Gisteren kondigde Apple aan met een smart watch te komen, de Apple Watch. Veel techtrendvoorspellers denken dat wearables de toekomst zijn: draagbare slimme technologie. Wearables zijn nog sterk in ontwikkeling en daardoor nog te gimmicky. De uitdaging is om het ook echt draagbaar te maken in de zin dat mensen het willen aantrekken. De onaantrekkelijkheid van Google Glass is een van de redenen waarom de slimme bril niet is aangeslagen bij het publiek en waarom dat ook niet zal gebeuren. Er zijn nog meer redenen:

1. Mensen haten brillen. Zonnebrillen zijn cool, de rest alleen soms. Een bril houd je bovendien weg bij je coole zonnebril.
2. Je kunt hem niet makkelijk wegstoppen/ het is te zichtbaar.
3. Iets voor je gezicht terwijl je loopt is gevaarlijk: denk aan sms’en in de auto.

Eerder schreef Pedro de Bruyckere hier al dat Glass waarschijnlijk wel in specifieke beroepen gebruikt zal worden, zoals in de medische sector waarbij het essentieel is dat je je handen vrij hebt.

De nadelen van Glass zien we niet terug bij het slimme horloge. Erop kijken is veel minder opzichtig dan op je telefoon kijken. In de populaire cultuur is de smartwatch bovendien al in de jaren ’80 positief verbeeld: pick me up Kit! 

Zaterdag 3 maart werd met veel bombarie de eerste Nederlandse Apple Store geopend. Apple is een onmiskenbaar icoon in onze populaire cultuur en de liefhebbers van het merk gedragen zich als fans – soms zo sterk dat zij vergeleken worden met een religie. Wanneer we Apple-liefhebbers conceptualiseren als fans kunnen we hun gedrag beter begrijpen. De producten van Apple kunnen dan gezien worden als tekst en hun betrokkenheid bij Apple als voorbeeld van een mediacultuur die steeds meer gaat over participatie.

Fans worden volgens Henry Jenkins gedreven door epistemaphilia: het plezier in het uitwisselen van kennis. Fandom steunt dan ook op de uitwisseling van kennis, en de strijd over betekenis: wat betekent deze code in deze aflevering van Star Trek? Het lezen van de tekst (d.w.z. het kijken naar een film of het spelen met een iPhone) is bij fans meer een ervaring dan een consumptiemoment. Gameproducenten realiseren zich dit goed en betrekken daarom al in een vroeg stadium fans bij de ontwikkeling van producten, terwijl ze hun marketingcampagnes inzetten op interactie en daarmee op ervaring. Ook Apple doet dit en speelt in op de behoefte van fans om samen hun fandom te beleven.

De store opende om 10 uur ’s ochtends voor een lange rij  (zie voor een uitgebreid verslag van de opening iphoneclub.nl). De eerste 4500 bezoekers kregen een felbegeerd oranje Apple T-shirt (dat inmiddels voor flinke bedragen verhandeld wordt op Marktplaats) en een persoonlijke begroeting van al even enthousiaste Apple-medewerkers – zie clip beneden. Fans worden vaak bespot om hun fandom (letterlijk: fan komt van fanatic) en ook dit zagen we afgelopen weekend gebeuren. Zo werd opgemerkt dat het onzinnig was om in de rij te gaan staan voor een winkel waarvan je de producten overal zonder rij kunt kopen. Dat de producten in de winkel niet uniek zijn is echter irrelevant voor de fan. De tijd in de rij is de beleving waard: voor Apple fans draaide zaterdag om “erbij zijn geweest” evenzeer als een bekerfinale dat is voor voetbalfans of een afscheidsconcert voor muziekfans.

Foto’s en video: Lieven Heeremans

Voor Apple was het afgelopen jaar vooral een jaar vol juridische narigheden. Ondanks dat het bedrijf in 2011 het hoogst genoteerde beursbedrijf ter wereld werd en twee nieuwe producten succesvol lanceerde (klik hier voor een informatieve infografiek over de iPad), lag de focus van de top van Apple vooral op de vermeende bedreigingen door de concurrenten. Zo zou Samsung niet alleen talrijke patenten van Apple hebben geschonden, maar ook het design van de nieuwe Samsung tabletcomputers en smartphones gebaseerd hebben op de iPad en de iPhone (klik hier voor een overzichtelijke infografiek). Ook tegen HTC en Motorola werd geklaagd vanwege inbreuk op een of andere patent. Een overzicht over al de deelnemers van deze patentoorlog vind je in deze leuke infografiek.

Deze oorlog zal uiteraard niet zonder gevolgen blijven voor het imago van het bedrijf. Het goede imago van Apple is namelijk gebaseerd op twee eigenschappen: het produceren van simpele, goed doordachte producten met een hoog gebruiksgemak en hun status als vrijzinnige underdog met technologiegiganten als Microsoft als tegenspelers – klik hier voor een handige infografiek over deze tegenspelers. De nu heersende patentoorlog is moeilijk in klank te brengen met dit imago. In Apple’s strijd om alles en iedereen onder controle te krijgen, lijkt het bedrijf steeds meer op zijn grote concurrent. Hierbij komt dat Apple nu ook blijkbaar tegen het populair-culturele gebruik van hun logo en de namen van oud-bestuurders juridische stappen gaat ondernemen. Zo wil Apple de verkoop van de Steve Jobs actiefiguur verbieden, een stap die volledig indruist tegen het vrijzinnige imago. Als Apple zo verder gaat, zal het in de toekomst niet eens meer mogelijk zijn om dit soort schattige ode-infografieken te publiceren.

CC Foto: Incase.

Op 23 oktober 2001 (gisteren tien jaar geleden) introduceerde Steve Jobs in een klein zaaltje een apparaatje dat zowel digitale muziek als Apple zelf een ongekende impuls zou geven: de iPod. “The Apple brand is going to be fantastic” zei Steve, en hij had gelijk. Waar nog geen marktleider was, lukte het Apple niet alleen om de markt te veroveren, maar om MP3-spelers synoniem te maken met hun merk. Dat was extra bijzonder, omdat de iPod niet de eerste digitale muziekdrager was en omdat aan het begin de iPod alleen werkte met een Mac. Er konden wel 1000 liedjes op en dat was “huge”. Bekijk de presentatie zelf hier beneden en check vooral hoe knullig alles nog is, niets van het mediaspektakel dat we later zouden zien. De verkoop van iPods daalde volgens Webwereld het afgelopen jaar met 23 procent en hiermee is de toekomst van de speler onzeker geworden. De iPod maakt echter al onmiskenbaar deel uit van de canon van de popcultuur.

Wellicht de belangrijkste verklaring voor het succes is de manier waarop de iPod een hulpmiddel werd in de performance van identiteit. Onze muzieksmaak zegt iets over wie we zijn en met de iPod werd het mogelijk je gehele muziekcollectie bij je te dragen. Daarnaast was de iPod door het opvallende design een stijlicoon. De witte oortjes werden bijvoorbeeld al snel een statussymbool waarmee je je kon onderscheiden van de ‘losers’ met een gewone MP3-speler.

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de iPod, vanuit verschillende perspectieven. Zo stelt Michael Bull in een artikel uit 2006 [toegang vereist] dat hoewel mobiel muziek luisteren een geïsoleerde activiteit lijkt, de iPod toch allerlei mogelijkheden biedt voor sociaal gedrag. De iPod kan je immers inpluggen in je auto of thuis, en veel DJs brachten hun iPods mee naar optredens. Hij noemt de iPod het eerste culturele icoon van de 21^ste eeuw, “a potent metaphor for much urban life”.

Gisteren, een dag na de presentatie van de nieuwe (oude) Iphone is de medeoprichter van Apple, Steve Jobs, aan de gevolgen van kanker overleden. De dood van een van de uitvinders van de Macintosh veroorzaakte een uitbarsting aan rouwbetuigingen. Voor een voormalige CEO van een commercieel bedrijf is dit een ongekend fenomeen. Maar Steve Jobs was dan ook geen gewone CEO en Apple geen normaal bedrijf. Jobs werd gezien als een onaangepast rebel, die het durfde op te nemen tegen de Goliath Microsoft. Met zijn onconventionele presentaties, de uitgekookte marketingtrucs en de aparte vormgeving van de producten wist Jobs een steeds grotere groep van vooral urbane jongeren aan zijn bedrijf te binden. Getrouw volgde deze groep dan ook elke stap van Jobs op de voet. Zo verkreeg Jobs met verloop der tijd steeds meer de status van een superster en nam hij zo zijn intrede in de wereld van de populaire cultuur. Hij kreeg talrijke optredens in verschillende series en inspireerde veel mensen tot het maken van parodieën. Ter nagedachtenis hier onze top drie van de meest hilarische clipjes: