Haat komt op sociale media zelden van één persoon. Vaak is iemand doelwit van een storm aan reacties, niet zelden aangemoedigd of aangestuurd door iemand met veel volgers – zie deze recente column van Sander Schimmelpenninck over Wierd Duk en Geert Wilders. In de wetenschappelijke literatuur wordt dit networked harassment genoemd – als vertaling stel ik genetwerkte intimidatie voor. Communicatiewetenschapper Alice Marwick onderzocht [open access] waarom mensen dat doen.

Marwick maakt een onderscheid tussen dyadic harassment, waarbij één persoon een ander lastigvalt; normalized harassment, waarbij schelden en beledigen normaal zijn geworden, zoals in bepaalde online gamewerelden; en networked harassment, waarbij een individu belaagd wordt door een groep mensen die met elkaar verbonden zijn via sociale media. Het zijn veelal feministische wetenschappers die hiernaar onderzoek hebben gedaan en zij wijzen op de misogyne aard van deze intimidatie. Er zit dus een ideologische component achter deze vormen van pesten.

Methode
Marwick plaatste een oproep op Twitter, Reddit en Craigslist voor respondenten boven de 18 die wel eens lastig zijn gevallen online. Ze interviewde 28 mensen, waaronder 9 medewerkers van Trust & Safety teams van verschillende platforms. Daarvan identificeerden 18 zich als vrouw, 7 als man en 3 als non-binair/trans. Het merendeel was wit en Amerikaan. De interviews zijn gecodeerd volgens de beginselen van de gefundeerde theoriebenadering.

Het was natuurlijk beter en interessanter geweest om daders te interviewen. Marwick geeft aan dat herhaalde pogingen om daders te vinden op niets uitliepen. Waarschijnlijk omdat mensen niet willen toegeven dat zij sociaal onacceptabel gedrag vertonen óf omdat zij hun gedrag zelf niet zien als een vorm van lastigvallen.

Resultaten
Op basis van de interviews maakte Marwick een model van genetwerkte intimidatie, zie de figuur. Het begint met een beschuldiging: iemand constateert een schending van een norm en koppelt die aan een specifiek persoon, merk of organisatie (het doelwit). Daarmee wordt een rechtvaardiging voor intimidatie gecreëerd. Vaak wordt hier iemands identiteit bijgehaald: iemand is non-binair én moslim, of man en wit. De morele rechtvaardiging komt soms pas achteraf, als de storm al woedt en er naar extra argumenten wordt gezocht wanneer aanvankelijke aannames niet kloppen.

De beschuldiging wordt vervolgens versterkt door één of meerdere belangrijke accounts of netwerkknooppunten. Leden van zijn netwerk, volgers dus, sturen vervolgens individueel berichten aan het doelwit: ad hominem-aanvallen, beledigingen, scheldwoorden en in de ergste gevallen doodsbedreigingen, verkrachtingsbedreigingen en daadwerkelijk geweld. Omdat de versterker vaak zelf niet zulke dingen zegt of doet, is het lastig verantwoordelijkheid toe te schrijven of vast te stellen.

Op sociale media bestaan verschillende groepen met tegenovergestelde waarden naast elkaar, zoals extreemlinks en extreemrechts. We noemen dit context collapse. Sommige normschendingen, schrijft Marwick, worden breed gedeeld, zoals het laten poepen van een hond in de metro. Maar bij genetwerkte intimidatie gaat het vaak om een verschil in normen. De aanstichter zit in een andere groep dan het doelwit. Maar het gaat hier niet om een grote groep gezichtsloze mensen. Dit genetwerkte publiek bestaat uit mensen die elkaar ‘kennen’, die al langer elkaar volgen, die normen en waarden met elkaar delen. Dit is relevant om meerdere redenen:

“First, content that contains moral outrage spreads more rapidly within like-minded networks than other content on social media (Brady et al., 2017). Second, certain forms of internet conflict, known as “drama,” are more common in front of audience members, who may see them as forms of entertainment (Miller, 2016; Regan & Sweet, 2015). Third, the audience participates directly in networked harassment by responding to the amplified justification. The thousands of tweets or negative comments received by my participants, in most cases, were not from high-profile accounts, but members of their audience or of online communities” (p. 8).

Als gevolg van de aanval ervaren doelwitten vaak stress, depressie en andere psychologische schade, waarna ze zelfcensuur toepassen of soms van sociale media afgaan. Voor de daders zijn er juist positieve gevolgen: hun ideologische consensus wordt versterkt door het hebben van een gemeenschappelijke vijand. De symbolische grenzen tussen de groepen worden versterkt. Anders gezegd: intimidatie wordt zo een regulerende kracht om iemand in de publieke sfeer het zwijgen op te leggen.

Implicaties
In het model is een essentiele rol weggelegd voor de versterker. Bestaande regels van platformen gaan echter uit van het bovengenoemde dyadische model. Sociale netwerken moeten dus het versterkende effect erkennen van ‘veelgevolgde netwerkknooppunten’ zodat zij grotere verantwoordelijkheid gaan dragen voor hun online acties als ze anderen het zwijgen opleggen. Marwick hoopt dat haar model zal leiden tot creatieve oplossingen openen voor intimidatie en inhoudsmoderatie.

Dit onderzoek laat zien dat genetwerkte intimidatie veel meer is dan pesten, het is een tactiek die wordt gebruikt door politieke en ideologische groepen. Het is daarom belangrijk online haat ook zo te benoemen: als bewuste tactiek bepaalde groepen het spreken in de publieke sfeer onmogelijk te maken. Dat bedreigt de democratie.

Luister ook deze aflevering van Onder Mediadoctoren over geweld tegen politici. 

Lees ook deze blogpost over hoe een negatieve populistische toon van politici zorgt voor meer engagement op sociale media. 

In 2009 begon ik met Twitter en bloggen en vrijwel direct kreeg ik te maken met online haat. In iedere workshop over wetenschapscommunicatie die ik geef keert het onderwerp terug. In de afgelopen 15 jaar heb ik haatcomments zien verergeren, zowel qua toon als qua volume. Haat en lastigvallen gaat ook steeds vaker op een gecoördineerde manier (daarover zal ik morgen bloggen). Wat eerst nog redelijk anoniem gebeurde wordt nu openlijk gedaan, door mensen die het normaal zijn gaan vinden te schelden en te bedreigen.

Onderzoekers van Google schreven een paper [abstract] over hoe creators omgaan met zulke haat. Ze ondervroegen 135 contentmakers die actief waren op YouTube en eventueel andere platforms zoals Instagram, TikTok en Twitch. Iets meer dan de helft was vrouw. Bijna allemaal (95%) gaven ze aan ooit te maken hebben gehad met haat of zijn lastiggevallen. Pesten komt het meeste voor (90% ooit), gevolgd door negatieve ratings en reviews (70% ooit) en hate speech (64% ooit). In de grafieken onder deze blogpost meer details over de soorten aanvallen. Bepaalde vormen treffen vrouwen harder, zoals onderwerp worden van roddel en complottheorieën, seksueel lastiggevallen worden en stalking.

Stategieën voor platforms, in volgorde van meest genoemd

1. Voorkomen dat anonieme of lage-kwaliteit accounts opmerkingen kunnen plaatsen;
2. Automatische waarschuwingen aan gebruikers dat iets wat ze op het punt staan te plaatsen als haat of intimidatie kan worden gezien;
3. Verbeterde rapportagetools voor de platforms;
4. Geautomatiseerde moderatie van opmerkingen;
5. Aanstelling van community-moderatoren;
6. Positieve opmerkingen vastpinnen;
7. Interactie beperken tot alleen abonnees of volgers;
8. Efficiëntere samenwerking met de wetshandhaving;
9. Betere externe hulpbronnen voor mentale gezondheid of pesten.

NB: 5 procent zegt dat geen van deze maatregelen veel impact zou hebben.

Individuele copingsstrategieën

1. Contact opnemen met anderen voor hulp:

• Vrienden of familie;
• Andere makers of influencers;
• Mijn publiek (bijv. volgers, fans, supporters);
• Het platform waar de intimidatie plaatsvindt;
• Zorgverlener of therapeut;
• Manager of andere partners;
• Politie.

2. Gebruik maken van online gidsen die stapsgewijze instructies geven over hoe te reageren op haat en intimidatie.

Adviezen 

1. Maak een plan. Bereid je van tevoren voor;
2. Heb een ondersteuningsgroep;
3. Ga niet in discussie;
4. Houd dingen privé.

Klik op een beeld om leesbaar te maken.

Beeld gegenereerd met AI (Microsoft Designer).

Het internet is een aantrekkelijke plek voor extremisten. Het is gedecentraliseerd en daardoor moeilijk te reguleren, en iedereen heeft er toegang toe. De decentrale aard maakt het ook bijzonder geschikt voor netwerken van losse groeperingen en de mogelijkheid anoniem te zijn is aantrekkelijk voor extreme denkers. Extreemrechts maakt daarom gretig gebruik van allerlei online ruimtes, en TikTok is daarop geen uitzondering. In een recent artikel [abstract] in het journal Studies in Conflict & Terrorism is onderzocht hoe extreemrechts TikTok inzet.

Achtergrond
Veiligheidsdiensten waarschuwen voor extreemrechts terrorisme. Daders zijn meestal niet verbonden aan een gevestigde groep, waardoor opsporing lastiger is. Volgens de auteurs is de groeiende aanwezigheid van extremistische groeperingen in cyberspace te danken aan twee ontwikkelingen: de democratisering van communicatie, aangedreven door user-generated content, en het groeiende besef van het potentieel van het internet voor extremistische doeleinden.

Terroristen gebruiken internet om psychologische campagnes te lanceren; vrijwilligers te rekruteren en aan te sturen; geld in te zamelen; geweld aan te wakkeren; training te geven; aanvallen te plannen; en netwerken te creëren en te coördineren.

Methode
De onderzoekers identificeerden eerst TikTok-accounts van bekende extreemrechtse groeperingen. Vervolgens verzamelden ze berichten op TikTok met hashtags die geassocieerd worden met extreemrechtse bewegingen, zoals “red-pilled” of “based” en die verwijzingen bevatten naar gekende extreemrechtse groeperingen. Daarna onderzochten ze deze accounts en de accounts die hen liketen of volgden. Extreemrechtse gebruikers werden geïdentificeerd door hun avatars en profielfoto’s te onderzoeken, evenals hun gebruikersnamen. Deze data werden verzameld over de periode februari-mei 2020. Ze vonden in totaal 196 posts. Daarop werd een systematische inhoudsanalyse toegepast.

Meer informatie over de methode geven de onderzoekers helaas niet. Dat maakt het moeilijk in te schatten hoe representatief en betrouwbaar dit onderzoek is. Gaat het alleen om Engelstalige accounts? Of misschien alleen uit de VS? Mij klinkt 196 posts in drie maanden als vrij weinig in de oren. En wat voor inhoudsanalyse is er precies uitgevoerd?

Resultaten
Het merendeel van de extreemrechtse posts gaan over antisemitisme, zie de tabel. Vaak wordt haat gecombineerd, zoals “no gays, no women, no jews. It’s so fucking simple like bing bing boom”. De onderzoekers vonden 29 accounts met gebruikersnamen gerelateerd aan Hitler en verschillende accounts gerelateerd aan terroristen/highschoolshooters als Anders Breivik en Dylann and Eric Harris. Dertien accounts verwezen naar de Klu Klux Klan. In de profielfoto’s keerden vaak extreemrechtse symboliek terug, zoals de SS-schichten en swastika’s.

Onderwerp en aantal posts

Een van de trends die de onderzoekers signaleren is het aanzetten tot geweld:

“One video encourages its viewers to “fight back…they’ve taken your future…revolt against the modern world”, in the same video the sonnenrad and SS bolts can be seen. Another video also encouraging it’s viewers to fight, uses a similar font to Atomwaffen Division videos and behind the image of a sonnenrad, it says “no country for Islam”, this video uses bright colors and the song from the popular film, The Hunger Games, thus trying to appeal and seduce children and teenagers” (p. 759).

Extreemrechtse TikTok’ers maken gebruik van affordances als filters, achtergronden en effecten:

“In one posting, a user opens an oven, with the text “me kosher baking” and applies the “big nose filter” to himself to represent “everyone next in line at Auschwitz”. This post received 181 likes and 2441 views, with comments such as “they get what they deserve” and “alright it might have happened…but 6 million?”” (p. 759).

TikTok heeft bepaalde hashtags aan banden gelegd. Als je zoekt op “Hitler” of “KKK” vind je niets. Maar gebruikers mogen deze hashtags wel ingeven. Daarnaast zijn er veel extreemrechtse hashtags die niet gecensureerd zijn, zoals “heil******”. De meerderheid (66 procent) van de onderzochte postings was vrij van zulke hashtags, wellicht om opsporing te voorkomen. Een andere tactiek om onder de radar te blijven zijn posts vermomd als Koreaanse of Japanse muziekvideo’s, waarbij de oorspronkelijke lyrics vervangen zijn door haatteksten.

Tot slot stellen de onderzoekers vast dat na het kijken van extreemrechts materiaal, de ‘For You’-pagina van TikTok meer en meer video’s toonde met zulke content. De onderzoekers hadden alleen gekeken naar en niet geïnteracteerd met deze accounts. Het algoritme zorgt er dus voor dat mensen die per ongeluk op zulke content stuitten, meer van deze video’s te zien krijgen.

Conclusie
De auteurs concluderen dat extremisten misbruik maken van het jonge publiek en de lakse beveiliging van het platform om kwetsbare personen lastig te vallen. Volgens hen heeft TikTok unieke kenmerken die het platform problematischer maken dan andere sociale netwerken. De gebruikers zijn veelal jonge kinderen, die – in woorden van de auteurs – “naïever en goedgeloviger zijn als het gaat om kwaadaardige inhoud”. Bovendien loopt TikTok achter op zijn rivalen in het beschermen van gebruikers. De bevindingen laten zien dat TikTok zich niet houdt (of niet slaagt in het zich houden) aan de zelfopgelegde richtlijnen. De auteurs stellen juridische stappen voor om TikTok te dwingen tot beter toezicht zodat extreemrechtse extremisten dit platform niet langer kunnen gebruiken.

Hoewel de resultaten zeler verontrustend zijn, gaan de conclusies te ver. Hoe goedgelovig jonge kinderen zijn is bijvoorbeeld helemaal niet onderzocht. Sowieso ontbreken gebruikers in het onderzoek: wie bekijkt deze content en waarom? Wie zijn de makers? Hoewel deze groepen lastig te bereiken is zulk onderzoek broodnodig.

Sexting is gezond: vertellen wat je lekker vindt is communicatie. Het kan vermakelijk zijn en/of bevredigend, en je zelfvertrouwen vergroten. Sexting is niet leuk als het ongewenst is. Sterker, net zoals verkrachting geen seks is zou je het ongevraagd en ongewenst versturen van seksueel getinte berichten niet moeten zien als sexting maar als seksuele intimidatie en een vorm van seksueel geweld. Vooral vrouwen klagen over ongewilde dickpics. Wat denkt zo’n man wel niet?

Reacties van ontvangers
Kwalitatief onderzoek onder Britse vrouwen [abstract] laat zien dat zij ongewenste dickpics ervaren als een vorm van controlezucht. Door vooraf niet te vragen of iemand misschien een foto van je penis wilt zien, ontneem je de ontvanger enige keuze. ‘Jij moet nu naar mijn piemel kijken.’ De vrouwen zien het als digitaal potloodventen. Sommige vrouwen denken dat je niets kunt doen tegen dickpics, sommige zoeken hun heil in ironische antwoorden en andere vormen van spot [zie ook dit onderzoek].

Ongevraagd dickpics sturen is niet voorbehouden aan heteromannen. Onder mannen die seks hebben met mannen is het een gangbare praktijk op apps als Grindr. De beleving daarvan verschilt enigszins van die van heterovrouwen in de zin dat een dickpic minder gezien wordt consent-overschrijding (zie dit onderzoek).

Motivaties van zenders
De beleving van vrouwelijke ontvangers blijkt ver af te staan van de bedoeling van de mannelijke verzenders. Een kwantitatieve studie [abstract] vroeg heteromannen specifiek naar hun motivaties om ongevraagd dickpics te versturen. In een survey werden 1087 heteromannen bevraagd. Dit was geen representatieve steekproef, respondenten werden geworven aan een Canadese universiteit, via sociale media en 84 procent via Mechanical Turk (een online dienst waar je kleine werkzaamheden tegen betaling kan verrichten).

Ongeveer de helft van hen stuurde wel eens dickpics zonder toestemming. Zij krijgen twintig mogelijke redenen voorgelegd. Vervolgens werd hen gevraagd hoe ze hoopten dat de ontvanger zou reageren. Daarnaast werd naar persoonlijkheidskenmerken gevraagd.

Ongeveer de helft van de ondervraagde mannen stuurde wel eens een dickpic. Narcissisme, goedaardig seksisme (‘vrouwen moeten beschermd worden’) en vijandig seksisme waren goede voorspellers voor deze groep.

De meest voorkomende redenen voor deze mannen om een dickpic te versturen zijn het opwinden van de ander, de hoop dat ze een sexy foto terugkregen en laten weten dat ze seksuele interesse in iemand hebben. De minst voorkomende redenen waren expliciete vrouwenhaat en schaamte uit de jeugd (wat een reden zou kunnen zijn voor exhibitionisme). Opvallend is dat het eigen seksueel plezier veel minder belangrijk is: het opwinden van jezelf werd door 27 procent genoemd. Onderstaande tabel geeft alle redenen werden, gecategoriseerd per groep, met percentage.

(klik om afbeelding leesbaar te maken)

De gewenste reacties waren vooral positief: 82 procent wilde de ontvanger opwinden, 50 procent hoopte dat de ontvanger de dickpic zou zien als een compliment waardoor ze zich aantrekkelijk zou voelen en 22 procent hoopte dat de ontvanger zich gewaardeerd zou voelen. Er zijn ook mannen die een negatieve reactie wilden uitlokken, zoals shock (17 procent), angst (15 procent), walging (11 procent), woede (9 procent), schaamte (8 procent) en neergehaald (7 procent).

Implicaties
Het merendeel van de heteromannen uit dit onderzoek stuurt dickpics omdat ze onterecht denken dat ze de ontvanger er een plezier mee doen. Die mismatch is zorgwekkend en sluit aan bij ander onderzoek, zoals een peiling van EenVandaag over welke gedragingen seksueel grensoverschrijdend zijn (zie deze column van mij). Als het niet duidelijk voor heteromannen wat een compliment is en wat seksueel geweld, moet er flink wat opvoeding plaatsvinden. Het is de vraag wie daarvoor verantwoordelijk is: de overtredende partij of de slachtoffers.

—

UPDATE: Ik heb een zin toegevoegd over de getrokken steekproef omdat het niet voor iedereen duidelijk was dat die niet representatief is.

Het succes van Trump wordt vaak deels toegeschreven aan zijn gebruik van Twitter. Ook Wilders wordt geroemd vanwege de manier waarop hij het platform inzet om zijn boodschap te verkondigen. Op sociale media kun je direct met je volgers communiceren, wat ze bijzonder geschikt zou maken voor populisten. Zij worden dan ook veel geretweet en krijgen veel reacties. In een recente studie [open access] is onderzocht welke elementen van online populisme zorgen voor engagement.

Methode
De onderzoekers voerden een inhoudsanalyse uit van dertien politici die kandidaat waren voor de parlementsverkiezingen in Nederland en Oostenrijk in 2017. Het ging om een steekproef van posts van zowel de Facebook- als Twitterprofielen gedurende tien weken rond de verkiezingen, van 1 februari tot 13 april. In totaal werden 1010 posts/tweets gecodeerd. Er werd gekeken naar emoties, toon en verwijzingen naar personen. Daarnaast gebruikten de onderzoekers een index van populistische ideeën.

De Nederlandse politici waren Rutte (VVD), Wilders (PVV), Van Haersma Buma (CDA), Pechtold (D66),  Klaver (GroenLinks), Roemer (SP) en Asscher (PvdA). Daarvan werden Wilders en Roemer beschouwd als populisten. Voor Oostenrijk waren dat Strache (FPÖ) op rechts, en Pilz (Liste Pilz) op links.

Negatieve stijl in Nederland
De resultaten laten zien dat populistische inhoud niet leidt tot meer engagement. Een negatieve toon zorgt wel voor meer aandacht. Het gebruik van emoties doet er ook toe: emotioneel negatieve berichten worden meer gedeeld, emotioneel positieve berichten krijgen minder reacties. Verwijzingen naar de eerste persoon, dus naar ‘wij’ en ‘ons’, waarmee een politicus zich dichtbij het volk plaatst, trekken ook meer reacties.

Die negatieve stijl zie je meer terug in Nederland dan in Oostenrijk en in Nederland zorgt een negatieve stijl ook voor meer engagement dan in Oostenrijk. Verwijzingen naar personen werken bij ons beter dan daar, in de zin dat ze meer comments opleveren. In Oostenrijk is er meer inhoudelijk populisme, en populistische boodschappen zorgen daar ook voor meer reacties en shares.

Populistische politici doen het beter op sociale media, maar dit geldt alleen voor de rechtse. Dat komt ook doordat Wilders en Strache meer gevestigd zijn op deze platforms, dus meer volgers hebben. Overigens was er meer engagement op Facebook dan op Twitter. De onderzoekers stellen dat Facebook meer aansluit bij ‘de gewone mens’.

Implicaties
Het hoge engagement op sociale media dat populistische politici weten te behalen is wellicht een verklaring voor hun electoraal succes, maar de onderzoekers zijn voorzichtig met het verband tussen engagement en kiesgedrag. Zij laten zich niet uit over de aard van de platforms en dat succes. Twitter en Facebook, maar ook bijvoorbeeld YouTube, willen graag zoveel mogelijk engagement. We weten inmiddels goed dat zulke websites gedijen op ruzie, drama en kritiek (zie deze column over ‘giftig’ feminisme online). Dat levert negatief ingestoken rechtse politici dus een inherent voordeel op.

CC beeld: Wouter Engler, Wikimedia

‘Alt-right’ is volop in het nieuws. De aanduiding wordt gebruikt als verzamelterm voor groepen in Amerika. Er is daarbij veel kritiek: is het niet beter om deze mensen extreem-rechts te noemen, of nazi’s? Een probleem daarbij is juist dat de alt-right geen eenduidige groep is – niet in hun politieke ideologie en niet in hun demografische samenstelling (al gaat het merendeels om witte mannen).

Het Alt-Right Open Intelligence Initiative is een onderzoeksgroep voortgekomen uit de Digital Methods Summerschool van de UvA. Deelnemers wilden de alt-right-beweging in kaart brengen. Promovendus Tim Squirrel analyseerde The_Donald, een gemeenschap op Reddit met meer dan 450.000 abonnees. The_Donald is volgens hem de broedplaats van alt-right. Squirrel stelt dat er sprake is van een gedeeld idioom. De alt-right krijgt daarmee steeds meer een gedeelde identiteit.

Squirrel maakte een taxonomie van groepen, op basis van hun taalgebruik. In de blockquotes steeds hun meest gemeenschappelijke woorden.

4chan shitposters
De trollen van 4chan zijn al langer berucht (zie wat wij eerder schreven over 4chan en de relatie met FoxNews). Ze proberen mensen uit te lokken, vaak met racistische en seksistische opmerkingen. Het gaat om trollen: ze doen dat expres om een emotionele reactie op te roepen, waarna ze triomfantelijk roepen dat het allemaal voor de lol was. De 4chan shitposters grossieren vooral in memes en hun woorden verwijzen dan ook naar termen uit memes.

kek, Pepe, deus vult, tendies, God Emperor Trump

Anti-progressieve gamers
Deze groep trollen heeft elkaar gevonden toen ze radicaliseerden tijdens GamerGate. Naast hun liefde voor games, deelt deze groep hun haat voor Social Justice Warriors (SJW), LHBTQs en feministen. Ze praten veel over populaire cultuur omdat ze vinden dat grote mediabedrijven voor hen door de knieën gaan.

SJW, snowflake, pandering, tumblr, feminist, triggering, GamerGate, virtue signalling

Men’s rights activisten
Mannenrechtenactivisten zetten zich niet alleen in voor betere voogdijregelingen voor vaders, ze zijn op Reddit ook fervent antifeministisch (zie TheRedPill). Ze schrijven over hun haat voor vrouwen, die zij schuldig vinden aan hun gebrek aan seks.

females, cuck, bitch, Chad, alpha, beta, omega

Anti-globalisten
Niet te verwarren met de linkse beweging met deze naam. Anti-globalisten op Reddit houden van mensen als Steve Bannon en Sean Hannity, en van complottheorieën. Ze zijn geobsedeerd met George Soros en gebruiken hyperbolische samenzweringstaal die wellicht absurd klinkt, maar die volgens Squirrel steeds coherenter wordt.

globalist scum, the establishment, puppets, elites, masters, George Soros, cultural Marxist

White supremacists
Expliciet racisme is verboden op Reddit en daarom vind je er weinig taal die wijst op aanhangers van witte suprematie. Wel is er sprake van impliciet racisme en codewoorden, waarbij met name de islam het moet ontzien.

Islam, (creeping) Sharia, “deus vult”, “western culture”, various racial slurs

Nieuw: gedeelde identiteit

Deze groepen hadden lang weinig met elkaar te maken en gingen online weinig met elkaar om. Er was simpelweg weinig overeenkomstig. Sinds het presidentschap van Trump is dat veranderd. Er ontstond een gedeelde identiteit rond Trump. Verveelde gamers komen op The_Donald in aanraking met complottheorieën en islamofobie. Er ontstaat ook een gedeeld vocabulaire, woorden die alleen zij gebruiken: MAGA (Make America Great Again) bijvoorbeeld. Het woord dat er met kop en schouders bovenuit steekt is cuck, een afkorting van het archaïsche cuckold. Volgens Squirrel is het zelfs de sine qua non van de Alt-Right.

Cuck verwijst naar “men who allow their partners to sleep with other men (and often find sexual gratification in the humiliation of it)”. Op The_Donald wordt het overal gebruikt, in meerdere betekenissen. Je hebt de cuckservative, conservatieven die te soft zijn en toestaan dat hun land (meestal in Europa) overlopen wordt door moslims. Meestal wordt het echter gebruikt voor linkse types, die dan bijvoorbeeld libcuck worden genoemd. Om het lekker verwarrend te maken wordt soms de betekenis helemaal omgegooid, door Reddit-gebruikers die geen onderdeel van de alt-right zijn en die cuck zeggen om mensen die cuck zeggen te bespotten.

Squirrel waarschuwt dat er steeds meer sprake is van gedeelde haat. The_Donald is, net als andere online alt-right-plekken, een ontmoetingsruimte voor witte mannen van alle rangen en standen. Hoe meer tijd ze met elkaar doorbrengen, hoe meer ze zich met elkaar vermengen. Hij besluit: The alt-right isn’t yet united, but it soon will be.

NB: Een aantal van de woorden uit deze studie zien we ook terug onder Nederlandse rechtse internetgebruikers. Zo publiceerde Paul Cliteur dit weekend nog een stuk op ThePostOnline over ‘cultureel marxisme’.

Beeld: Trump en Pepe, de meme die een symbool werd voor alt-right [wiki]

The Americans is een recente dramaserie die zich afspeelt in de jaren ’80. Een doodnormaal gezinnetje in een buitenwijk van Washington DC, papa-mama-en-twee-kindjes. Maar de vader en moeder blijken Russische spionnen te zijn, die meedogenloos mensen vermoorden voor de Grotere Zaak. De aantrekkingskracht zit in het griezelen om het onbekende: jouw buren kunnen zomaar infiltranten zijn. Omdat de serie zich afspeelt in het verleden wordt het nooit echt eng. De Koude Oorlog is immers voorbij.

Die geruststelling werkt niet echt. Rusland is wederom machtig en misschien daarom is The Americans nu wel zo goed getimed. Kunnen we wel achterover leunen? Moeten we niet waken voor het spook uit het Oosten?

In The New York Times verscheen een lang achtergrondstuk van Adrian Chen over Russische trollen. Het was al langer bekend dat Rusland actief mensen inzette om pro-Putin berichten te verspreiden op het internet:

“It has gone by a few names, but I will refer to it by its best known: the Internet Research Agency. The agency had become known for employing hundreds of Russians to post pro-Kremlin propaganda online under fake identities, including on Twitter, in order to create the illusion of a massive army of supporters; it has often been called a “troll farm.””

Lange tijd was in Rusland online het domein van de intellectuele voorhoede. Inmiddels is dat niet meer zo. Maar als je als als Russiche burger het net opgaat, is het onmogelijk om feit en fictie te scheiden dankzij de vele namaak pro-Putin berichten. Effectieve propaganda dus. Maar wat als het daar niet bij blijft?

Verslaggever Adrian Chen ging naar Rusland om uit te zoeken of de ‘trollen’ van het Internet Research Agency ook internationaal actief zijn. Hij vermoedt dat ze onder andere achter een hoax zitten over een explosie bij een chemische fabriek in Louisiana. Chen vindt geen bewijs. Een dag na zijn vertrek verschijnt er op een Russische nieuwssite een bericht om hem in diskrediet te brengen. Chen besluit:

“I explained the setup, and as I did I began to feel a nagging paranoia. The more I explained, the more absurd my own words seemed — the more they seemed like exactly the sort of elaborate alibi a C.I.A. agent might concoct once his cover was blown. The trolls had done the only thing they knew how to do, but this time they had done it well. They had gotten into my head.”

Geen bewijs dus, maar wel aanwijzingen. Dat maakt het stuk extra aantrekkelijk en heerlijk eng. Want wat als het waar is? Wat als Rusland een leger aan trollen in dienst heeft, bedoeld om verdeling te zaaien in landen? Het is inmiddels bekend dat Rusland extreemrechts in Europa financiert. Er gaan geruchten dat Wilders geen kritiek op Putin toestaat. Wat nou als als die PVV-accounts op Twitter en Facebook helemaal niet echt zijn, maar afkomstig uit Rusland? Dat zou meteen verklaren waarom ze hun vermeende moedertaal zo slecht beheren.

Het is een aantrekkelijke gedachte. Het is immers veel fijner om te denken dat deze online haatzaaiers niet echt zijn. Net als bij The Americans is het lekker griezelen om het onbekende, het onwaarschijnlijke, maar misschien toch mogelijke.

In definities van wat een fan is, wordt vaak benadrukt dat het gaat om gevoel en emotie, om een intense band. Fan zijn is een publieke performance: je maakt jezelf zichtbaar als fan in een bepaalde gemeenschap. Een fan heeft hierbij een positieve band met zijn idool. Maar celebs trekken niet alleen fans aan. Er zijn ook haters, die enthousiast en vol emotie geen mogelijkheid onbenut laten om hun gal over de beroemdheid te spuwen.

Fans hebben hun eigen specialisme fanstudies maar naar antifans bestaat nog weinig onderzoek. De Vlaamse communicatiewetenschappers Nathalie Claessens en Hilde Van Den Bulck onderzochten daarom de kenmerken van dit speciale segment van het publiek. Hun studie staat in de onlangs verschenen bundel The Ashgate Research Companion to Fan Cultures.

Methode
Claessens en Van Den Bulck trokken een steekproef uit comments op sites met roddelnieuws (HLN in België, Heat in het VK en People in de VS) in de periode januari-oktober 2010. Reacties werden geselecteerd als ze een negatieve uiting over een celebrity bevatten. In totaal werden 2893 comments onderworpen aan een kwantitatieve en kwalitatieve inhoudsanalyse.

Overzicht
Deze comments bespraken 247 celebrities. Desalniettemin was er focus: veertig procent van de reacties ging over tien beroemdheden. De meest gehate celebs waren golfer Tiger Woods (6,8% van de posts), realityster Heidi Montag (6,5%), realityster Jesse James, zangeres Katy Perry (2,8%) en zangeres Cheryl Cole (2,8%).

Het commentaar gaat vooral over het uiterlijk (en dan met name het lichaam) van gehate celebs (18,4%) en over hun persoonlijkheid (18,1%). Daarna komen hun professionele activiteiten, zoals slechte optredens (17,2%) en hun seksleven (9,9%). De oorzaak voor de aangewezen problemen wordt steeds bij de celeb zelf gelegd.

Soorten
Niet alle antifans zijn hetzelfde. De onderzoekers komen met een typologie.

1. Antifans pur sang haten een specifieke celeb en waar hij/zij voor staat, bijvoorbeeld Heidi Montag. Hierbij is er een sterke focus op persoonlijkheid.
2. Fan antifans zijn fan van de tegenpartij. In het geval van Jesse James gaat het bijvoorbeeld om fans van zijn partner Sandra Bullock. Hun haat richt zich vooral op daden, in dit geval het vreemdgaan.
3. Bij Voormalige fans is waardering omgeslagen in teleurstelling. Het gaat dan om celebs zoals Tiger Woods waarbij ook gedrag centraal staat.

Motivaties
Waarom zouden deze antifans zoveel tijd besteden aan deze mensen? Uit het onderzoek wordt bijvoorbeeld duidelijk dat de antifans veel kennis over de celebrities hebben, meer kennis dan in de artikelen waarop gereageerd wordt stond. Volgens Claessens en Van Den Bulck zijn er verschillende motivaties:

• Het is vermakelijk om te roddelen over celebs en een manier om te bonden met andere haters. Ze vormen zo gemeenschappen met gelijkgestemden.
• Antifans scheppen een groot behagen in zich moreel superieur te voelen. Ze voelen zich door hun gehaat niet alleen beter over hun eigen leven, maar begrijpen door hun kritiek ook de sociale wereld waarin ze leven beter.
• Online haten is een “carefree discharge of negative emotions” (p. 72): omdat antifans de celeb vrijwel zeker nooit zullen ontmoeten, is het uiten van hun afkeer zonder consequenties.

Online antifandom is ‘makkelijker’ dan offline fandom (denk aan tomaten gooien): de plekken waar je je kritiek kunt uiten zijn makkelijk toegankelijk en vaak anoniem, en het is makkelijk aansluiting te vinden bij antifan-gemeenschappen.

Implicaties
Dit onderzoek is sterk verkennend maar het laat goed zien hoe antifans bestudeerd kunnen worden vanuit het perspectief van fanstudies. Daarbij is het relevant om te kijken naar de ‘fan carrière’: fans kunnen eerst fan zijn en later antifan worden. Ook interessant is dat het soort celebrity een bepaalde soort antifan aantrekt: sommige sterren werden eerst wel gerespecteerd maar vielen van hun voetstuk, terwijl celetoids als Montag in de ogen van de haters überhaupt niks goed kunnen doen.

Antifandom is hier onderzocht in een online context. Wellicht is er samenhang tussen antifans en trollen – iets dat de auteurs niet noemen, maar dat het verkennen waard is.

Als een van de samenstellers van The Ashgate Research Companion to Fan Cultures mag ik vijftig procent korting aanbieden op de bundel aan lezers van dit blog. Stuur me daarvoor een mail. 

Wanneer er een jong of beroemd iemand plots overlijdt, ontstaan er vaak rouwplaatsen online. Het gaat dan om condoleanceregisters of herinneringssites waar mensen hun medeleven kunnen uitdrukken. Zulke plekken trekken trollen aan: mensen die hatelijke reacties achterlaten om gebruikers te sarren. Dit wordt RIP trolling genoemd. Whitney Philips onderzocht [open toegang] het fenomeen en stelt dat deze respectloze opmerkingen bewuste of onbewuste kritiek zijn op de mainstream-media.

Philips introduceert het onderwerp aan de hand van Chelsea King, een vermiste tiener. Bij de zoektocht betuigden duizenden mensen hun steun op Facebook en bij haar dood verschenen er direct memorial-pages. Op deze pagina’s werd streng gemodereerd tegen trollen. Hierdoor ontstonden er anti-pagina’s, zoals ‘I Bet This Pickle Can Get More Fans than Chelsea King’. Dit werd opgepikt door nieuwszender ABC dat een item wijdde aan zulke internethaat.

Facebook als plek voor rouw

In 2009 veranderde Facebook het beleid voor overleden gebruikers. Vroeger bleef een account bestaan en kregen gebruikers zelf uitnodigingen (“reconnect with Linda”). Naar aanleiding van klachten hierover, zorgde Facebook dat familie en vrienden de mogelijkheid hebben het profiel van een overledene te verwijderen en te memorializen. De wall kan nog wel behouden blijven zodat vrienden daar hun medeleven en verdriet kunnen uiten. Kort daarop ontstonden ook speciale RIP-pagina’s. Volgens Philips positioneerde Facebook zichzelf hier expres als plek om te rouwen.

Tot daarvoor was trollen vooral een anonieme aangelegenheid op fora. Voor Facebook is een account nodig. Hoewel accounts snel gemaakt en verlaten worden, wilden trollen elkaar toch kunnen vinden op Facebook en kozen ze steeds min of meer dezelfde (valse) naam. Zo ontstond er niet alleen een anti-sociaal netwerk van trollen, trollen kregen ook min of meer stabiele ‘persoonlijkheden’.

Waarom trollen

Trollen zijn uit op emotionele reactie en waar die beter uit te lokken dan bij de dood. Philips schrijft over de aantrekkingskracht van trollen op een RIP-pagina:

“So Facebook trolls … laugh at death. They laugh at the body, they laugh at its destruction. They force their victims to confront precisely those things that motivate the popularity of memorial pages — fear of helplessness, fear of losing a loved one, fear of human parts. … Within the virtual and otherwise disembodied space of Facebook, which nonetheless courts embodied experience via photographs and emotional expression … trolls emphasize the visceral, resulting in an aesthetic which both mirrors and monsters the objects of their ridicule.”

Waar Facebook ‘gewone’ gebruikers uitnodigt emotioneel te investeren, beperken trollen hun emoties juist. Ze spreken over zichzelf in de derde persoon en onthechten zichzelf zo van hun troll-personage. De troll is onderdeel van de persoon, maar staat niet gelijk aan de persoon.

Rouwtoerisme en de media

Uit de interviews die Philips had met trollen blijkt dat zij het zelf ook respectloos vinden om rouwende mensen te sarren. Ze vinden het echter smerig dat mensen ervoor kiezen om publiekelijk te rouwen, zeker wanneer ze de persoon helemaal niet kenden. ‘Grief tourists’ worden zulke mensen genoemd en in de ogen van de trollen verdienen zij het om getrold te worden. ““This isn’t grief” citeert ze een van hen, “This is boredom and a pathological need for attention masquerading as grief”.

Philips stelt dat RIP-trollen bedoeld is om mensen in te laten zien hoe naar zij met iemands dood bezig zijn. Het is counter-hegemonie. De conventionele media hebben een belang bij het uitmelken van rampen en andere tragedies. Trollen zijn daar dankbaar voer voor: hysterische items over wat trollen doen, doen het goed op tv. Dit is vervolgens weer koren op de molen van de trollen zelf. Zo ontstaat een wisselwerking: “with each new death, be it violent or self–inflicted, Facebook trolls would feed on and exploit the ever–shriller media coverage, and the media would in turn feed on and exploit the ever–fiercer trolling response”.

Politieke betekenis

Trollen volgen geen politieke ideologie en nemen geen politiek standpunt in. Hun politiek bestaat uit provoceren. RIP-trollen is een daad van verzet, verzet tegen “a corporate media environment that fetishizes, sensationalizes and commoditizes tragedy”. Dat neemt niet weg dat trollen problematisch is, met echte consequenties voor echte mensen.

Stel je eens een Halo-hatersgroep voor. Of duizenden antifans die zich op eigen fora uitspreken tegen Yoda. Een petitie tegen The Kooks. Hoewel er (uiteraard) online mensen zijn te vinden die ook voor deze voorbeelden haat koesteren, komen ze in minder grote getale en hoofdzakelijk met een vette knipoog voor. ‘Mannelijke’ vormen van populaire cultuur zoals voetbal, politieseries en first person shooters worden zelden weggezet als minderwaardig en lachwekkend. De internethaters zijn dan ook een symptoom van een groter maatschappelijk verschijnsel: het systematisch kleineren van meisjescultuur. Ordinair seksisme dus. (Je kunt op deze post reageren op lindaduits.nl)