroost. Bickford stelt dat de aanpassingen aan de teksten echter minimaal zijn. Hij stelt dat het daarom vooral gaat om de schijn van veiligheid. Het is vooral de aanwezigheid van kinderstemmen die doet denken dat het anders is dan ‘enge’ popmuziek. Wanneer gevraagd weten kinderen heel goed dat Kidz Bop andere versies maakt van bestaande muziek. Meestal kennen ze ook het origineel.

Seks, sexy en seksualiteit
Hoewel Disney  doet alsof ze wegblijven van seks, zijn er altijd seksuele verwijzingem. Volgens Bickford komt dit door de between-status van tweens. Er wordt altijd gespeeld met de oudere seksualiteit. Een voorbeeld is Miley Cyrus die als 15-jarige met ontbloot bovenlijf op de cover van Vanity Fair stond.

Solidariteit
Volgens Bickford is er een sterke solidariteit tussen de jonge artiesten. Hij bespreekt twee incidenten tijdens de MTV Awards waaruit dat zou blijken (Kanye West die Taylor Swift disste en Russell Brand die de Jonas Brother bespotte). De artiesten claimen elkaar als leden van dezelfde groep. Het is hierbij belangrijk op te merken dat de tween-cultuur evenwel een volwassen uitvinding is en dat de solidariteit onder deze sterren wellicht eerder een uiting is van een commercieel belang.

Tegencultuur
Bickford concludeert dat tweenpop in al haar zoetsappigheid toch elementen van een tegencultuur heeft. De muziekcultuur zet in op een specifieke identiteit onder een leeftijdsgroep en benadrukt daarmee dat die leeftijdsgenoten gedeelde waarden hebben. Het is door zich op deze manier te kunnen onderscheiden dat tweens zich realiseren dat ze tot een minderheid behoren, dat de groep tieners en volwassenen niet alleen groter is, maar ook machtiger. Het is bovendien een eerste identiteit die niet voortkomt uit die van de ouders:

“A childhood counterpublic creates a category to which children might affiliate that transcends and cuts across the bounds of family, whereas ‘normally’ children’s affiliations of religion, community, class and ethnicity are only ever through their primary membership in a family. A tween counterpublic is a public to which a child may belong even though her parents do not” (p. 432)

Justin Bieber belichaamt hedendaagse pop. Hij wordt door bijna evenveel mensen geliefd als gehaat, hij verdient een groot deel van zijn inkomen met merchandise en hij maakt uitstekend gebruik van sociale media. Deze elementen ontmoeten elkaar in de promotiecampagne voor zijn nieuwe parfum Girlfriend. Bieber heeft zijn fans gevraagd een cover te maken van zijn laatste nummer ‘Boyfriend’. De inzendingen zijn voorspelbaar: vals zingende jonge meisjes die desalniettemin hun uiterste best doen en vaak ook nog vertellen waarom ze zielig zijn moeten winnen. Dit is uiteraard dankbaar voer voor alle haters – waardoor het aantal views en de buzz rond de campagne alleen maar stijgen.

Een van de grappigste reacties is dit enge meisje dat momenteel viral gaat. Ze maakte van ‘Boyfriend’ een stalkerversie ‘Girlfriend’, compleet met pathologische tekst en zorgwekkend staren.

Update: Inmiddels is ‘overly attached girlfriend’ zelf een meme geworden.