Influencers worden vaak gezien als de toekomst van reclame. Consumenten houden immers niet van reclame, en bedrijven doen er dus alles aan om hun reclame zo onherkenbaar mogelijk te maken. Er is bovendien nog maar weinig regelgeving voor vloggers en insta-celebs, wat hen een goudmijn maakt voor merken die hun producten willen laten aansmeren door mensen met veel volgers. Klik hier voor een lijstje met de meest succesvolle Nederlandse influencers.

Collega Suzanne de Bakker is gespecialiserd in contentmarketing en werd onlangs door Marketingtribune geïnterviewd over influencers. Op basis van onderzoek legt zij uit dat het niet alleen draait om de deskundigheid en de persona van de influencer. Juist de inhoud is belangrijk:

“Bij een eenzijdige boodschap worden alleen de positieve aspecten van een product benadrukt. Bij een tweezijdige boodschap worden zowel de negatieve als de positieve aspecten van het product besproken. Deze studie toont aan dat tweezijdige boodschappen leiden tot een hogere geloofwaardigheid van de influencer en hogere gedragsintentie van het publiek. Dit betekent dat een influencer als betrouwbaarder wordt gezien als deze niet alleen de positieve aspecten beschrijft maar ook zeker de negatieve en dat dit soort posts effectiever en persuasiever is dan posts die alleen maar positief zijn.”

Het draait dus om geloofwaardigheid en geloofwaardigheid kan geveinsd worden.

Porno was voorheen het terrein van mannen, maar daar lijkt verandering in te komen. Meer vrouwen vertellen openlijk over hun voorkeuren. Er is zelfs sprake van vrouwvriendelijke of feministische porno. De Mediadoctoren buigen zich in hun nieuwe podcast over vrouwen en porno: wat houdt dat eigenlijk in? Is dat wel iets anders dan de ‘gewone’ pornografie die we met twee klikken op het internet vinden?

In de podcast onder andere een interview met Liesbet Zikkenheimer, oprichter van het ‘porna’-kanaal Dusk TV, en een item met jonge vrouwen die uitleggen naar wat voor porno zij graag kijken. In de aflevering wordt aandacht besteed aan porno kijken als emancipatoire daad en de politieke economie achter vrouwenporno.

Meer informatie hier. U kunt de aflevering ook via iTunes luisteren.

Clickbait is de Engelse term voor in het oog springende koppen die de internetter verleiden om op een linkje te klikken (een goed Nederlands woord zou misschien ‘loklink’  zijn). De site Upworthy is uiterst bedreven in het maken van zulke koppen. Het gaat om eenvoudige trucjes die al vaak geïmiteerd zijn. The American Reader legt uit dat het meestal gaat om een banale claim, die dan door een toevoeging interessant wordt (These Kids Literally Swim With Sharks. But What’s Really Scary Is How Their Parents Make A Living). Een andere beproefde vorm is de toevoeging dat het je vertrouwen in de mensheid zal herstellen of dat je er andere specifieke emoties van krijgt (Walmart Workers Capture What It’s Like Being In Their Shoes. It’s Heartbreaking). Tot slot zijn er varianten op “je geloofde niet wat er daarna gebeurde”.

Loklinks zijn dus retorische trucjes om lezers te trekken. Ze worden al een tijdje benoemd en herkend (wij schreven er eerder dit over). We mogen misschien zelfs wel zeggen dat het internet inmiddels een beetje clickbait-moe begint te raken. Sinds begin mei bestaat het Twitter-account Saved You A Click. Het account retweet clickbait-tweets en geeft het antwoord waarnaar verwezen wordt gewoon weg. Zo wordt je nieuwsgierigheid direct bevredigd en hoef je geen klik te verspillen aan degene die je probeert te lokken.

Gevonden via Anne Helmond.

In de aandachtseconomie van het internet is een goede titel cruciaal. De titel moet lezers tot klikken verleiden. Sites als BuzzFeed en Upworthy zijn heer en meester in het bedenken van zulke titels. Het zal niet verbazen dat het internet op zoek is naar de succesformule. Deze week ging een portret van Neetzan Zimmerman door The Wall Street Journal viraal. Zimmerman is een 32-jarige redacteur bij Gawker en schijnt niet minder dan een genie te zijn als het gaat om het genereren van verkeer. De titel van het portret: ‘Why Everyone Will Totally Read This Column’.

Een van de beste manieren om ‘kliks te krijgen’ is met een lijstje. Vijf, zeven of tien punten over een onderwerp zijn een beproefde manier om lezers te verleiden. In een stuk voor The New Yorker legt Maria Konnikova op basis van onderzoek uit waarom dat is.

1. De kop trekt onze aandacht in een stroom van content
Als we onze omgeving scannen – zoals we ook scannen als we een twitterfeed lezen – zoeken we naar dingen die anders zijn, die opvallen. Een cijfer valt simpelweg grafisch op in een stroom van tekst en beeld. Dit betekent ook dat een kop geen samenvatting hoeft te zijn van het artikel: het blijkt dat mensen niet-informatieve en creatieve koppen interessanter vinden.

2. De kop positioneert het onderwerp binnen een reeds bestaande categorie en classificatie
We proberen informatie automatisch te classificeren. Een lijstje geeft ons al de categorie waarin we dat moeten doen, bijvoorbeeld ‘getalenteerde dieren’.

3. De kop organiseert de informatie op een ruimtelijke manier
Wanneer we dingen uit ons hoofd moeten leren (Konnikova geeft als voorbeeld de boodschappen die we moeten halen) helpt het als we ze opschrijven als een opsomming met cijfers of bullets. We kunnen deze informatie beter verwerken dan informatie die in alinea’s is uitgeschreven.

4. De kop belooft een eindig verhaal: de lengte is van te voren gekwantificeerd
Dankzij het cijfer kan je inschatten hoe lang het gaat duren om het stuk te lezen en welke investering je dus moet maken om deze ‘kennis’ te vergaren.

Maar wacht eens, beloofde dit stuk niet vijf redenen? Jazeker, maar internet leert ons dat suggestieve of zelfs tendentieuze koppen algemeen geaccepteerd zijn. Op de een of andere manier is 5 een visueel aantrekkelijker cijfer dan 4. Daar is vast ook psychologisch onderzoek naar, maar dat bewaar ik voor een volgend lijstje.

Beeld: comic van xkcd

In oktober bracht NRC een derde “multimediale longread”: een langer artikel dat fraai vormgegeven is en dat tot doel heeft “goede journalistieke verhalen te vertellen op de best mogelijke manier”, naar eigen zeggen. Deze multimediale longreads moeten optimaal gebruik maken van fotografie en video om zo het verhaal context te geven. ‘De kunst van het roven‘ van Lex Boon is inderdaad speciaal. Het stuk lijkt niet op de artikelen die je normaal op de site kunt lezen, zowel qua manier van vertellen als qua vormgeving. Toch was ik enigszins teleurgesteld. Was dit het beste dat een krant op dit vlak kon doen?

Dezelfde week was Suzanne de Bakker te gast in mijn collegereeks Online Communicatie voor de Haagse Hogeschool. De Bakker is docent en onderzoeker op het gebied van contentmarketing en liet veel voorbeelden zien van digitale relatiebladen. Bedrijven als Albert Heijn en Lego zijn al veel langer actief met het experimenteren met vorm en inhoud. iFly Magazine van KLM is een prachtig voorbeeld van hoe beeld en inhoud met elkaar verweven worden. Kijk bijvoorbeeld hoe het Amsterdam Light Festival wordt gepromoot. iFly is ook nog eens gepersonaliseerd: vaste klanten krijgen per email een link naar het blad dat dan afgestemd is op hun reisvoorkeuren, zoals stedentrips of natuurtochten. Het blad, dat al vijf jaar bestaat, wordt gemaakt door Born05, een bureau dat ook voor KPN, de Vara en Heineken werkt.

De kloof tussen de incidentele experimenten van kranten en de best practices die in het veld van contentmarketing zijn ontwikkeld is enorm groot. Dat roept de vraag op waarom kranten niet veel meer te rade gaan bij hun commerciëlere vakgenoten. Kranten hoeven niet zelf het digitale wiel uit te vinden, zeker niet als er zo veel voorbeelden en kennis in eigen land beschikbaar is.

In bijna elke krant van vandaag staat een bericht over de lancering van de nieuwe app van Facebook: de Facebook Home-App. Anders dan verwacht, gaat Facebook dus geen eigen telefoons produceren, maar gaat de nieuwe app Android-mobieltjes door een best ingrijpende software-reconfiguratie veranderen in Facebook-mobieltjes. Foto’s en berichtjes verschijnen na de installatie van Home nu meteen op het scherm. Er hoeft geen app meer worden opgestart en het tijdrovende scrollen door de tijdlijn vervalt.

Ondanks het overweldigende PR-succes van de lancering van Home rijst de vraag of consumenten deze app ook daadwerkelijk massaal gaan gebruiken. In het licht van een aantal recente onderzoeken naar het gebruik van Facebook kunnen hier een aantal vraagteken bij gezet worden. Zo kampt Facebook al langer met een dalende populariteit en lopen steeds meer jongeren over naar andere platformen als het gaat om het delen van foto’s of het uitwisselen van berichten. Zij vinden Facebook veel te riskant en zijn door de aanwezigheid van steeds meer ouders minder snel geneigd private gebeurtenissen en foto’s te delen. Het is juist onwenselijk voor hen dat hun foto’s en berichten op het scherm verschijnen wanneer vrienden of kennissen hun mobieltjes in het café op tafel leggen.

In het verhogen van de openbaarheid van Facebook druist de Home app tegen de voorheersende trend naar meer privacy in. Het lijkt dan ook hoogst onwaarschijnlijk dat het Facebook gaat lukken op deze manier het tij te keren.

Op het Twitter-account @sweden twittert sinds december 2011 iedere week een andere Zweed. Hij/zij is dan de ‘curator’ van het account, dat inmiddels meer dan 66.000 volgers heeft. Deze week is dat Lars Amréus, directeur van de erfgoedinstelling Riksantikvarieämbetet. Het initiatief is door de internationale pers ontvangen als een transparante en democratische manier van ‘nation-branding’, het werken aan het imago van een land. Christian Christensen, hoogleraar Journalistiek en Mediastudies aan Stockholm University, plaatst vraagtekens bij de open aard van het @sweden-account. In een recent artikel [abstract] onderzoekt hij in hoeverre de Zweedse overheid @sweden reguleert en controleert.

Christensen baseert zich op promotiemateriaal en informatie van de organisaties achter het project (Swedish Institute, VisitSweden, en Volontaire); de projectwebsite; informatie van voormalige curators van het account; en internationale nieuwsberichten over het project.

PR-waarden
Zweden zet in haar nation-branding sterk in op nieuwe media. Zo opende het een bibliotheek in Second Life en wordt er veel hulp geboden aan internetactivisten. Het twitterproject won meerdere PR-prijzen en kreeg veel navolging. @sweden is echter het enige land waar de nationale overheid het account financiert (dat wil zeggen, de organisatie achter het account wordt betaald).  Het idee kwam van reclamebureau Volontaire dat ook werkt voor Nestlé en SonyEricsson, in opdracht van het Swedish Institute (belast met diplomatie) en toerismebureau Visit Sweden.

Centraal in de nation-branding van Zweden staan steeds de waarden openheid, delen en innovatie. Zweden wil zichzelf neerzetten als de ICT-supernatie van de wereld, mogelijk gemaakt door de verzorgingsstaat. De tagline van @sweden, ‘The World’s Most Democratic Twitter Account’, laat zien hoe dat doorwerkt.

Democratie verkopen
Het is expliciet de bedoeling dat de curatoren Zweedse normen en waarden uitdragen. Wat die zijn, blijft echter vaag. Het gaat bijvoorbeeld om menselijkheid en diversiteit. Het democratische aspect wordt uitgedragen door steeds te benadrukken dat ‘gewone’ en ‘gemiddelde’ Zweden het account beheren. De berichten in de internationale pers laten zien dat de campagne succesvol was.

De media – zelfs FoxNews dat normaliter Zweden met haar grote verzorgingsstaat afschuwelijk vindt – rapporteerden netjes dat @sweden staat voor democratie, transparantie en empowerment. In juni 2012 was er een klein schandaal rond curator Sonja Abrahamsson, die een aantal tweets plaatste die als antisemitisch werden gezien. Christensen stelt echter dat dit allemaal perfect paste binnen het imago dat Zweden en @sweden moeten uitdragen: geen censuur, totale vrijheid. In veel media werd de Zweedse overheid geroemd dat ze niet ingrepen. Missie geslaagd dus.

Zelfcensuur en gebrek aan representativiteit
Hoe democratisch is het account eigenlijk? In Zweden twittert ongeveer drie procent van de bevolking, waarvan maar 1,8 procent actief. Curators kunnen zichzelf niet aanmelden maar moeten genomineerd worden. Het moeten dus mensen zijn die op de een of andere manier bekend zijn – en dus zeer actief twitteren. Zij worden vervolgens beoordeeld door een commissie van drie, waarin ook iemand van het reclamebureau zitting heeft. Curators van het account zijn daarmee zeker niet representatief voor de Zweedse bevolking.

De instanties achter het account behouden zich het recht om tweets zonder overleg te verwijderen. Hoewel dit nog niet is gebeurd, is het account dus niet gevrijwaard van censuur zoals wel gerapporteerd wordt. Bovendien krijgen curatoren een week voordat ze het account mogen beheren zestien richtlijnen. Daarin staat bijvoorbeeld dat er geen persoonlijke aanvallen gedaan mogen worden, geen politieke agenda naar voren gebracht mag worden anders dan commentaar geven op politieke gebeurtenissen, er niet publiekelijk naar een nieuwe partner gezocht mag worden en er niet over de raison d’etre van het project gesproken mag worden.

Het is belangrijk om hierbij op te merken dat deze zaken nu juist zijn wat de gemiddelde twitteraar doet met zijn account: fitties, politiek overtuigen en zoeken naar seks of liefde. Christensen merkt op dat er misschien geen actieve censuur is, maar wel een aanmoediging tot zelfcensuur.

Eindimago
Christensen concludeert dat het de initiatiefnemers niet te doen is om de tweets zelf. In plaats daarvan gaat het om de meta-boodschap dat Zweden jong, cutting edge en transparant is. De curatoren en hun tweets zijn helemaal niet gemiddeld en alledaags, maar moeten aansluiten bij deze doelen. @sweden is dan ook geen les in democratie, maar in PR.

Noot: Nederland kent ook een vergelijkbaar account, @netherlanders, maar dit is opgezet door een individu zonder overheidsbemoeienis. Er zijn ook aanzienlijk minder volgers, zo’n 3500.

Lees ook: IJsland gooit vrouwen in de aanbieding om toeristen te lokken

Dennis Hoogervorst, hoofdredacteur van kidsenjongeren.nl, schreef onlangs een stuk over de opkomst van hashtag-marketing. Hashtags worden op Twitter gebruikt om een tweet te labelen en/of extra lading mee te geven. Bedrijven proberen daarvan gebruik te maken door een hashtag te claimen. Voorbeelden zijn #delenalseenbaas van Vodafone en #ertegenaan van Liga. Volgens Hoogervorst proberen bedrijven op deze manier vooral de jonge doelgroep voor hun karretje te spannen. Terwijl eerder werd gedacht dat Twitter geen netwerk voor tieners was, zou er nu sprake zijn van een verplaatsing van Facebook naar Twitter. Opmerkelijk genoeg wordt het vluchten voor reclame genoemd als een van de redenen daarvoor.

Dat maakt het lastig om aan te nemen dat jongeren op Twitter erg bereid zouden zijn gratis reclame te maken voor bedrijven. Toch zien we dat de hashtag #delenalseenbaas wel wordt gebruikt. De verklaring daarvoor ligt waarschijnlijk in de prijzen die te winnen zijn. Wanneer je kijkt naar de profielen van de mensen die de hashtag gebruiken, zien we echter dat dit niet allemaal de hippe voorhoede is waar zo opgemikt wordt. Wanneer gesproken wordt over marketing voor Generation Y en/of de Millennials lijkt dit steeds het probleem te zijn: alle jongeren worden over één kam geschoren. Zo wordt in dit interview met een onderzoeker van MTV gesteld dat alle ‘Gen Y males’ metroseksueel zijn. Hier wordt een subcultuur – die van hipsters – gelijk gesteld aan een heel leeftijdscohort. Wanneer je rondkijkt in de kroegen in de provincie zie je direct dat die metroseksualiteit daar niet als norm geldt.

Een ander voorbeeld hiervan is de presentatie ‘No Guts No glory: 5 steps to become a brave new marketer’ van Insights Consulting (gevonden via Pedro de Bruyckere). De inzichten over jongeren uit dit rapport (‘ecclectic’, ‘connected’, ‘bold’) lijken vooral te gaan over diezelfde hipsters, die onderdeel zijn van een stedelijke en hoogopgeleide elite. Dit zijn niet de mensen die (positief) over McDonald’s gaan twitteren.

Er is dus een verschil tussen de eigenschappen en kenmerken van de jongeren die in dit soort onderzoeken ondervraagd worden, en de eigenschappen en kenmerken van de jongeren die graag deelnemen aan campagnes van bedrijven. De uitdaging voor marketeers in 2013 is dan ook niet om de millennials te bereiken, maar om recht te doen aan de diversiteit binnen jongerencultuur.

Dankzij sociale media en de terminologie van (bijvoorbeeld) Facebook zien we een fan als iemand die openlijk zijn affiniteit met iets of iemand verklaart. De negatieve bijsmaak die het woord fan eerder had is in korte tijd verdwenen en het krijgen/vinden/aantrekken van fans is een heilige graal voor marketeers geworden. Maar is het wel zo zaligmakend als iemand fan is van je merk? Wat houdt fan zijn eigenlijk in? Al twintig jaar wordt er vanuit media- en communicatiewetenschap onderzoek gedaan naar fans. Wat kunnen marketeers die van klanten graag fans maken leren van fanstudies?

Op Marketingsfacts bespreek ik vijf kenmerken van fans die laten zien dat er een grens is tussen de waardevolle trouwe liefhebber en de hardcore fan. Deze inzichten kunnen ook positief worden ingezet.  

Contagious Magazine ziet zichzelf als de voorhoede van marketingcommunicatie. Deze week signaleerden ze tien trends en ontwikkelingen in het hedendaagse communicatielandschap en de manier waarop bedrijven omgaan met hun klanten. Ze laten zien hoe marketeers denken dat de wereld verandert. Zulke rijtjes staan vaak bol van de dooddoeners en onzintermen, en bevatten vaak oude praktijken vermomd als nieuwe trends. Sommige elementen zijn zelfs lachwekkend. Waar gaat u de komende jaren mee dood gegooid worden en wat kunnen we er tegenin brengen?

1. Generatie Flux

Niets is zeker, alles is mogelijk. Veranderingen gaan snel. Generatie Flux is de naam van de zakenpioniers die hier goed mee om kunnen gaan.

2. Alles is PR

“In an environment where consumers can openly challenge brands in real time and engage in conversation with (or without) them …”

3. Citizen activism

Het publiek is ook producent en heeft daarmee veel macht.

4. Schaal verandert

Mondiale campagnes zijn mogelijk en er ontstaan verschillende gemeenschappen.

5. ‘Social’ is een manier van praten

Merken zijn personen geworden.

6. Realtime relevantie

Je kunt van alles direct doen als merk, maar let op! Het publiek is alert op opportunisme.

7. Media kapen

Newsjacking is zorgen dat je nieuwswaarde hebt voor de pers. Zorg dat je aansluiting hebt bij wat er nu speelt.

8. Luisteren is essentieel

Je moet continue monitoren wat erover je wordt gezegd (“listening can’t be turned off”) en je moet daar direct op kunnen inspringen. KLM is een goed voorbeeld.

9. Cultuur doet er toe

“In a world obsessed with culture … brands are increasingly looking to create meaningful cultural collaborations”. Dit betekent dat het slim is voor merken zich te verbinden aan bijvoorbeeld popsterren of festivals.

10. Samenwerking met consumenten

Je moet de dialoog aangaan met je ‘fans’ en hen mee laten denken met je bedrijf.

Wat opvalt is een overschatting van de consument: hij zou realtime media produceren, actief merken uitdagen maar die merken ook willen helpen. De overgrote meerderheid van de consumenten kijkt echter nog steeds televisie, zit niet op Twitter, heeft nog nooit een meme gemaakt en heeft geen enkele interesse om mee te denken met de communicatiestrategie van een bedrijf. Het is ook de vraag of de benaming ‘fan’ opgaat of dat dit gewoon een gevolg is van Facebook-terminologie (de les hier zit in het domein fanstudies dat laat zien dat fans zich heel anders gedragen dan mensen die een bedrijf leuk vinden op Facebook). Eigenlijk het enige punt waar wij ons in kunnen vinden is het belang van realtime. Nieuws komt direct aan en niet meer in de krant van morgenochtend. Bedrijven moeten daarom snel in kunnen spelen op slechte publiciteit. Dit is echter vooral een probleem voor grote bedrijven (KLM, Albert Heijn) en nauwelijks relevant voor het MKB.

Nu allerlei zaken digitaal bijgehouden worden, is er een overvloed aan informatie ontstaan. Die overvloed wordt Big Data genoemd. De Harvard Business Review is in de wereld van Big Data gedoken en zet op een rijtje wat directeuren moeten weten over dit nieuwe buzzwoord. In een collectie van blogposts komen verschillende aspecten aan bod. Een bloemlezing.

Wie gebruikt Big Data?
Uit een steekproef van Fortune 1000-bedrijven en grote overheidsinstellingen blijkt dat de verwachtingen hoog zijn maar het kennisniveau laag.

De rol van grote retailspelers
Hoe groter het bedrijf, hoe meer klanten, hoe meer data er verzameld kan worden. Hoe meer data, hoe meer inzichten – is het idee. Dit lijkt vooral voor supermarkten te gelden. Interessant in dit blog is dat gesteld wordt dat gebruikers ook meer geavanceerde (lees: persoonlijke) marketing verwachten.

Wat leidinggevenden niet snappen
“[A]ny organization that treats access to 100X more customer data as more a burden than a breakthrough has something wrong with it”. De boodschap is duidelijk: Big Data betekent een revolutie maar er zijn altijd mensen die te lui zijn voor de revolutie.

Het belang van analysevaardigheden
Big Data vraagt om hoogwaardige analysevaardigheden en ook managers moeten deze hebben. De nieuwe werknemer moet bereid zijn te experimenteren, wiskundig kunnen redeneren en in staat zijn ‘the big picture’ te zien.

Nichemarkten ontdekken
“Going after future opportunities at the micromarket level can seem risky, but basing strategy on old views of markets and their past performance is riskier still.”

Kritiek
Het is opmerkelijk dat veel van de stukken blijven hangen in vage algemeenheden en dat er nergens kritiek wordt geformuleerd op het hypen van Big Data als revolutionaire ontwikkeling. Daarnaast is de algemene assumptie dat de klant zit te wachten op scherpere analyses van zijn koopgedrag. Voor veel mensen is dit echter een privacy-inbreuk, zie bijvoorbeeld de strategieën die mensen verzinnen tegen Facebook. Relevant is hier de zaak waarin de vader van een tienermeisje van Target te horen kreeg dat ze zwanger was. Bedrijven die in Big Data duiken dienen te overwegen in hoeverre hun klanten echt hun privacy willen inruilen voor een meer ‘persoonlijke’ benadering.

Foto’s van eten en sociale media passen goed bij elkaar omdat deze foto’s veel over de smaak van de betreffende persoon vertellen, waarbij werd aangenomen dat de moeilijkheidsgraad van het gerecht de status van de persoon bepaalt. Dat dit allemaal veel simpeler in elkaar zit, komt naar voren in een recent onderzoek naar de cross-culturele waardering voor het arrangement van eten op een bord [abstract]. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat de onderzochte Amerikanen, Italianen en Japanners zowel verschillen als overeenkomsten vertonen wat betreft de voorkeur voor de presentatie van eten op een bord. Zo prefereren bijvoorbeeld mensen uit Amerika en Italië in tegenstelling tot mensen uit Japan meer figuratieve borden. Volgens de onderzoekers heeft dit met het individualistische karakter van de Amerikaanse en Italiaanse samenleving te maken. In een collectivistische cultuur, zoals Japan, wordt dus meer waarde gehecht aan orde en worden dus meer formelere borden geprefereerd. Een nogal vergaande conclusie die vooral op speculatie achteraf berust en niet direct door het onderzoek verklaard werd. Veel interessanter zijn daarom de gevonden overeenkomsten, die wel direct resulteerden uit het onderzoek. Als je dus zowel op je Japanse als ook op je Amerikaanse en Italiaanse vrienden indruk wilt maken met jouw culinaire foto’s, houd je dan aan deze vijf richtlijnen die in het onderzoek naar voren zijn gekomen:

1. Als je de ingrediënten los van elkaar presenteert, verwerk niet meer dan drie verschillende kleuren in het eten op het bord.

2. Als het eten door elkaar gemengd gepresenteerd wordt, gebruik niet meer dan vier verschillende kleuren.

3. Als je een rond bord gebruikt, positioneer het hoofdingrediënt onder in het midden of rechtsonder van het bord.

4.Als je een ovaal bord gebruik, positioneer dan het hoofdingrediënt in het midden van het bord.

5. Maak gebruik van niet meer dan vier verschillende ingrediënten.