De opmars van de slimme speaker, zoals Amazons Echo, gaat razendsnel in de VS. In het tweede kwartaal van 2018 had 24 procent van de huishoudens een slimme speaker thuis staan. Dat meldt marktonderzoekbureau Nielsen. Dat zijn grotendeels nieuwe aankopen: 62 procent van de mensen met een slimme speaker kocht hem in de afgelopen zes maanden. Daar blijft het niet bij: van die huishoudens heeft 4 op de 10 meer dan één apparaat en 45 procent is van plan meer apparaten aan te schaffen.

De slimme speaker wordt vooral gebruikt als speaker: om muziek mee te luisteren. Daarnaast wordt aan de slimme paal informatie gevraagd – zie de grafiek beneden. Amerikanen koppelen vooral hun smartphones aan het apparaat, al vind ik deze 32 procent opvallend laag. Toch heeft ook al zes procent het slot gekoppeld aan Amazon’s Echo, Google’s Home speaker of Apple’s HomePod.

Verschillende Nederlandse media (NRC, BNR) stelden dat 2018 ook bij ons het jaar van de slimme speakers zou worden. Nederlandse cijfers heb ik niet kunnen vinden – mocht iemand die wel hebben dan rapporteer ik ze graag.

Slimme apparaten die je van afstand kan bedienen, zoals babymonitors, deurbellen en thermostaten zijn verbonden met het internet. Dit internet der dingen zorgt voor zorgen over veiligheid bij deskundigen. Ze blijken namelijk bijzonder makkelijk te hacken, zo laat bijvoorbeeld onderzoek van Israëlische informatici zien. Op TechRepublic verscheen een interview met de hoofdonderzoeker.

Ze onderzochten zestien apparaten en slaagden erin van veertien het wachtwoord te vinden. Dat ging zo

“What we did is we took these cameras apart in our lab and we looked for what is called a debug port. This is a connector, which developers and engineers use when they are building this camera to make sure it’s built properly. And because it’s very expensive to print out a new circuit board once you’re finished developing, all of these cameras actually had these debug ports still in the hardware. Once you connect to there, you have backstage access to the camera. Sometimes, there is a password you need to crack, so we had to do that.”

Het kraken van zulke wachtwoorden kost doorgaans een uurtje. Zodra je een apparaat hebt gekraakt, heb je toegang tot al zijn ‘broers en zussen’ overal ter wereld.

Een probleem is dat zulke apparaten vaak aangeschaft en geïnstalleerd worden en dat er daarna niet meer naar omgekeken wordt:

“And this means that you might be still using these devices after their manufacturer has gone out of business and nobody will ever issue firmware updates. You compare this to phones, where you find a vulnerability and the next week later, your phone restarts and voila, it’s patched. So, these devices are going to be here to stay and this means that probably consumers or network providers or something are going to be responsible for keeping these devices secure. This is very concerning based on what consumers have been able to demonstrate so far.”

Toen we begonnen met het Diep-blog leek het internet der dingen nog toekomstmuziek, maar inmiddels zijn er al zoveel apparaten online (naar schatting 8,4 miljard dingen) dat we al mogen spreken van realiteit. Auto’s, smart-verwarming en bijvoorbeeld gezondheidstracking-apparaten zijn verbonden met het internet en dat roept vragen op over veiligheid en privacy. Pew Internet ondervroeg zo’n 1200 deskundigen uit wetenschap en praktijk over hun toekomstverwachtingen. Centraal stond de vraag of de kwetsbaarheden die voortkomen uit verbondenheid ertoe zullen leiden dat mensen zullen gaan disconnecten. Daarna kwamen drie follow-up-vragen:

• Wat is de meest waarschijnlijke soort fysieke of menselijke schade die voort kan komen uit het netwerken van dingen?
• Hoe kunnen overheden en makers dingen veiliger maken?
• Is het mogelijk om objecten met elkaar te verbinden zodat ze algemeen veilig blijven?

De antwoorden laten zien dat verbinding onvermijdelijk is volgens deze experts. Daar zitten heel veel risico’s aan en dat gaat ons veel problemen opleveren. De onderzoekers onderscheiden zeven hoofdthema’s in hun analyse.

 1. Mensen snakken naar verbondenheid en gemak
Het is magisch en verslavend. In een complexe wereld vol chaos overwint gemak.

“We have a deep need and desire to connect. Everything in the history of communication technology suggests we will take advantage of every opportunity to connect more richly and deeply. I see no evidence for a reversal of that trend.” – Peter Morville, eigenaar van Semantic Studios

2. ‘Ontpluggen’ wordt alleen maar moeilijker
Het is nu al lastig, in 2026 is het bijkans onmogelijk. Het is zinloos je te verzetten: bedrijven gaan mensen die niet verbonden zijn bestraffen. Bovendien onttrekken veel verbonden dingen zich aan het zicht.

“Despite hacks and privacy issues, people will feel a need to keep connected, partly because companies will reward them for doing so (or make life difficult if they don’t). People will feel resigned to navigating an environment where data are key coins of exchange.” – Joseph Turow, communicatiewetenschapper

3. Risico hoort bij het leven en mensen denken niet dat het worst-case-scenario op hun van toepassing is
Dit wordt optimisme-bias genoemd: het zal allemaal wel goed aan.

“Most people aren’t aware of the complexities of online security and assume it will happen to someone else.” – anoniem

4. Meer mensen zullen verbonden zijn én meer mensen zullen zich terugtrekken

“There will be a statistically significant number of people who will deliberately disconnect to the extent possible, but overall connections will increase. I expect that a premium will begin to come into play for purchasing ‘disconnection’ as a feature for goods/services in the future.” – John Paine, business-analyst

5. De menselijke vindingrijkheid zal wel met een oplossing komen
Een andere variatie op ‘het komt wel goed’. Er zal wetgeving en regulering komen, en de tech-industrie zelf zal met oplossingen komen.

“It feels like an inevitability that some series of high-profile ransomware attacks, e.g., turning off an IoT pacemaker to take out a U.S. senator or CEO, will happen, because human greed is not a force we’re likely to eliminate in the near term. That said, I doubt the backlash against that kind of attack will be disconnection, it’ll be the solidification of security standards and ‘trusted’ brands of devices.” – anoniem

6. Aanzienlijke aantallen mensen zullen disconnecten
Zo’n vijftien procent van de respondenten denkt dit. Het gaat om mensen die de systemen wantrouwen.

“There is a limit to the trust people put into their machines.” – Jesse Drew, mediawetenschapper

7. Kwesties rond civiele vrijheden zullen vergroot worden dankzij de snelle opkomst van het internet der dingen
Er zullen gewelddadige aanvallen komen, sommigen fysiek. Vrij burgerschap is in het geding.

“Connected cities will track where and when people walk, initially to light their way, but eventually to monitor what they do and say.” – Marti Hearst, informatica

Tot slot
Waakzaamheid is dus geboden, maar waken kan alleen gedaan worden door deskundige mensen:

“The only way to effectively prevent against malware and data breaches is to stay continually vigilant. To borrow an analogy from ‘Game of Thrones,’ we need a ‘Night’s Watch’ for security. Because when it comes to the Internet of Things and data breaches, ‘winter is coming.’ Organizations must hire enough knowledgeable staff to monitor and adjust systems, and to empower them to keep pace with hackers. IT and security staff must be willing to educate themselves, to admit when they need help and to demand that executives make decisions proactively.” – Amy Webb, eigenaar Future Today Institute

Hoewel het rapport daar niet over schrijft, hangt veel af van hoe overheden om zullen gaan met nieuwe technologische veranderingen. Dat vraagt om politici met verstand van zaken en om een aanpak op Europees niveau, vooral ook omdat veel techbedrijven supranationaal opereren.

Net zoals andere grote techbedrijven wil Amazon graag alles over je weten, en probeert dat aan je te verkopen onder het mom van gebruikersgemak. Amazon Key is een combinatie van een app, een camera en een ‘smart’ slot. Daarmee kunnen bezorgers van Amazon-pakketjes zichzelf binnenlaten in je huis. Via de camera en de cloud kan je precies zien hoe ze dat doen. Amazon adverteert verder dat je ook andere mensen die je vertrouwt in je huis kan laten, zoals schoonmakers of je hondenwandeldienst.

Amazon Key is vanaf volgende week beschikbaar in een aantal Amerikaanse steden, maar alleen nog voor prime-leden: mensen die $99 per jaar betalen voor snelle levering en dergelijke. Amazon Key gaat $250 kosten. Dat zit vooral in de camera (die ook los te koop is voor $120) en het slot. Je moet het er maar voor over hebben. Het slot en de camera registreren uiteraard allerlei gegevens van je. Het is onwaarschijnlijk dat Amazon daar niks mee gaat doen. Zoals gebruikelijk bij techbedrijven is Amazon daar ook niet transparant over.

De kans is groot dat je nog nooit van Revolv gehoord hebt. Ik beken: tot vanochtend ik ook niet. Revolve is een domotica-toepassing waarmee je thuis toestellen via een app aan en uit kan zetten. Het bedrijf werd in 2014 opgekocht door Nest, bekend van hun thermostaten, en vrijwel onmiddellijk van de markt gehaald. Toch bleven de app en de toestellen werken. Nest heeft nu bekend gemaakt dat binnenkort dit niet meer het geval zal zijn.

Dit is een waarschuwing voor ons allemaal. We komen steeds meer in een Internet der Dingen-wereld waarbij zeer veel zaken die we gebruiken en dingen die we doen niet enkel met een fysiek object te maken hebben, maar ook met een online dienst. Ik herinner me als de dag van gisteren toen Google opeens besloot zijn Reader te stoppen, waardoor ik een van mijn handigste tools kwijt was. Gelukkig kwamen er andere spelers in de plaats, maar in het geval van Revolv bestaat de kans dat je thuis nu met een hoop toestelletjes zit die je in feite kan weggooien omdat de dienst verdwijnt. Of stel je voor: we hebben geconnecteerde auto’s – waar massaal aan gewerkt wordt – en opeens gebeurt hetzelfde: je wagen rijdt niet meer omdat het protocol niet meer ondersteund wordt.

De kans bestaat dat er dan net als bij Google Reader een oplossing komt, maar bij aanschaffen van ‘slimme’ producten is het misschien wel een aandachtspunt. Ik merkte al dat bij sommige domotica-toepassingen een end of service ingecalculeerd werd en er beschreven wordt hoe het product toch nog kan werken als het bedrijf niet meer bestaat. Een andere oplossing is natuurlijk dat er meer met standaarden gewerkt wordt in plaats van met gesloten, eigen systemen. Terug iets waar je als consument best naar kijkt.

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein. 

Apparaten in huis die met het internet verbonden zijn, zijn niet zomaar goed nieuws. Het is handig als je van afstand je thermostaat kunt instellen, maar een internetverbinding brengt ook veiligheidsrisico’s met zich mee. Het stelt namelijk ook derden in staat van afstand met jouw thermostaat te praten. Bovendien tracken deze apparaten gegevens waarvan het, net als bij sociale netwerken als Facebook, onduidelijk is wat ermee gebeurt.

De nieuwste zorg in het zorgenlijstje van het Internet der Dingen is Barbie. Barbie is al beschikbaar in een smart versie, dat wil zeggen de Hello Barbie kan gesprekken voeren met een kind. Ze kan ‘luisteren’, antwoorden geven (8.000 verschillende maar liefst) en ‘zelf’ vragen stellen. Deze Barbie leert, waardoor de interactie steeds persoonlijker wordt. Daarvoor heeft ze een wifiverbinding met internet nodig, omdat haar geheugen niet zo groot is. Door met een kind te praten, verkrijgt de pop allerlei gegevens van het kind (wat het wel en niet leuk vindt, de mogelijkheden zijn eindeloos) die worden opgeslagen in de cloud. Het is ook belangrijk op te merken dat Barbie dus gegevensgeluiden kan registreren: als Barbie in de kamer ligt kan ze alles horen wat er gezegd wordt.

Dit is met recht reden tot zorg. Het Amerikaanse Campaign for a Commercial-Free Childhood noemt de pop ‘eavesdropping Barbie‘. Ze zijn een petitie gestart om Mattel direct met de productie te laten stoppen. The Washington Post citeert een woordvoerder van de organisatie:

“Kids using ‘Hello Barbie’ aren’t only talking to a doll, they are talking directly to a toy conglomerate whose only interest in them is financial. … It’s creepy – and creates a host of dangers for children and families.”

Uiteraard doen de makers (Mattel samen met ToyTalk dat gespecialiseerd is in spraakherkenning) alsof er geen privacyvuiltje aan de lucht is. In The Guardian zegt een woordvoerder van ToyTalk:

“ToyTalk and Mattel will only use the conversations recorded through Hello Barbie to operate and improve our products, to develop better speech recognition for children, and to improve the natural language processing of children’s speech.”

De zorgen liggen niet alleen bij wat een commercieel bedrijf met de gegevens gaat doen. Ouders kunnen een dagelijks of wekelijks overzicht krijgen van de gesprekken die hun kind met Barbie voert. Volgens de makers van de pop is dat goed: ouders zijn dan “in control of their family’s data at all times”. Maar zelfs wanneer het om hele jonge kinderen gaat, is het zorgwekkend dat ouders zulke toegang wensen tot de fantasiewereld van hun kroost.

Het internet der dingen komt eraan en de toepassingen zijn eindeloos. Wat dacht je van een ‘smart’ menstruatiecup? Gewone cups [wiki] bestaan al een aantal jaar: het zijn kunststof kelkjes die het menstruatiebloed opvangen, als alternatief voor maandverband of tampons. Op Kickstarter wordt nu financiering gezocht voor de (vreemd genaamde) Loon Cup: een siliconen cup die communiceert met je smartphone. Het promofilmpje heeft de blije toon die we kennen van tamponreclames, maar zou ook net zo goed een parodie kunnen zijn:

De Loon Cup houdt van alles voor je bij: wanneer je cup vol is (en dus hoeveel bloed je verliest), wat voor kleur je menstruatiebloed is en natuurlijk wanneer je weer ongesteld gaat worden. Hartstikke handig toch?

Nou nee, schrijft de Amerikaanse gynaecoloog Jen Gunter in reactie. Allereerst hoeven vrouwen helemaal niet te weten welke kleur hun menstruatiebloed heeft. Medisch zegt dit niks. Ook de hoeveelheid bloed hoeft niet voor je gemeten te worden. Je weet immers zelf wanneer je moet verschonen en dus hoe zwaar je menstruatie is.

De cup communiceert met je telefoon via blue tooth. Daarvoor moet de antenne net buiten het lichaam zijn. Dat kan nooit lekker zitten volgens Gunter. Ook kan de antenne in de weg zitten bij het inbrengen. Bovendien maakt de technologie de cup moeilijker met zeep te wassen. Tot slot is de cup nog niet goedgekeurd door de Food & Drug Administration, wat voor zulke producten wel moet.

De Loon Cup is ontwikkeld door een man, wat in dit geval veelzeggend is. Hij heeft nooit met een antenne tussen zijn benen hoeven fietsen. Het lijkt een typisch voorbeeld van smart technologie waarop geen vrouw zit te wachten. Of misschien toch wel: het crowdfunding-project heeft zijn doel al ruimschoots bereikt.

In Amsterdam schijnt het kantoor van de toekomst te staan. Bloomberg schreef vorige week een artikel over The Edge, een kantoorgebouw aan de Zuidas dat de titel meest duurzaam kantoor mag dragen (met een duurzaamheidsscore van 98,4% – wat dat ook moge betekenen). Dat betekent zaken als zonnepanelen en waterbuizen. De hoofdhuurder is Deloitte dat in samenwerking met de architect het pand naar de laatste mode heeft ingericht. Dat betekent alle ruimte voor ‘het nieuwe werken’, dus flexplekken, en het kantoor als ‘werkgemeenschap’, dus veel open ruimtes. Het kantoor is bovendien smart – en dat blijkt doodeng.

Het begint al als je aankomt: een camera fotografeert je kentekenplaat en wijst je een parkeerplek toe. Je agenda bepaalt waar je mag gaan zitten werken. De fitnessruimte houdt je voortgang bij. De handdroger op de wc houdt in de gaten wanneer er schoongemaakt moet worden. En privacy dan? Daar heeft Deloitte aan gedacht:

“Don’t worry, your boss can’t access personal data from the Edge’s sensors and has no idea how many meetings you’ve missed this year. To be sensitive of privacy concerns, Deloitte surveyed employees before it installed the license plate scanner. The vast majority of respondents thought it was fine, as long as it made work life easier.”

Aha, werknemers van Deloitte hebben niks te verbergen en het is allemaal hartstikke handig!

Dit kantoor van de toekomst draait op het idee van het internet der dingen: apparaten zijn met elkaar en het internet verbonden. Ze communiceren om jouw leven te vergemakkelijken. Terwijl ze dat doen, verzamelen ze data die ook andermans leven makkelijker maken en en passant geld in het laatje brengen voor die persoon (in dit geval Deloitte).

Een veilige haven thuis
Het wordt moeilijk om te ontsnappen aan al die dataverzameling. Ook thuis ben je niet vrij, terwijl we thuis toch een veilige haven willen creëren. Op de plek waar we aan de buitenwereld willen ontsnappen, worden we misschien wel het meest gesurveilleerd. Dit staat in een kort essay over het RAM-huis, een “domestic prototype that explores the home’s response to a new definition of privacy in the age of sentient appliances and signal based communication”.

Het gaat hier om een project van een Italiaans architectenbureau. Het RAM-huis is een kooi van Faraday en kan dus elektromagnetische straling buiten houden dankzij beweegbare schilden van radar absorberend materiaal (RAM). Zo voorkom je dat wifi, mobiele data en andere radiosignalen je huis inkomen of uitgaan.

“Should our homes have an airplane mode? Maybe the age of intelligent machines calls for a new notion of domestic architecture—a revised definition of the primitive hut, tailored to the needs of the electromagnetic refugee. How does the value of visual privacy from the neighbours stack up against the value of electronic privacy from the entire world as a priority? Both should be an option, a choice made on a daily basis. This is the challenge for the domestic architecture of our time: how to become more than a passive support for the sentient devices we will inevitably sooner or later adorn it with.”

In het huis van de toekomst willen we ons waarschijnlijk kunnen afzonderen. Dat is een keuze: soms willen we verbonden zijn, maar soms ook niet. Dit is een interessante manier van denken: privacy gaat niet om je volledig onttrekken aan de wereld, maar een keuze maken in wat je wel en niet toont. Een airplane-mode staat dat toe: nu stuur ik even geen data, nu is alle surveillance uit.

Beeld van PSFK. 

In de jaren ’50 was de toekomst van de keuken heel high tech en futuristisch, zoals in deze reclames. Daarna was het wel zo’n beetje gedaan met nadenken over de toekomstkeuken. De magnetron kwam nog, maar veel meer er is niet veranderd. IKEA heeft ontwerpstudenten van de TU Eindhoven en Lund University uitgenodigd samen met hen hieraan te werken in het project Concept Kitchen 2025.

Vier studenten mochten stage lopen bij IDEO, een ontwerpbureau, om hun geselecteerde ideeën uit te bouwen tot een model. Het werd gelanceerd tijdens de Milan Design Week en blijft zes maanden tentoongesteld bij Ikea Temporary.

Een paar interessante kenmerken van de keuken van de toekomst:

1. Hij is smart: apparaten zijn verbonden in het Internet of Things.
2. Er is geen koelkast meer. Koelkasten zijn energie-inefficiënt. De ontwerpers denken dat in de toekomst mensen eten gaan bewaren zoals ze vroeger deden, bijvoorbeeld in keramiek dat natuurlijk isoleert.
3. Mensen zullen geen wekelijkse boodschappen meer doen, maar drones komen automatische, verse bestellingen on demand brengen.
4. Opslag is slim, met reminders wanneer eten niet meer goed is.
5. Water wordt gescheiden in water dat hergebruikt kan worden (om mee af te wassen of planten water te geven) en water dat vies is.
6. Afval wordt uiteraard slim gescheiden. Blik wordt direct samengeperst, ander afval vacuüm verpakt in een bio-polymeer koker. Er wordt bijgehouden hoe goed mensen hun afval scheiden en ze ontvangen daarvoor beloning of straf.

Pew Internet is bezig met een serie over de toekomst naar aanleiding van het 25-jarig bestaan van het web (we schreven eerder over de post-normale wereld). Het gerenommeerde onderzoeksbureau ondervroeg ditmaal 1,867 experts over the internet of things, het internet der dingen, oftewel een netwerk van slimme sensoren, camera’s en software in apparaten die met elkaar in contact staan. Een van de respondenten noemt dat er nu al dertien miljard apparaten met elkaar verbonden zijn. In 2020 zullen dat er vijftig miljard zijn. Volgens de respondenten zal het internet der dingen op verschillende plekken aanwezig zijn, zoals lichaam (in de vorm van wearables als slimme horloges), in huizen (zoals een slimme thermostaat), in gemeenschappen en de natuur (om bijvoorbeeld vervuiling te meten).

In het rapport worden zes thema’s besproken met toelichting van de ondervraagde experts.

1. Het internet der dingen en wearables zullen zich significant ontwikkelen tussen nu en 2025

Vrijwel alle experts zien dit als een positieve ontwikkeling. Veel van het internet der dingen zal worden ingezet voor gedragsverandering in mensen: om gezonder, veiliger en efficiënter te leven.

2. Privacy wordt het hete hangijzer 

Nu al geven we privacy op voor gratis gebruik. Experts voegen daaraan toe dat algoritmes niet te vertrouwen zijn en dat we vast kunnen komen te zitten in feedbackloops.

3. Interfaces worden beter maar niet geïntegreerd met het lichaam

We gaan geen apparaten direct besturen met ons brein, maar wel met een pen snel schrijven op onze mobiel. Onze handen en stem blijven de voornaamste manier om dingen aan te sturen.

4. Er zullen ingewikkelde, onbedoelde consequenties zijn

Er zullen vaak dingen stuk zijn die niemand kan repareren (slimme deurknoppen) en apparaten zullen kwetsbaar zijn voor misbruik als cyberoorlog.

5. Mensen die niet aangesloten zijn vallen buiten de boot

Er zullen nieuwe digitale kloven ontstaan langs klasse-scheidingen.

6. Dankzij het internet der dingen verandert onze relatie met dingen

Hoe we omgaan met al die apparaten vereist nieuwe etiquette. Toestemming is daarbij een cruciale term.

Het volledige rapport [PDF] bevat veel quotes van de experts.