Af en toe zijn er wel meisjes geweest in televisieseries en films die een hoofdrol opnemen, maar toch staan ze op het tweede plan.

Onderzoek uit 2010 van Kathryn Gilpatric waarbij ze de vrouwelijke rollen uit 300 top 20 films tussen 1991 en 2005 geanalyseerd en daaruit blijkt dat zelfs al zijn de vrouwen sterk, uiteindelijk worden ze quasi steeds een dame in moeilijkheden die door de man gered moet worden. Uit een ander onderzoek van Jeffrey Brown toont dat de vrouwelijke heldinnen als ze effectief een belangrijke rol hebben, quasi steeds uitermate sexy moeten zijn. Een latexpakje is zowat het uniform. Deze heldinnen lijken meer gericht op het mannelijke publiek dan dat ze een rolmodel voor meisjes zijn.(bron) Als we in deze periode al een blockbuster hadden met een vrouwelijke hoofdrol die niet in zo een pakje rondloopt, dan is het een komedie zoals ‘My Big Fat Greek Wedding’. Passend hierbij een filmpje, dat de moeilijke situatie van vrouwelijke heldinnen in films goed illustreert:

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=-reeaKk4PE8#!&utm_source=rss&utm_medium=rss

In 2012 lijkt er sprake van een trendbreuk die volgens Gilpatric in feite is ingezet met Sigourney Weaver in de Alien-film in 1979. The Hunger Games is misschien het belangrijkste voorbeeld van de nieuwe meer realistische vrouwelijk heldin, maar Katniss is niet alleen. Kijk je naar de meest recente Pixar-film, Brave, zie je een gelijkaardige hoofdrolspeelster en ook in ”Snow White and the Huntsman” en “Prometheus” doken realistische heldinnen op. Zeker omdat The Hunger Games zo een succes is gebleken zou de trend zich wel eens kunnen doorzetten, want het lijkt soms simpel in het behoudsgezinde Hollywood: wat geld opbrengt, doen we.

Lees meer onder andere hier

Meisjes gilden voor The Beatles, voor Donny Osmond, voor Wham! en voor New Kids On The Block. De jaren ’90 waren doordrenkt met boybands: Back Street Boys, Boyzone, ’N Sync, Hanson, Old Town. Toen verdwenen ze – onder andere door de downloadcultuur. Jonge meisjes waren de belangrijkste kopers van losse singletjes en toen zij gingen downloaden, moest de muziekindustrie haar verdienmodel aanpassen. Vanaf het nieuwe millennium zagen we daarom veel bandjes: serieuzere rockmuziek gemaakt door bandjes die het clubcircuit afreisden.

Waar de Backstreet Boys vroegen om dure stadionconcerten en een agressieve PR-campagne, verkochten The Artic Monkeys vrijwel zonder deze investeringen van de platenmaatschappij. Rockbandjes staan niet alleen gelijk aan minder promotiekosten en meer winst uit ticketverkoop, maar liefhebbers van rockbandjes kopen ook vaker albums. Vanuit dit perspectief is het weinig verrassend dat de muziekindustrie niet langer investeerde in boybands en dat de inhoud van de top 40 sterk veranderde.

Volgens Rolling Stone Magazine en website Jezebel zijn de boybands nu terug. Zij doen deze voorspelling op basis van het succes van The Wanted en One Direction. Beide boybands komen uit Groot-Brittannië en Ierland, maken romantische liedjes waar ze in hun clips (zie beneden) op dansen en bestaan uit mooie jongens met dito haar. De aantrekkingskracht van boybands op meisjes is onveranderd. Voor jonge meisjes biedt het tieneridool een veilige seksualiteit en hun verliefdheid garandeert trouwheid. Ongetwijfeld gaan de nieuwe boybands samen met nieuwe verdienmodellen waarin popicoon Lady Gaga toonaangevend is, zoals endorsements en merchandise.

The Wanted, ‘Glad You Came’

One Direction, ‘What Makes You Beautiful’

Mocht je ze niet uit elkaar kunnen houden, MTV heeft een handige cheat sheet.

Het debat over de vermeende seksualisering van de samenleving gaat over de impact van seksuele beelden van vrouwen en meisjes. Hierdoor lijkt het op de ophef uit de jaren ’70 en ’80 uit feministische hoek. Feministen maakten zich toen druk over de objectificatie van vrouwen en de aanwezigheid van pornografische beelden in de reguliere media. In een artikel [abstract] dat deze maand verscheen in de European Journal of Cultural Studies bespreek ik  samen met Liesbet van Zoonen deze discussies. Het artikel bevat drie delen.

Allereerst vergelijken we de discussie van nu met die van toen. We stellen dat het grote verschil is dat de discussie van toen openlijk politiek was, een politiek die nu verhuld is. Het huidige debat sluit aan bij het neoliberale idee van individuele verantwoordelijkheid, waarmee zowel overheden als (media)bedrijven geen verantwoordelijkheid hoeven te nemen. Waar het vroeger bovendien over ‘ons vrouwen’ ging, gaat het nu over ‘die meisjes’.

In de debatten wordt verondersteld dat media werken als een injectienaald, een visie op media die allang achterhaald is in de communicatiewetenschap. Ten tweede laten we zien daarom zien, op basis van 32 diepte-interviews, hoe meisjes zelf omgaan met geseksualiseerde beelden. Zij zijn niet de veronderstelde passieve sponsjes maar geven actief betekenis aan die beelden, door seksualisering te ontkennen, te weerstaan of een plek te geven.

Tot slot zoomen we in op drie meisjes in korte portretten. We laten zien dat klasse en religie sterk hun positie bepalen. Van een van deze meisjes zou men kunnen zeggen dat zij het slachtoffer is van seksualisering. Zij had echter een groot aantal andere problemen en stond onder toezicht van Jeugdzorg. De drie portretten spreken tegen het simpele proces van internalisering van seksualisering en laten bovendien zien hoe huidige oplossingen als mediawijsheid de plank volledig misslaan. Sommige meisjes zijn namelijk al gewapend, terwijl anderen weinig baat hebben bij een cursus en meer bij de concrete aanpak van hun wezenlijke problemen.

We concluderen dat er in het huidige debat nauwelijks aandacht wordt besteed aan hoe meisjes en vrouwen vroeger en nu omgaan met geseksualiseerde beelden. In plaats daarvan worden meisjes nu alleen geconstrueerd als slachtoffers. We stellen dat dit decennia van feministisch onderzoek en feministische politiek negeert en weinig recht doet aan hedendaagse meisjescultuur.

Als meisjes al computerspelletjes spelen worden zij geacht meisjesspelletjes te spelen en kunnen zij maar beter in gezinsverband gamen om hun mentale gezondheid te bevorderen. Dit in tegenstelling tot jongens, die uit zichzelf betere gamers lijken te zijn en niet aan de hand genomen hoeven te worden. Deze veronderstelling heeft geleid tot veel onderzoek naar games en de rol van gender. Ook Jennifer Jenson en Suzanne Castell onderzochten [abstract] het gamegedrag van meisjes en jongens. Zij creëerden aparte jongens- en meisjesgroepen waarin leerlingen actief werden aangemoedigd te gamen. Normaal gesproken worden gamende meisjes geconfronteerd met allerlei verwachtingen, zoals dat ze het niet kunnen of dat ze geen interesse hebben in shooters. In de niet-gemengde gameclub leerden de meisjes vaardigheden en werden ze snel competitief. Toen na een jaar de clubs samen werden gevoegd, bleek dat de meisjes op hetzelfde niveau zaten als de jongens. De onderzoekers benadrukken dat verwachtingen rond gender en games werken als een self-fullfilling prophecy en dat initiatieven als de hunne (d.w.z. gender-gescheiden game clubs) deze negatieve uitkomst kunnen doorbreken.

CC Slider-foto: shanewarne_6000