Jongeren consumeren over het algemeen minder nieuws dan volwassen, iets dat menig opvoeder zorgen baart. Uit eerder onderzoek weten we dat sommige jongeren nieuws saai vinden, moeilijk te begrijpen en/of niet relevant voor hun leven. Dit betekent echter niet automatisch dat deze jongeren niet betrokken zijn. In een recente studie [abstract] is onderzocht hoe jongeren tegen nieuws aankijken.

Nieuws als ongelukje
Voor dit onderzoek werden in de periode 2007-2011 diepte-interviews afgenomen met 61 Amerikaanse tieners. Minder dan tien procent las dagelijks een krant, en meestal gebeurde dit omdat het op school moest. Op televisie kwamen ze nieuws per ongeluk tegen, bijvoorbeeld als ze zapten. Desalniettemin vonden ze dat het belangrijk is om op de hoogte te zijn van wat er gebeurt. Ze vonden ook dat journalisten een belangrijke taak hebben, in het controleren van bedrijven en politiek bijvoorbeeld.

De omgeving van deze jongeren functioneerde als een filter: ze hoorden nieuws van wat zij betrouwbare volwassenen vonden of via sociale netwerken. Daar leerden ze over uiteenlopend nieuws als de dood van Michael Jackson, gay marriage en de Arabische Lente. Soms werd hierdoor interesse gewekt en zochten ze online meer over een bepaald nieuwsitem.

Zelfbediening
De jongeren klaagden over de manier waarop nieuws gebracht werd:

“ABC, CBS, NBC, FOX, they all have the same exact stories, even the same exact order. It isn’t interesting or original. Everyone copies each other” – Dennis, 16 jaar (p. 249).

“News is entertainment because everything they repeat is not what people really need to know. It isn’t stuff that can help you” – Katie, 15 jaar (p. 251).

Dit gold vooral voor radio- en televisienieuws. De onderzochte jongeren gaven aan veel meer te hebben aan het internet. Dankzij hyperlinks konden ze meer te weten komen over geschiedenis, context, verwante onderwerpen en definities. Ze gaven aan comments interessant te vinden, omdat de mening van anderen kan helpen bij het vormen van een eigen mening.

Nepnieuws
Naast via vrienden/familie en het internet, kwam nieuws tot deze jongeren via zogeheten fake news shows zoals The Colbert Report, The Daily Show en Saturday Night Live’s ‘Weekend Update’. Er zijn journalisten en onderzoekers die vinden dat je niet op zulke programma’s moet vertrouwen omdat ze niet door journalisten gemaakt worden en niet gezworen zijn aan objectiviteit. Onderzoek [PDF] laat echter zien dat kijkers van deze programma’s (ook de jonge kijkers) beter geïnformeerd zijn dan mensen die alleen ‘officieel’ nieuws kijken. Dit komt omdat zulke programma’s stil staan bij nieuws en het in een context plaatsen, in plaats van alleen snel ‘feiten’ noemen. Ze zijn “knowledge enabling” (p. 254) in plaats van alleen maar informatief.

De onderzochte jongeren waardeerden het juist wanneer er een duidelijke mening te horen was. Ze vonden het fijn dat nieuws geïnterpreteerd werd en dat er een oordeel werd gegeven. De ‘objectiviteit’ van mainstream-nieuws vonden deze jongeren niet bruikbaar. Zo zeiden ze dat het slecht was dat er zo weinig schuldigen voor de financiële crisis werden aangewezen, iets dat in ‘objectief’ nieuws ook niet hoort. Opinie en sarcasme daarentegen kunnen wel leugens inzichtelijk maken.

Uit de verhalen van deze tieners bleek dat ze behoefte hadden aan gebalanceerd nieuws, maar dat je dat beter krijgt via blogs, Facebook en fake news. Deze quote is daarbij veelzeggend:

“The regular news gives you one side and another side, but you don’t really know which one is good or bad” – Kara, 16 jaar (p. 256).

Nederland
De les uit dit onderzoek is dat er niets mis met jongeren, maar met het nieuws. Onderzoeker Marchi schrijft:

“Young enough to believe change is possible and old enough to recognize when something is amiss, they admire individuals who are not afraid to confront hypocrisy. As the teens’ comments reveal, they value truth in reporting, but are not convinced that professional news is truthful or trustworthy” (p. 255).

Dit onderzoek gaat over de Verenigde Staten, een land waar de staat van het nieuws miserabel is. Ook in Nederland zien we echter steeds meer sensationalisme en generieke verslaggeving (denk aan de eindeloos gekopieerde ANP-berichten). De recente koerswijziging van NRC Next om ‘newsier’ te worden is – op basis van dit onderzoek – duidelijk de verkeerde manier om jongeren te boeien. Zij willen nieuws met een mening.

Lees ook:

• Nederlands onderzoek van Irene Costera Meijer over hoe jongeren ‘snacken’ op nieuws (beschrijving op De Nieuwe Reporter).
• Overzichtsartikel dat stelt dat satirisch nieuws een daad van verzet is tegen de leegheid van traditioneel nieuws (beschrijving op DiepOnderzoek.nl).

The Daily Show en The Colbert Report zijn immens populaire satirische nieuwsprogramma’s die door kijkers ver buiten Amerika gewaardeerd worden. Politieke satire is echter geenszins voorbehouden aan de VS. Het tijdschrift Popular Communication wijdt daarom een themanummer aan mondiale benaderingen van nieuwsparodie en politieke satire. In het eerste artikel [abstract] geven Geoffrey Baym en Jeffrey Jones een internationaal overzicht van parodie en satire. Volgens de auteurs kent iedere cultuur waar televisie gebruikt wordt parodie. Daar waar via de tv gezaghebbende informatie over de werkelijkheid wordt verspreid, speelt parodie – soms ook wel ‘fake news’ genoemd – een belangrijke rol.

De auteurs beargumenteren dat parodie een lens van ‘post-vertrouwen’ is op het politieke domein. De kijker is steeds meer wantrouwend geworden en is op zoek naar waarheid. Nieuwsparodieën kunnen daarom gezien worden als het resultaat van een crisis in legitimatie onder traditionele nieuwsmedia. De satirische programma’s vervullen de rol van waakhond door ‘media excess’ te laten zien. Een voorbeeld is The Colbert Report die het gebruik van dramatische muziek en takes in Amerikaanse nieuwsmedia feilloos kopieert.

De auteurs trekken een parallel naar de oude socialistische regimes uit Oost-Europa. De uitspraken van politici en de manier waarop traditionele media daarover rapporteren zijn volgens hen gehypernormaliseert en ideologisch rigide, met andere woorden: nietszeggend en betekenisloos. In Oost-Europa werd daarop gereageerd door dit uit te vergroten en zo te laten zien.

Parodie is een vorm van verzet, stellen de auteurs: door de kenmerken van het genre op te blazen en over te nemen wordt duidelijk gemaakt hoe debiel en verontrustend het origineel eigenlijk is. Lachen is gevaarlijk: “governments rarely need to be reminded that laughter may be the most dangerous forms of ‘speech’ its citizens can employ” (p. 13).

Illustratie: Stephen Colbert als Worlds of Warcraft alliance hero, door Todd Lockwood.