Home / Termen uit kwalitatief onderzoek
 

Termen uit kwalitatief onderzoek

CAQDAS

Afkorting van Computer Assisted Qualitative Data Analysis Software. De term verwijst naar kwalitatieve data-analyse ondersteund door software. Deze programma’s (zoals NVivo, Atlas.ti en MaxQDA) maken het gemakkelijk om data (zoals interviewtranscripten) te coderen en te sorteren.

Diepte-interview

Manier van data verzamelen die bestaat uit een vraaggesprek tussen een onderzoeker en een of meerdere respondenten. Een diepte-interview is gericht op het verkrijgen van rijke, gedetailleerde antwoorden om zo te betekenissen en processen te analyseren. De insteek is om aan de hand van een vooraf opgestelde topiclijst de respondent zoveel mogelijk te stimuleren te praten.

Discoursanalyse

Een specifieke manier om tekst te analyseren. Een discours (ook wel: vertoog) is een bepaalde manier van praten en denken over een fenomeen. Er wordt vanuit gegaan dat de sociale werkelijkheid voortgebracht wordt door taal. Taal is daarmee scheppend. Discoursanalyse is erop gericht die relatie tussen taal, macht en de sociale werkelijkheid te achterhalen.

Etnografie

Een methodologie en een naam voor het eindproduct van bepaalde soorten van onderzoek. Als methodologie verwijst het naar onderzoek dat gedurende een lange tijd wordt uitgevoerd met participerende observatie en diepte-interviews als voornaamste manieren van data verzamelen. Als eindproduct verwijst het naar de vorm van het onderzoeksverslag, waarbij beschrijving en reconstructie van de woorden van de informanten centraal staat.

Focusgroep

Manier van data verzamelen waarbij meerdere participanten met elkaar interacteren op een door de onderzoeker gekozen onderwerp. De onderzoeker focust de participanten op het onderwerp door bijvoorbeeld opdrachten op te geven. Het doel van een focusgroep is achterhalen hoe betekenis collectief tot stand komt.

Gefundeerde theoriebenadering

Kwalitatieve onderzoeksbenadering gericht op het voortbrengen van theorie. De benadering kent een heldere data-analyseprocedure waarbij de verkregen resultaten diep gegrond zijn in de data.

Interpretatieve epistemologie

Wetenschapsfilosofische positie die stelt dat de fenomenen die zich voordoen in de sociale werkelijkheid constructies zijn (en geen natuurlijke verschijnselen) en dat deze daarom het beste onderzocht kunnen worden alleen onderzocht kunnen worden door interpretatie. Deze positie keert zich tegen het positivisme.

Kwalitatief onderzoek

Een onderzoeksstrategie die gericht is op het achterhalen van de manier waarop een respondent betekenis geeft aan iets. Deze vorm van onderzoek kenmerkt zich door een interpretatieve epistemologie en wordt gecontrasteerd met kwantitatief onderzoek, waarbij tellen centraal staat. Kwalitatief onderzoek is flexibel, open en systematisch.

Kwalitatieve data-analyse

Verzamelterm voor manieren van systematische data-analyse waarbij tellen niet centraal staat. In plaats daarvan wordt gezocht naar thema’s en andere patronen in de data. Statistiek heeft eenduidige regels voor data-analyse, kwalitatief onderzoek heeft dat niet. Er zijn verschillende strategieën, zoals discoursanalyse en de gefundeerde theoriebenadering, die allen meer of minder vastgelegde richtlijnen en aandachtspunten kennen. Rapporten op basis van kwalitatieve data-analyse kenmerken zich, bijvoorbeeld, door het veelvuldig gebruik van citaten in plaats van tabellen.

Literatuuronderzoek

Analyse van wetenschappelijke teksten om samen te vatten welke inzichten er al bestaan over een onderwerp.

Participerende observatie

Methode van dataverzameling, waarbij de onderzoeker een bestaande groep observeert door aan deze groep deel te nemen. De nadruk ligt hierbij dus op de context. Door middel van participerende observatie wordt het mogelijk zowel te analyseren wat mensen zeggen als wat mensen doen.

Positivisme

Wetenschapsfilosofische positie waartegen de meeste kwalitatieve onderzoekers zich afzetten. Positivisme stelt dat de sociale werkelijkheid op eenzelfde manier onderzocht kan (en moet) worden als de natuurwetenschap. Principes als objectiviteit en herhaalbaarheid staan hierbij centraal.

Topiclijst

Een lijst met onderwerpen en aandachtspunten. Vanuit de onderzoeksvraag en theorie stelt de onderzoeker een lijst op met topics, eventueel uitgewerkt in concrete vragen. Tijdens het onderzoeksproces kan de topiclijst worden aangevuld met nieuwe punten op basis van verkregen inzichten.

Veldwerk

Een verzamelterm voor dataverzameling in ‘het veld’, zoals participerende observatie of diepte-interviews. Veldwerk wordt gecontrasteerd met dataverzameling in laboratoriumsituaties, zoals een experiment. Veldwerk impliceert meestal dat er lange tijd doorgebracht wordt met de groep die onderzocht wordt.

Citeren voor een paper of werkstuk?

Duits, Linda (2011). Termen uit kwalitatief onderzoek. Opgehaald DATUM van http://www.dieponderzoek.nl/termen-uit-kwalitatief-onderzoek/.