AI treft pasafgestudeerden onevenredig hard op de arbeidsmarkt en doorbreekt daarmee een historisch patroon. Waar eerdere technologische revoluties – zoals de opkomst van het internet – juist kansen boden aan jonge, goedkope en technologisch vaardige(re) werknemers, lijkt AI nu vooral hun instapmoment te blokkeren. Dat schrijft New York Magazine in een artikel over de AI crisis op Amerikaanse campussen.

Automatisering
Volgens Handshake, een veelgebruikt platform onder Amerikaanse studenten, waren er in 2025 vijftien procent minder starters- en stagevacatures dan een jaar eerder, terwijl het aantal sollicitaties per vacature met 26 procent steeg. De werkloosheid onder recent afgestudeerden lag eind vorig jaar op 5,7 procent, hoger dan het nationale gemiddelde en zelfs hoger dan onder jongeren zonder diploma.

Hoe groot de rol van AI precies is, blijft onderwerp van debat omdat er uiteraard meerdere economische factoren meespelen, zoals de instabiele geopolitieke situatie. Wat Handshake ziet is dat AI niet zozeer banen afpakt. Het is eerder zo dat werkgevers bepaalde onderdelen van functies automatiseren in plaats van band opnieuw rond mensen te ontwerpen: “They’re replacing people instead of enabling their workforce”.

Tussenmoment
Er wordt onderzoek van Stanford aangehaald dat dit onderschrijft: de werkgelegenheid voor Gen Z-afgestudeerden in AI-gevoelige beroepen is sinds eind 2022 met 16 procent gedaald, terwijl ervaren collega’s voorlopig buiten schot blijven. Het artikel citeert econoom Erik Brynjolfsson die wijst op het belang van impliciete praktijkkennis: “Senior workers learn tricks of the trade that maybe never get written down.” Die kennis helpt hen beter om AI-output te beoordelen en fouten te herkennen. Bovendien zijn starters in zekere zin duur: ze vergen training en begeleiding, terwijl hun productiviteit pas na lange tijd rendeert.

Vervolgens wordt ingegaan op universiteiten. Zij worstelen met hun rol. Ze lopen achter op een arbeidsmarkt die sneller verandert dan curricula kunnen worden aangepast. Studenten worden zo de risicodragers van een systeem dat nog niet is ingericht op een AI-gedreven economie. Zoals het artikel concludeert, bevinden zij zich in een in-between moment: tussen instellingen die nog zoeken naar antwoorden en een arbeidsmarkt waarin instapbanen steeds zeldzamer worden.

Nederlandse situatie
Ook in Nederland is er reden om te denken dat AI banen voor starters harder raakt dan gemiddeld, zo stelt het Financieel Dagblad. Het gaat volgens het UWV vooral om kantoorbanen met veel voorbereidende taken voor consultants en financieel adviseurs, beroepen binnen de ICT en de klantenservice. Verderop in het artikel worden ook paralegals genoemd, juridisch medewerkers die veel uitzoekwerk verrichten.

Toch is de toon van het FD-artikel positief dankzij slotwoorden van hoogleraar Arbeidsmarkt Ton Wilthagen: “Uiteindelijk heeft de arbeidsmarkt die jongeren toch nodig, want Nederland vergrijst.”

Beeld gegenereerd met Canva. 

Het gaat slecht met meisjes, kopten kranten deze week [AD, nu.nl, NRC]. Ze deden dat naar aanleiding van het verschijnen van het Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-onderzoek van de UU, het Trimbos en het SCP dat woensdag werd gepresenteerd. De onderzoekers rapporteren “een ongekende daling in de mentale gezondheid van meisjes”.

“Onder meisjes op de basisschool en jongens en meisjes in het voortgezet onderwijs is de levenstevredenheid aanzienlijk afgenomen in de laatste vier jaar. Voor deze drie groepen was het gemiddelde cijfer dat zij voor hun leven gaven nog nooit zo laag als in 2021. Voor de meisjes in het voortgezet onderwijs daalde de levenstevredenheid het sterkst: van een 7.3 in 2017 naar een 6.7 in 2021. Meisjes rapporteren een aanzienlijk lagere levenstevredenheid, minder controle over hun leven en vaker een laag emotioneel welbevinden dan jongens” (p. 65).

“Meisjes in het voortgezet onderwijs rapporteren op alle schalen van de SDQ (emotionele problemen, gedragsproblemen, hyperactiviteit/aandachtsproblemen, problemen met leeftijdgenoten en totale problemen) in 2021 fors meer problemen dan in 2017. Ook geven zij aanzienlijk vaker aan meer dan één keer per week psychosomatische klachten te hebben dan vier jaar geleden. De stijgingen in psychosomatische klachten en SDQ mentale problemen in de laatste vier jaar zijn ongekend groot. In geen enkel eerder jaar rapporteerden meisjes in het voortgezet onderwijs zoveel problemen als in 2021. Voor meisjes op de basisschool zien we een vergelijkbaar beeld, al is er geen stijging in problemen met leeftijdgenoten gevonden tussen 2017 en 2021” (p. 65).

Ook voor jongens in het voortgezet onderwijs daalde het welzijn, maar veel sterk dan bij meisjes. Die bevindingen zijn schokkend en verdienen veel aandacht, maar het rapport bevat nog veel meer inzichten. Ik zet steeds opvallende inzichten neer, inzichten die al bekend zijn (zoals dat de waardering voor school daalt met leeftijd of dat meisjes ontevredener zijn over hun gewicht) laat ik achterwege. NB: Jongeren vormen geen homogene groep en in de resultaten zijn er vaak veel (significante) verschillen tussen groepen.

Methode
Het HBSC-onderzoek is een wereldwijd onderzoek dat sinds 1983 wordt uitgevoerd. In Nederland wordt het sinds 2001 elke vier jaar herhaald, zodat onderzoekers inzichten hebben in trends. Het gaat om een getrapte, representatieve steekproef die een betrouwbaar beeld schetst van de gezondheid en het welzijn van schoolgaande, Nederlandse jongeren van 11 tot en met 16 jaar.

De vragenlijsten zijn tussen oktober 2021 tot en februari 2022 afgenomen in groep 8 en op middelbare scholen. Er zijn 5.243 vragenlijsten gebruikt; de weging zorgde onder andere voor representativiteit in termen van gender, schoolniveau en gezinswelvaart.

Relatie met gezinsleden en vrienden

• Minder dan de helft van de jongeren eet dagelijks gezamenlijk met het gezin;
• Jongens ervaren meer steun in het gezin en kunnen vaker makkelijk met hun vader en moeder praten dan meisjes;
• Scholieren uit welvarende gezinnen zeggen meer steun in het gezin en van hun vrienden te ervaren dan leerlingen uit minder welvarende gezinnen;
• Op de basisschool ervaren jongeren meer steun van vrienden, terwijl middelbare scholieren juist makkelijker met hun beste vriend(in) over kunnen praten;
• Tussen 2017 en 2021 is er een verslechtering opgetreden in de kwaliteit van het contact met ouders, vooral tussen vaders en dochters.

Schoolbeleving, pesten en discriminatie

• Leerlingen zijn overwegend positief over school (86% in het basisonderwijs en 72% in het voortgezet);
• Stress is er dankzij het schooladvies (1 op de 6 in het basisonderwijs), te veel huiswerk (een derde op de middelbare school) en door verwachtingen van ouders en leraren (variërend van 23 tot 30%);
• Meisjes hebben meer stress dan jongens;
• Leerlingen hebben het steeds drukker gekregen: het aantal dat druk ervaart is ongeveer drie keer zo hoog als in 2001;
• Tijdens corona werd er meer gespijbeld dan in voorgaande jaren;
• Tijdens corona verdubbelde online pesten bijna, zowel voor daders als slachtoffers.
• Ongeveer 12 tot 14 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs ervaart discriminatie door leraren vanwege hun herkomst of geslacht, bij herkomst gaat dit vooral om jongens en bij geslacht vooral om meisjes.

Welbevinden en mentale problemen

• Acht procent van de basisschoolleerlingen en 12 procent van de middelbareschoolleerlingen voelt zich meestal of altijd eenzaam;
• Jongeren met een migratieachtergrond en jongeren met gezinnen met lage welvaart zijn vaker ontevreden over hun leven, waarover ze minder controle ervaren;
• Bij deze groepen zien de onderzoekers meer gedragsproblemen en problemen met leeftijdgenoten, maar juist minder hyperactiviteit/aandachtsproblemen.

Gezondheidsgedrag

• Het percentage leerlingen dat dagelijks ontbijt is in 2021 lager dan in eerdere jaren;
• Eet- en drinkpatronen zijn moeilijk te onderscheiden tussen groepen: middelbare scholieren met een migratieachtergrond eten vaker fruit, meisjes op de middelbare school snoepen meer, jongens drinken meer frisdrank en ontbijten vaker etc.;
• Ruim 70 procent van de jongeren is lid van een sport- of dansclub;
• Tussen 2017 en 2021 is het percentage jongeren dat een dieet volgt niet veranderd, dit is zo’n 1 op 13;
• Middelbare scholieren met een migratieachtergrond volgen vaker een dieet;
• Leerlingen die niet met beide ouders in één huis wonen zich vaker te dik dan leerlingen die wel met beide ouders in één huis wonen.

Middelengebruik

• Over langere termijn is roken sterk afgenomen: in 2001 had ongeveer de helft van de jongeren ooit gerookt, nu is dat 17 procent. Sinds 2013 is het aantal jongeren dat regelmatig rookt stabiel: zo’n tien procent;
• Sigaretten krijgen jongeren vooral van vrienden: slechts 16 procent koopt ze zelf;
• Ook voor alcohol geldt dat de daling vooral op langere termijn is (van 84 procent die ooit dronk in 2003 naar 45 procent in 2021), maar sinds 2015 is het gebruik nauwelijks veranderd;
• Er zijn geen verschillen in alcoholgebruik tussen jongens en meisjes, ook niet in bingedrinken. Jongens drinken wel vaker alcoholvrij;
• Het gebruik van cannabis (zo’n 10 procent ooit) is stabiel sinds 2015, dat van XTC schommelt tussen de 1 en 2 procent ooit. Het gebruik van lachgas halveerde sinds 2019, naar 1 op de 20 die dit ooit nam.

Seksueel gedrag en seksuele opvattingen

• Een ruime groep op de basisschool (18%) geeft aan nog niet te weten op welke geslachten ze vallen, in het voorgezet daalt dit naar 8 procent.
• 75 procent van de jongeren op de basisschool en 83 procent geeft aan te vallen op het andere geslacht;
• Jongens in het voortgezet onderwijs geven iets vaker aan ooit verliefd te zijn geweest dan meisjes;
• De dalende trend in het percentage jongeren dat ooit seks heeft gehad zet door: van bijna 20 procent van de jongens in 2001 naar 10 procent nu, bij de meisjes liggen de percentages lager;
• Het aantal jongeren met een positieve houding ten opzichte van homoseksualiteit is redelijk stabiel sinds 2013: 57 procent van de basisschool en 59 procent in het voortgezet;
• Jongeren die niet met beide ouders in één huis wonen hebben vaker een positieve houding ten aanzien van homoseksualiteit.

Sociale media en gamen

• Intensief contact via sociale media nam tussen 2017 en 2021 toe;
• Problematisch socialemediagebruik (gebaseerd op kenmerken van verslaving) wordt door 4 procent van de basisschoolleerlingen en 5 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs gerapporteerd;
• Problematisch gamen wordt door 3 procent gerapporteerd;
• Het aantal intensieve gamers steeg sinds 2017, onder meisjes verviervoudigde het zelfs.

Implicaties
Het rapport bevat, net als deze blogpost, ontzettend veel informatie. Wat moeten we met deze inzichten? De onderzoekers zelf bespreken verschillende implicaties. Ze maken zich zorgen om het welzijn van jongeren en stellen dat het essentieel is dit tij te keren. Veel veranderingen zijn toe te schrijven aan de coronacrisis maar, zo stellen de onderzoekers, dat betekent niet dat deze problemen zichzelf oplossen nu die crisis voorbij lijkt. Ze wijzen daarom op het belang van de nieuwe kabinetsaanpak ‘Mentale gezondheid: van ons allemaal’ en het Nationale Preventieakkoord, waarin ook mentale weerbaarheid hoort. Het lerarentekort en de tijdelijke aard van toegezegde budgetten baren de onderzoekers zorgen.

Er is een sterke samenhang tussen druk door schoolwerk en mentale problemen die aangepakt moet worden. Dat kan met interventies bij de leerlingen zelf, zoals mindfulness, maar dat maakt de jongeren verantwoordelijk. De onderzoekers wijzen op druk als maatschappelijk probleem: presteren en excelleren op school wordt steeds meer verwacht. Het aantal hoogopgeleiden creëert een normatief kader. Herwaardering van alle onderwijstypen zou een oplossing kunnen bieden.

Daar zou ik aan toe willen voegen dat het belangrijk is om oog te hebben voor de impact op jongeren van allerlei grote kwesties, zoals klimaatverandering, genderongelijkheid en geopolitieke instabiliteit. We rollen van de ene noodstand in de andere, en jongeren zijn – zo laat dit rapport heel helder zien – extra kwetsbaar voor crises.

Sinds 5 oktober 2020 is er de succesvolle Vlaamse versie van Teacher Tapp, waarbij leraren elke dag drie vragen beantwoorden die ze ook zelf kunnen voorstellen. Diezelfde 5 oktober kregen we [De Ambrassade en de Arteveldehogeschool] een mailtje van de scholierenkoepel met de vraag of we dit ook niet voor leerlingen konden ontwikkelen. Door een reeks van contacten werd al snel duidelijk dat er meer interesse was vanuit onder andere jeugdwerk en de kinderrechtencommissaris. Ook waren we er als team zelf van overtuigd dat maar weinig jongeren elke dag vragen over school zouden willen beantwoorden. Daarom is het geen leerlingapp geworden, maar een jongerenapp voor de volledige doelgroep van de Ambrassade, van 12 tot 30: Waddist!

We vroegen de Britse ontwikkelaars van Teacher Tapp of ze hier mee konden aan werken, maar dit bleek op de korte termijn die we nodig hadden, onmogelijk. Daarom is de app helemaal ontwikkeld door Inuits ‘from scratch’, waardoor we behoorlijk ver konden gaan in onze wensen.

Waar we het meeste tijd in gestoken hebben, is privacy. Ja, jongeren moeten een account aanmaken om zo hun badges te kunnen verzamelen als ze dit willen, maar er staat een Berlijnse muur tussen hun persoonsgegevens en de antwoorden op hun vragen waardoor het team van Waddist nooit kan zien wie wat geantwoord heeft.

Verder is er veel herkenbaar als je Teacher Tapp kent. Elke dag 3 vragen in ruil voor de antwoorden van gisteren én een tip. Jongeren kunnen zelf vragen en tips voorstellen. Maar subtiel zijn er wel verschillen. We zullen vaker gerichte vragen gebruiken omdat er wel veel verschillen kunnen bestaan tussen de verschillende leeftijden.

De Ambrassade wil op deze manier mee te weten komen wat er leeft zodat ze de belangen van jongeren nog beter kan verdedigen en verzorgen. Ik schrijf bewust mee omdat we absoluut niet willen beweren dat dit het enige instrument kan of moet zijn voor jongerenonderzoek of om jongeren een stem te geven. Maar we hopen wel dat het een belangrijk middel kan worden. Sinds een kleine maand hebben we de app getest met eerst tien en vervolgens steeds meer jongeren en de reacties bleken alvast zeer positief!

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein. 

NOOT: De app is bedoeld om om Vlaamse jongeren te peilen, helaas dus (nog) niet voor de Nederlandse doelgroep. Wij van Diep hopen bij Pedro veel interessante inzichten te lezen.

Eerder schreven we hier over een studie waaruit bleek dat jongeren conventioneel nieuws niet vertrouwen. De onderzochte jongeren waardeerden het juist wanneer er een duidelijke mening te horen was. Ze vonden het fijn als nieuws geïnterpreteerd werd en wanneer er een oordeel werd gegeven. Programma’s als The Daily Show voldoen aan deze behoefte. Ze zijn “knowledge enabling”: ze staan stil bij het nieuws en plaatsen dat in een context, in plaats van alleen maar informatief te zijn.

Blogs hebben die eigenschap ook en verschillen daarin van conventionele journalistiek. Zo schrijft voormalig journalist Emma Brudner dat journalisten nieuws willen maken, terwijl bloggers anderen willen helpen. Journalisten beschrijven, terwijl bloggers schrijven over hoe dingen zouden kunnen en moeten zijn. Journalisten behoren onzichtbaar te zijn, terwijl bloggers schrijven vanuit hun eigen subjectiviteit. Ook blogs zijn knowledge enabling: dankzij links wordt je verder geholpen.

We leven in een tijd waarin de grenzen tussen blogs en conventionele journalistiek vervagen. Waar sommige sites zich eerst sterk als blog profileerden, noemen zij zichzelf nu een magazine. De toon van artikelen op kanalen als VICE verschilt nauwelijks van die van bloggers, en journalisten zijn meer gaan bloggen. Die vervaging is ook zichtbaar bij Mindshakes, een platform van NRC Media dat zich richt op jongeren. Contentstrateeg Gonny Spijkstra interviewde ontwikkelaar Ward Wijndelts.

Wijndelts legt uit dat Mindshakes ruimte heeft te experimenteren. Ze wilden meer geëngageerd en zelfs activistisch zijn.

“Mindshakes neemt een standpunt in op een onderwerp waarvan wij vinden dat er iets moet gebeuren. We voegen een 6e W toe aan de journalistiek: ‘wat nu?’.”

‘Wat nu’ gaat over implicaties: wat betekent het voor mij dat ik lees? Een bericht wordt dus expliciet politiek gemaakt, en we zien de eigenschappen van blogs boven journalistiek terug. Wijndelts:

“We hebben veel met jongeren gesproken en zij gaven aan geraakt te willen worden. We deden bijvoorbeeld een pretest met een animatie over het Kalifaat, een soort bewegende infographic van het gebied waar IS controle over had, het aantal manschappen, het bruto nationaal product, het aantal tanks, et cetera. De evaluatie was heel negatief. De jongeren gaven aan dat het hen niet raakte, dat het geen verhaal was.

Jongeren zijn vaak goed in staat om tot een relevante timeline te komen, door te volgen en te liken. Maar Facebook heeft geen kwaliteitsfilter, je hebt geen context. Een artikel over de Nobelprijs voor de hoogleraar moleculaire nanotechnologie staat onder een verhaal van een vrouw die claimt kanker te hebben overwonnen door een jaar geen suiker te eten. Daarom besteden wij veel aandacht aan de bronnen, we laten zien hoe grondig we zijn, om zo weer het vertrouwen op te bouwen. We praten terug, onderbouwen en zijn transparant.”

De strategie van Mindshakes lijkt zo heel idealistisch, maar dat idealisme is ingegeven door commerciële overwegingen: content die impact achterlaat wordt meer gedeeld. Uiteindelijk verdient Minshakes geld met branded content. Meer hierover in het gehele interview.

Lees ook: 

Objectieve journalistiek is een recent, onhaalbaar en onjuist ideaal

NRC lokt jongeren met coke naar kwaliteitsjournalistiek

Nieuwsorganisaties zetten steeds meer in op beeld: liefst korte filmpjes die makkelijk te delen zijn op sociale media. Het idee is dat ze zo de jonge doelgroep kunnen bereiken, die weg zou trekken van traditionele media en die de voorkeur zou geven aan beeld. Onderzoek van Pew Research laat nu een opmerkelijk resultaat zien: jonge Amerikanen (18-29 jaar) lezen liever nieuws dan dat ze het kijken. Het zijn de oudere leeftijdsgroepen die liever kijken dan lezen. Overigens geeft zo’n twintig procent van de Amerikanen onder de 50 aan dat ze het liefst naar het nieuws luisteren – ook een tamelijk opvallend resultaat.

Nu is het makkelijk om te denken dat jongeren liever niet naar het journaal op televisie kijken en dat online dit resultaat wegvalt of genuanceerd wordt. Dat is niet zo. Van de jongeren die de voorkeur geven aan het nieuws kijken, doet 57 procent dat het liefst op de televisie – tegenover 37 online. Het nieuws lezen doen ze trouwens wel het liefst online.

De vraagstelling van het onderzoek was erg open. Wat verstaan respondenten onder ‘watching news’? Is dat ook het kijken naar een clipje waarin John Oliver het nieuws toelicht? Een montage van slechte momenten van Trump? Dit is de videocontent die we zoveel zien op sociale media en waarvan gedacht wordt dat het jongeren aanspreekt. Desalniettemin laten de resultaten duidelijk zien dat lezen verre van dood is.

MTV Knowing Youth heeft een nieuw onderzoek gedaan met een opvallend titel: F*ck Boring, Ignite Passion. Hierin beschrijven ze hoe zowat alle (97%) bevraagde jongeren (15.000 12- tot 24-jarigen in 26 landen) regelmatig door verveling getroffen worden: twee op drie wekelijks, één op vier dagelijks. De ironie lijkt dat jongeren die vaak hypergeconnecteerd zijn met gemiddeld zes toestellen die voor informatie en entertainment kunnen zorgen, zich gewoon vervelen en vaak doelloos surfen. Toch zijn muziek, film, YouTube enzovoorts voor 85 procent ook net een middel om zich tegenover verveling af te zetten.

Er is gelukkig nog wel wat te lachen: negen op tien geeft aan dat humor een adequaat middel is tegen verveling. 95 procent geeft aan dat ze zich niet vervelen als ze samen zijn met vrienden.

Nog meer inzichten:

• Boredom Ranker. Sixty percent of young people hate being bored.  In fact, they hate boredom more than feeling anxious (58%), having acne (55%), or missing out (54%).  However, being broke, failing or being embarrassed are larger concerns.
• Boredom Nations. The nations reporting the highest levels of youth boredom are Malaysia (83%), the United Kingdom (79%), Brazil (79%), Singapore (78%) and Sweden (77%).  The least bored youth reside in Russia (56%), Belgium (55%), Indonesia (53%), Hungary (52%) and the Netherlands (49%). All 26 countries surveyed reported a healthy dose of boredom, with only the Netherlands falling below 50%.
• Free and Bored. Free time is where boredom often begins for this group. Three of the top four situations in which young people are most likely to get bored are at home before bed (41%), on the weekends (33%) and during holidays (29%).

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein.

Misschien herken je het wel uit je eigen jeugd: de andere tieners leken steeds meer mee te maken dan jij. Tenminste, dat dacht je. Volgens nieuw Amerikaans onderzoek [abstract] blijken tieners fout in te schatten in welke mate leeftijdsgenoten ‘risky’ gedrag vertonen, dit ging van winkeldiefstal, over roken tot het hebben van meerdere sekspartners. Vooral het gedrag van de coole kinderen werd overschat door de andere respondenten, zelfs ook door de mede-cole tieners.

In een tweede studie gingen de onderzoekers nog een stapje verder door te kijken naar het effect op langere termijn door de tieners over een periode van twee jaar regelmatig te bevragen. En wat blijkt? Het beeld dat de respondenten van andere tieners hadden, bleek een significante voorspeller te zijn voor de eigen toename van middelengebruik van de bevraagde adolescenten. Vrij vertaald: hoe meer de tieners dachten dat populaire kinderen roken, drinken of ander risky gedrag, hoe groter de kans dat de adolescenten dit gedrag zelf zullen vertonen.

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein. 

Het is een bekende stelling in menig boek over de breinontwikkeling bij pubers en tieners: de (latere) ontwikkeling van de prefrontale cortex zorgt er voor dat impulsen minder goed onderdrukt worden en dit is de verklaring waarom tieners meer risico’s nemen. Ondertussen staat Youtube vol met filmpjes die deze stelling kunnen staven. Via een column van Daniel Willingham ontdekte ik deze nieuwe paper [abstract] die stelt dat dit verhaal toch wel meer nuance nodig heeft.

In feite zijn er vier bedenkingen te maken (hier speel ik deels leentjebuur bij Willingham):

1. Het klopt dat tieners vaak meer risicogedrag tonen zoals gevaarlijk rijden, comazuipen enz. Maar het zijn niet enkel tieners die dit gedrag tonen. En de auteur van de paper, Sercomb geeft aan dat “Even the most risk-prone adolescents are not taking risks most of the time.” Losgeslagen tieners met nog niet functionerende hersenen, de meerderheid is gewoon zelfs braaf (check ook hier).
2. Je mag niet de fout maken om alle gedrag en alle veranderingen in gedrag zomaar linken aan neurobiologie (gisteren trouwens nog enkel goede tweets hierover zien passeren van @neuroskeptic, check hier), maar tieners verschillen ook op andere manieren van volwassenen en kinderen. In vergelijking met jonge kinderen mogen ze een pak meer: autorijden, drinken enz. Tegelijk hebben ze minder bezit en verantwoordelijkheden dan volwassenen. Ze hebben in feite minder te verliezen dan volwassenen.
3. Misschien heeft het nemen van risico’s tijdens de jeugdjaren wel een biologische functie waarbij het helpt om je zo losser te maken van je familie. Je neemt als ware de vrijheid om iets te doen dat je ouders niet zouden goedkeuren.
4. Maar misschien het belangrijkste probleem is dat het bekijken van risico’s, neurologie en wetenschap rond het nemen van beslissingen drie verschillende zaken zijn die niet noodzakelijk over het zelfde praten. Een breinonderzoeker bekijkt wat er in het brein gebeurt, maar kijkt zelden of nooit in zijn of haar onderzoek naar het sociale gedrag. Onderzoekers naar beslissingen heeft het eerder over abstracte concepten als geheugen en werkgeheugen maar niet over de neuronen in een brein. En wat is ‘risico’? Snel rijden is voor de buitenstaander een risico, maar voor de tiener misschien een manier om status te verwerven bij zijn leeftijdsgenoten.

Dit stuk verscheen eerder op Pedro’s blog X, Y of Einstein. 

Tieners zijn creatief met taal. Sms en internetcommunicatie hebben geleid tot aanvullingen op taal, zoals de intrede van bepaalde afkortingen (wtf), het mengen van cijfers en letters (w8) en het gebruik van codes (411). Dit worden tekstismes genoemd. Dit is allemaal schrijfgedrag van tieners die kunnen praten en horen. Hoe zit dat met dove jongeren? Geschreven Engels is anders dan gebarentaal Engels. Hoe gaan zij om met zulke taal? In een recent artikel [abstract] onderzoekt taalkundige Yoshiko Okuyama de linguïstische kenmerken van tekstcommunicatie van dove jongeren in Amerika.

Okuyama deed in 2009 veldwerk op een school voor doven ergens in de VS. De school was voor een deel kostschool en leerlingen en leraren hadden een sterke band. Er waren veel stelletjes onder de leerlingen. Op school werd niet gesproken, alleen met gebarentaal. Het materiaal voor de studie bestond uit participerende observatie, een survey onder 35 leerlingen (tussen de 14 en 20 jaar) en een analyse van de 350 berichten van een stelletje, Brian (16) en Cherry (14). Beiden woonden in pleeggezinnen. Hun biologische ouders kenden geen gebarentaal. Beiden vonden gebarentaal niet hun eerste taal, omdat ze daarvoor al allerlei alternatieve vormen van communiceren gebruikten.

De respondenten gaven de voorkeur aan sms boven teksttelefoon, een apparaat waarmee doven kunnen bellen. Het is daarbij opmerkelijk dat slechts 4 procent aangaf dat het makkelijker is om dingen te sms’en dan in gebarentaal te zeggen. In plaats daarvan gebruikten ze sms omdat het snel is (15%) of iets te doen als je je verveelt (15%).

Brian sms’te veel meer dan Cherry. Beiden gebruikten liever de teksttelefoon omdat je dan gebarentaal kunt gebruiken. Dat apparaat is echter alleen thuis en op school beschikbaar. Brian en Cherry gaven in interviews aan dat zij afkortingen een “hearing thing” vonden. Tekstismes zijn gebaseerd op Engels en dat is niet hun taal. De analyse van hun berichten laat evenwel zien dat ze toch afkortingen en cijfers gebruiken. Wat veel meer opvalt is de grammaticale structuur van de zinnen. Die zijn in het Engels niet juist en weerspiegelen gebarentaal (“I not want chat with u!”).

Dit onderzoek laat zien hoe Amerikaanse dove tieners sms gebruiken als voornaamste manier om met hun leeftijdsgenoten te communiceren. Zij schrijven daarbij in een andere taal dan die ze dagelijks gebruiken, maar dit blijkt geen obstakel te zijn. Ze sms’en en chatten met vrienden die wel kunnen horen en leren zo deze taal.

In bijna elke krant van vandaag staat een bericht over de lancering van de nieuwe app van Facebook: de Facebook Home-App. Anders dan verwacht, gaat Facebook dus geen eigen telefoons produceren, maar gaat de nieuwe app Android-mobieltjes door een best ingrijpende software-reconfiguratie veranderen in Facebook-mobieltjes. Foto’s en berichtjes verschijnen na de installatie van Home nu meteen op het scherm. Er hoeft geen app meer worden opgestart en het tijdrovende scrollen door de tijdlijn vervalt.

Ondanks het overweldigende PR-succes van de lancering van Home rijst de vraag of consumenten deze app ook daadwerkelijk massaal gaan gebruiken. In het licht van een aantal recente onderzoeken naar het gebruik van Facebook kunnen hier een aantal vraagteken bij gezet worden. Zo kampt Facebook al langer met een dalende populariteit en lopen steeds meer jongeren over naar andere platformen als het gaat om het delen van foto’s of het uitwisselen van berichten. Zij vinden Facebook veel te riskant en zijn door de aanwezigheid van steeds meer ouders minder snel geneigd private gebeurtenissen en foto’s te delen. Het is juist onwenselijk voor hen dat hun foto’s en berichten op het scherm verschijnen wanneer vrienden of kennissen hun mobieltjes in het café op tafel leggen.

In het verhogen van de openbaarheid van Facebook druist de Home app tegen de voorheersende trend naar meer privacy in. Het lijkt dan ook hoogst onwaarschijnlijk dat het Facebook gaat lukken op deze manier het tij te keren.

De discussie rond de inzet van cameratoezicht in de openbare ruimte maakt duidelijk dat de willekeurige verzameling van data nogal wat weerstand oproept. Terwijl sommige groepen in de maatschappij het motto, dat als je niks te verbergen hebt, je ook niet bang moet zijn dat je privacy in het geding kan komen, lijken te hebben verinnerlijkt, zien anderen hierdoor wel hun privacy in het beding. Deze laatste groep betwijfelt de rechtmatigheid van dit soort bewakingsmechanismen en vreest dat de verzamelde data makkelijk gemanipuleerd kunnen worden en niet toerijkend beveiligd zij tegen inbreuken van onbevoegden.

Terwijl deze discussie in Nederland nog op een redelijke manier gevoerd wordt hebben zich in Duitsland groepen jongeren geformeerd, die camera’s in de openbare ruimte gewoon vernielen. Zij beweren dat de staat doormiddel van deze stelselmatige observatie van de bevolking angsten aanwakkert met als doel de macht van de staat en het kapitaal juist te verstevigen.

Een reden voor de internationale media-aandacht voor deze groep, die zichzelf Camover noemt, is zeker dat privacyissues in het publieke debat in Duitsland een belangrijkere plaats innemen dan bijvoorbeeld in Nederland. Een andere reden hiervoor is de manier waarop de groep zich weet mediaal te presenteren, zo documenteren zij hun acties op hun website, houden een tumblrsite bij en plaatsen filmpjes zoals deze op Youtube:

CC Foto: thisisbossi

Hoewel de namen van subculturen door de jaren heen wijzigen, is er een opmerkelijke stabiliteit onder kliekjes op Amerikaanse middelbare scholen. Veel onderzoekers onderscheiden meerdere van de volgende crowds: de populars, de jocks (de sportievelingen), de brains, de nerds (wijst op gebrek aan sociale vaardigheden),  de delinquents, de blacks (leerlingen met een Afro-Amerikaanse achtergrond) en de normals (de grote rest groep). De meeste jongeren zien zichzelf niet als onderdeel van een specifieke jeugdcultuur zoals hiphop of hipster, maar vinden zichzelf ‘normaal’. Bovenstaande indeling maken zij echter wel. Ideeën over zulke indelingen onder jongeren verspreiden zich over de wereld via populaire media – denk bijvoorbeeld aan high school movies. Dergelijke indelingen lijken bijna universeel te zijn.

Andere landen
In Nederland  vinden ook vergelijkbare groepen. Onderzoek uit 2007 [abstract] laat zien onze jeugd vier algemene groepen onderscheidt: alternatieven (komt overeen met delinquents), urbans (komt overeen met blacks), normalen en elite (de kakkers). Jongeren die zich meer met alternatieven en urbans identificeren, vertonen meer probleemgedrag zoals depressie en agressie dan jongeren die zich met meer mainstreamgroepen identificeren.

Recent onderzoek [abstract] uit Singapore laat zeven groepen zien die herkenbaar passen in het geschetste beeld: nerd, gangster, athlete, computer geek, joker, ordinary en loner. In Singapore is nerd overigens een positiever label en zijn er minder athletes dan in de VS.

Lifestyle en problemen
Wat steeds opvalt in deze indelingen is dat er sprake lijkt van een basisonderscheid tussen mate van prestatiegerichtheid versus neiging tot probleemgedrag. Blijkbaar vormt dit een soort standaard voor onderscheid. Jongeren delen in dit type onderzoek zelf hun leeftijdsgenoten in. Subculturele indelingen daarentegen beginnen vaak bij een bepaalde muzieksmaak of lifestyle (nozems, punks, disco’s, metals) en zijn de laatste decennia steeds vaak afkomstig van marketeers. Dit roept vragen op over de verklarende waarde van zulke labels om jeugdcultuur te begrijpen.