Het luddisme was een negentiende eeuwse beweging die zich verzette tegen de gevolgen van de Industriële Revolutie [zie Wikipedia]. De naam duikt af en toe weer op als mensen zich in onze tijd willen verzetten van technologie. Zo ook bij New Yorkse tieners die zichzelf willen bevrijden van sociale media. In december 2022 werd deze subcultuur gevat in de New York Times. Redacteur Alex Vadukul portretteerde de Luddite Club, een genootschap dat zonder smartphone door het leven ging.

Sinds het ontstaan van jeugdcultuur in de twintigste eeuw zijn er altijd alternatieve tieners geweest. Deze nieuwe luddieten voelen zich misfits, en zoals dat gaat bij subculturen zoeken ze gelijkgestemde misfits op om samen anders mee te zijn. Hun hobby’s en media-interesses lijken op die van eerdere alternatieve tieners:

“Some drew in sketchbooks. Others painted with a watercolor kit. One of them closed their eyes to listen to the wind. Many read intently — the books in their satchels included Dostoevsky’s “Crime and Punishment,” Art Spiegelman’s “Maus II” and “The Consolation of Philosophy” by Boethius. The club members cite libertine writers like Hunter S. Thompson and Jack Kerouac as heroes, and they have a fondness for works condemning technology, like “Player Piano” by Kurt Vonnegut. Arthur, the bespectacled PBS aardvark, is their mascot.”

Het liefst zouden de luddieten helemaal geen telefoon hebben, maar dat stonden hun ouders vaak niet toe. Dat laat zien hoe moeilijk het is om je te onttrekken aan zulke technologie en bepaalde infrastructuren. Dat geldt voor volwassenen sterker dan voor tieners. Alex Vadukul heeft de groep gevolgd en sprak drie jaar later met ze, als jongvolwassenen.

Hun filosofie blijkt niet veranderd, hun aantallen gegroeid. Er is zelfs een website. Maar het leven zonder smartphone is niet gelukt. Opmerkelijk in het artikel is dat de luddieten datingapps noemen als vrijwel onmisbaar – er is juist een groot verlangen onder jonge mensen om elkaar zonder datingapps te ontmoeten, maar blijkbaar komen alternatieven toch onvoldoende van de grond.

Sommige zaken gaan gewoon helemaal niet zonder. Zo is tegenwoordig tweestapsverificatie vereist om als student in te kunnen loggen bij de universiteit is en kun je zonder de app geen Uber regelen. Daarom hebben sommigen alsnog een Android voor noodgevallen.

Beeld: still uit item over deze club van CBS.

Pew Internet vroeg een groep van bijna duizend deskundigen op het gebied van technologie, communicatie en sociale verandering naar hun ideeën over het leven in 2025. Hun verwachting is, niet verrassend, dat onze band met technologie nog dieper zal worden. We gaan naar een ‘tele-alles’-wereld, en dat slecht nieuws. We gaan steeds meer steunen op digitale verbindingen voor werk, onderwijs, gezondheidszorg, shoppen en sociale interactie. We zullen ons minder in de (fysieke) publieke ruimte begeven, onder andere omdat we dat digitaal gemakkelijk vinden. Zowel onze beste als slechtste kanten zullen daardoor versterkt worden.

Uit de antwoorden komen zes thema’s naar voren, drie negatief en drie positief:

1. Economische ongelijkheid zal toenemen
Mensen met goede verbindingen en digitale vaardigheden komen verder voor te liggen op mensen die die niet hebben, terwijl technologische veranderingen er ook nog eens voor zorgen dat banen verdwijnen.

2. De macht van big-tech wordt groter
Deze bedrijven buiten hun marktvoordeel uit en kunstmatige intelligentie zal de privacy en autonomie van hun gebruikers verder aantasten.

3. De verspreiding van desinformatie vermenigvuldigt
Gepolariseerde bevolkingen bevechten elkaar in informatie-oorlogen. Veel respondenten noemen als grootste angst de manipulatie van de publieke perceptie: “lies and hate speech deliberately weaponized in order to propagate destructive biases and fears”.

4. Hervormingen op het gebied van raciale en sociale gelijkheid gaan van start
Er komt meer steun en daarmee meer beleidsaandacht voor kritiek op ongelijkheden en het kapitalisme.

5. De kwaliteit van leven zal verbeteren
Dankzij meer flexibele manieren van werken wordt het leven voor veel families fijner.

6. Slimmere, veiligere en productievere levens worden mogelijk
Virtual en augmented reality bieden ‘smart systems’ op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs en gedeeld wonen.

De antwoorden geven in inkijkje in hoe deze experts denken over trends, en gezien hun achtergrond is het logisch dat ze de nadruk leggen op technologie. Het betreft een kwalitatief onderzoek en de antwoorden zijn fijn om doorheen te scrollen. Het gaat om “ondenkbare schaal” en “exponentiele processen”, er worden zaken voorzien als een “Internet of Medical Things” en “hologram avatars”, “personalized schooling menus” en “tele-justice”. Wat citaten:

“Privacy was always a luxury in the past – only the rich enjoyed it. Then it spread to a large fraction of the population in the West. Now it is receding again, in a way that mirrors the rise in inequality and the inevitable fall in civil liberties. The poor never have privacy.” Marcel Fafchamps, hoogleraar economie Stanford University

“There will be those who got sick and never fully recovered. There will be those who lost their jobs and precarity turned to poverty fast. But there will also be mothers whose careers took a left turn after multiple years of trying to be a stay-at-home parent plus a teacher while working at home. There will be so many people who will be facing tremendous post-traumatic stress disorder as they struggle to make sense of the domestic violence they experienced during the pandemic, the loss of family and friends and the tremendous amount of uncertainty that surrounded every decision.” danah boyd, onderzoeker bij Microsoft

“Climate change, invasive corporatized technologies and increasing economic precarity will all combine to give rise to a far more paranoid society in 2025 than we had at the start of 2020. In some ways, widespread fear and anxiety will have positive results, as people will be more environmentally conscious than ever before and will engage en masse in efforts to regulate corporate resource extraction and pollution, and will show a collective willingness to adopt less environmentally harmful lifestyles.” Abigail De Kosnik, Universitair Hoofddocent Nieuwe Media, University of California Berkeley

Vroeger had ik platen, nu heb ik een abonnement op een streamingdienst. Een nieuwe telefoon nam je vroeger zelden: ik weet nog dat we thuis een draadloze kregen en dat was een heel festijn. Nu koop ik om de paar jaar een nieuwe iPhone. Niet vanwege ontwerpredenen (zoals eerder bij Nokia nog wel eens het geval was) maar omdat Apple de apparaten zo maakt dat een oude onhoudbaar is: te sloom want te weinig geheugen. Duurzame technologie is iets van het verleden geworden, zo constateert techjournalist Alexis Madrigal op The Atlantic:

“That’s not how products work anymore. Many things are designed for obsolescence and the rest end up there anyway with frightening speed. Most of the time, this occasions alarm. Everything’s speedin’ up! Future shock, etc. But there is pleasure, “That’s my shit!” kind of pleasure, in possessing this knowledge of obsolete lived experience.”

Het doet ons groot genoegen om terug te denken aan momenten met oude technologie, schrijft hij. Weet je nog hoe het was toen we liedjes van de radio opnamen? Weet je nog hoe het dial-up-geluid klonk? Madrigal noemt dit ‘psychologische archeologie waarmee we sneetjes tijd ophalen’. We definiëren ermee wie we zijn:

“The combination of your age and life station and technological possibilities fuse into a fixed moment that’s more meaningful than any generational label or simple number. What gives these moments their power is that they mark our time as it is smashed to pieces by market forces and what is sometimes called progress.

And yet you share something real with the other people who understand, like really understand, one of these moments. And no one else can join the club. It can’t be looked up on Wikipedia or gathered from Google or glimpsed in a YouTube video. You can’t buy that experience at Etsy or eBay or even the weirdest vintage place in all of Oakland.”

Die laatste alinea is veelzeggend: je moet erbij zijn geweest om in de herinnering mee te kunnen delen. Deze nostalgie verschaft authenticiteit, die ongrijpbare term die zo centraal is geworden voor identiteit in digitale tijden.

Tegelijkertijd is het verhaal onbevredigend. Vroeger kocht (okay: kreeg) ik om de zoveel jaar een nieuwe stereoset. Ik versleet walkmans. Niet alle apparaten waren duurzaam en niet alle ontwikkelingen gingen zo langzaam als de nostalgischen graag doen suggereren. Voor ieder rijtje ‘dingen die alleen 90ies kids snappen’ zijn er eindeloze rijen technologie die nauwelijks veranderd zijn. Die merken we echter nauwelijks op en is er niet zo mee te dwepen.

Lees ook over het boek The Shock of the Old, over oude technologie. 

Voor veel mensen is winkelen een hel. Eindeloos door rekken dwalen kan vreselijk vermoeiend zijn. Online is dat niet veel anders. Je moet door heel veel plaatjes heen om te zien wat echt bij je past. Hoewel online kleding kopen al lang is ingeburgerd, gebeuren er weinig spannende technologische innovaties die het vinden van geschikte kleding makkelijker maken. Snap Fashion doet dat wel. Met deze app kan je een foto maken van een kledingstuk – van jezelf, van een ander of van een website – en op basis daarvan vergelijkbare kleding vinden. Het gaat dus om zoeken op basis van beeld – iets dat nog steeds onderontwikkeld is op het internet.

Snap Fashion werkt samen met een aantal grote merken. De kleding die naar boven komt in de zoekopdracht is dus ook makkelijk te kopen. Daarnaast geeft de app een alarm als een gewild kledingstuk in de aanbieding gaat. De app is ontwikkeld door de Britse informatica Jenny Griffiths. Helaas vooralsnog niet in de Nederlandse appstore beschikbaar.

Gevonden via TIS. 

Is de invloed van technologie op het fantasiespel van kinderen vandaag zo groot dat kinderen anders spelen nu dan in de jaren ’50? Het is een interessante vraag die Jackie Marsh onderzocht [abstract] door de reacties op en het fantasiespel na het kijken van de film Davy Crockett in de jaren ’50 te vergelijken met het fantasiespel van kinderen vandaag na de film Frozen (let it go, mensen, let it go).

Wat is er niet veranderd?

• De kinderen spelen nog steeds een fantasiespel zoals meer dan zestig jaar geleden;
• Het spel is nog steeds viraal: ook toen al verspreidde het spel zich over de verschillende speelplaatsen;
• De ouders waren zowel toen als nu bezorgd en vergaten blijkbaar dat ze dit zelf ooit als kind ook hebben gedaan;
• Ook in de jaren ’50 was er al een grote (succesvolle) merchandising rond de film;
• De invloed van het themaliedje bij Davy Crockett was vergelijkbaar met… juist, ja. En zowel vandaag als toen werden er parodieën op de titelsong gemaakt door de kinderen.

Wat is er wel veranderd?

• De technologie zorgt voor een snellere verspreiding van hypes dan in de jaren ’50 van vorige eeuw;
• De technologie zorgt voor meer ‘tekstuele’ input, niet enkel via boeken of films, maar ook via alle andere mogelijke media;
• Kinderen gaan actiever aan de slag met de muziek door zelf bijvoorbeeld filmpjes te maken, waaronder het delen van die parodieën.

De conclusie? Die leen ik uit het artikel:

“…the way in which some of the fundamental responses to popular films are similar across this timescape is of interest, as it points to some of the enduring features of childhood, such as the importance of play, the impetus to be creative and innovative in relation to play and text production, and the significance of music for both affective and social purposes. Second, the continuities in relation to the responses at a macro-level to children’s interests and ‘crazes’ suggest that some adults tend to forget that they themselves once participated in such crazes as children and do not acknowledge the positive elements in addition to the challenges. Society will also construct particular conceptualisations of childhood, which are frequently more about the given values and morals of an era than anything to do with the lived experiences of children…”

Vrij vertaald, ondanks paniekverhalen, blijkt het spel van kinderen veel meer constant dan we denken en is de schrik van de ouders al even constant.

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein.

Hoe leer je iemand Pacman spelen? En wat als de leerkracht een computer is? En wat als de leerling ook een computer is? Wel dit is wat onderzoekers aan de Washington State University’s School of Electrical Engineering and Computer Science hebben ontwikkeld [abstract], een methode waarbij de ene computer advies of les geeft aan een andere computer die effectief leert. Geen paniek, de computers zullen nog niet de wereld overnemen, de onderzoekers noemen hen nog steeds behoorlijk dom. Anderzijds, een computer die een andere computer programmeert? Is dat niet slimmer dan de omweg via ‘leren’?

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein. 

Popmuziek bezingt het leven en popmuziek bezingt daarom ook technologie. Liedjes bevatten verwijzingen naar allerlei vormen van techniek, zoals klokken, computers en treinen. De afgelopen honderd jaar is onze technologie veranderd, en dus zulke verwijzingen ook. Toch zijn er veel constanten: zo komt de telefoon opvallend vaak terug en de televisie opvallend weinig. In een recent artikel [abstract] in Popular Music & Society wordt de technologische beeldspraak in popmuziek* over de periode 1910-2010 geanalyseerd. Het artikel bevat een enorme lijst aan voorbeelden van verwijzingen – bijzonder handig voor mediamakers die achtergrondtunes zoeken. Auteur B. Lee Cooper onderscheidt vier categorieën.

Technologie thuis
Hoewel er ook over stofzuigers wordt gezongen, overheerst thuis de klok (‘Alarm Clock Boogie’, ‘Cuckoo in the Clock’, ‘Grandfather’s Clock’). Er wordt gezongen over koffiepercalotors maar het merendeel van de liedjes in deze categorie gaat over communicatietechnologie. Er komen verwijzingen naar computerspelletjes (bijvoorbeeld ‘Pac-Man Champ’ en ‘Pac-Man Fever’, beiden uit 1982), maar uiteindelijk gaat het vooral over elpees, pickups en radio.

Technologie op het werk
De werkplek komt tot leven in liedjes over cementmixers en het geluid van de typmachine. Ook in deze categorie komt de klok weer vaak terug. Ook de aard van het werk is terug te horen: de carwash, de kapper, de kolenmijn. De werkdag keert terug in nummers als ‘Nine to Five’ en er wordt opmerkelijk veel over de fabriek gezongen. Vanuit Detroit uiteraard veel over auto’s.

http://youtu.be/LJ9xMaMnGl8?utm_source=rss&utm_medium=rss

Technologie voor bij de recreatie
Amerikanen zoeken een deel van hun vertier in publieke ruimtes zoals pretparken, de sportschool, de bioscoop, sportstadions en natuurlijk de bioscoop en de video arcade. De technologie van deze plekken vindt zijn weg terug naar de muziek (‘Pinball Machine’, ‘Rollercoaster’), soms als metafoor (bijvoorbeeld in ‘ Wake Up Little Susie’ dat gaat over een stelletje dat in slaap is gevallen bij de drive-in). Het meest dominant in deze categorie is muziek zelf, zoals blijkt uit het hoge aantal liedjes over jukeboxen.

http://youtu.be/abpouZmlDsY?utm_source=rss&utm_medium=rss

Transporttechnologie
Transport is een metafoor voor beweging. Zo’n beetje alle vormen keren terug in muziek: de dieselmotor, het propellervliegtuig en de onderzeeër. Afstanden die overbrugd moeten worden staan symbool voor liefdesbarrières. Ook in deze categorie veel verwijzingen naar de auto – wellicht opnieuw de connectie met Detroit. Daarnaast valt op dat hoewel de trein relatief onpopulair is in de VS, deze metafoor vaak terugkeert in muziek (‘I’m Movin’ On’, ‘I’m Leaving On That Late, Late Train’, ‘I’m Leaving On The Midnight Train to Georgia’).

http://youtu.be/8DnG-mO58w0?utm_source=rss&utm_medium=rss

Conclusie
Het overzicht laat zien hoe technologie onderdeel is van onze alledaagse leven en welk belang we daaraan hechten:

“[T]hrough the musical interpretations of singers and instrumentalists, everything from sledgehammers, school bells, and gold watches to steamrollers, jet airliners, and Ford Mustangs gains greater meaning or extended value” (p.68).

* Popmuziek is een recentere term dan de onderzoeksperiode. De auteur heeft het over ‘commerciële Amerikaaanse opnames’.

Etalagepoppen zijn statisch en onnatuurlijk. Dat kan natuurlijk veel beter. In Korea is een  robotachtige mannequin ontworpen die de vorm aanneemt van de kleren die ze moet tonen. Deze paspoppen zijn op twee manieren goed voor zaken. Dankzij hun noviteit en menselijke poses trekken ze meer klanten aan. Daarnaast zijn ze makkelijker aan- en uit te kleden en hebben etaleurs er dus minder werk aan. Je kunt je poppen natuurlijk ook voor je laten werken. Italiaanse mannequinfabrikant Almax SpA verkoopt de EyeSee, een paspop met gezichtsherkenningssoftware. De pop slaat leeftijd, gender en ras op; informatie waar winkeliers hun etalage en aanbod op kunnen afstemmen. Zo paste een winkel de etalage aan nadat bleek dat vooral mannen in de uitverkoop kochten. De poppen kunnen ingezet zelfs worden tegen winkeldiefstal, maar worden vooral gebruikt om data over klanten te verzamelen – overigens zonder dat de klant het weet. De producent legt in onderstaande video uit hoe ‘groen’ de mannequins zijn. De privacy is volgens hen gewaarborgd omdat de data wordt geanalyseerd zonder dat de daadwerkelijke gezichten worden opgeslagen.