Begin januari viel het doek: de BlackBerry is dood. Alle ondersteunende diensten zijn gestopt waarmee de ooit zo populaire telefoon onbruikbaar is geworden. In de jaren 00 was de BlackBerry een fenomeen, aanvankelijk onder zakenmensen maar later vooral onder jongeren. Een mobiele telefoon, maar dan met een qwerty-toetsenbord, waar je kon chatten (‘pingen’) en e-mailen. NRC Handelsblad schreef een mooie necrologie.

“De BlackBerry werd omarmd door bankiers, advocaten en politici zoals Barack Obama. Ook Jan Peter Balkenende was een adept. Toen de toenmalige premier in 2004 in het ziekenhuis belandde vanwege een agressieve bacterie in zijn voet en daarom verstek moest laten gaan bij Prinsjesdag, kon hij wél vanuit zijn bed e-mails blijven versturen „via zijn BlackBerry zakcomputer”, meldde NRC destijds.

Maar hoe handig ook, het gebruik van de BlackBerry’s had wel een prijs, noteerde Joris Luyendijk in 2012, toen hij langdurig schreef over de Londense City. Daar gelden, zo schreef hij, toch al „bizarre werktijden”. Maar sinds de BlackBerry ten tonele verscheen hebben werknemers nooit meer rust, ze zijn „permanent bereikbaar; in de avond, weekend, vakanties…””

De BlackBerry was vroeger zo populair dat je toen niet kon geloven dat er ooit een einde aan zou komen, net als met de dominantie van Nokia op de mobieletelefoonmarkt. Het apparaat zal niet vergeten worden: het is een perfecte manier om te verbeelden dat een film of serie zich afspeelt in het eerste decennium van het nieuwe millennium.

Overigens heeft de eigenaar van het merk laten weten te werken aan een nieuwe BlackBerry, die ze gek genoeg anders noemen.

Hoewel smartphones al meer dan een decennium bestaan, hebben ze nog niet helemaal hun plek gevonden in de maatschappij. We zijn nog steeds zoekend naar fatsoensregels en omgangsvormen. Vergelijk het met de mobiele telefoon: toen die in opkomst was, ergerden mensen zich dood aan luide bellers in restaurants en in de trein. Inmiddels weet zo’n beetje iedereen hoe ongepast dat is.

Op scholen gaat het niet om ongeschreven regels die leerlingen moeten aanvoelen: het gaat om heldere afspraken zodat voor alle partijen duidelijk is wat wanneer mag. Jongeren zoeken immers naar grenzen en zodra leraren verschillende regels hanteren, maken leerlingen daar misbruik van. Om scholen te helpen zulke regels over smartphones op te stellen, heeft Kennisnet de brochure Schoolbeleid voor smartphones opgesteld, geschreven door Remco Pijpers en Wietse van Bruggen.

In de brochure worden eerst grondslagen voor beleid geformuleerd: smartphones verbieden is een slecht idee, omdat je leerlingen op de hoogte kunt houden van leswijzigingen bijvoorbeeld, en omdat smartphones lessen kunnen verrijken. Aan de andere kant kunnen telefoons ook gebruikt worden om ongewenste filmpjes te maken in de klas. Vervolgens biedt de brochure een stappenplan aan: eerst de stand van zaken bepalen, dan gesprekken voeren en daarna pas beleid formuleren. In de volgende delen worden tips gegeven en twee cases besproken. In de conclusie tot slot wordt de verantwoordelijkheid van de school nog eens benadrukt. De school is er om leerlingen voor te bereiden op een werkend leven waarin de smartphone een onmisbaar gereedschap is.

Tieners en telefoons zijn een probleem. Toen ik zelf tiener was, klaagde mijn moeder over de eindeloze gesprekken die ik aan de lijn had (“fiets er even heen” zei ze dan). Tegenwoordig gaan de zorgen over schermtijd: afleiding, slaapproblemen, afhankelijkheid. Ook tieners zelf vinden dat ze teveel tijd doorbrengen op hun telefoon, zo laat een recente studie van Pew Internet zien. Er werden 743 tieners (13-17) en hun 1o58 ouders ondervraagd.

De resultaten maken duidelijk hoe tieners maatschappelijke opvattingen overnemen. Onderstaande grafieken geven enige inzicht, beneden meer toelichting.

Emoties
Ongeveer de helft van de tieners vindt dat van zichzelf dat ze teveel op hun telefoon zitten. Negen van de tien vindt in het algemeen dat teveel tijd online een probleem is voor mensen van hun leeftijd. Iets meer dan de helft onderneemt actie om hun telefoongebruik te beperken. Ook hun gebruik van sociale media (57%) en games (58%) leggen ze aan banden, dit terwijl de percentages van tieners die vinden dat ze teveel tijd doorbrengen met sociale media en games lager liggen, respectievelijk 41 en 26 procent. Opmerkelijk: slechts 45 procent geeft aan dat ze bijna constant online zijn.

De onderzoekers bevroegen vijf emoties die mogelijk gepaard gaan met gescheiden zijn van je telefoon. ‘Bezorgd’ [anxious] wordt het meest genoemd (42%), gevolgd door eenzaam (25%) en ontdaan (24%). Tegelijkertijd zegt 17 procent blij of opgelucht te zijn als hun telefoon niet in de buurt is. 28 procent zegt dat geen van deze emoties op hen van toepassing is.

Er zijn sekseverschillen. Meisjes geven eerder aan teveel op de socials te zitten (47% vs. 35%) en jongens meer op games (11 tegenover 41%). Meisjes voelen zich ook eerder bezorgd en eenzaam zonder telefoon.

Ouders
Ouders maken zich zorgen over de effecten van schermtijd van anderen: ruim tweederde vindt dat hun tieners teveel op hun telefoon zitten. 57 procent stelt dat ze schermtijd beperken.

De tieners vinden dat het vervelend dat hun ouders tijdens een gesprek met hen afgeleid zijn door hun telefoon: 51 procent zegt dat. Ouders zelf zien dat minder: slechts 36 procent van hen zegt dat ze teveel met hun telefoon bezig zijn.

Toen de iPhone net uitkwam, was het fantastisch. De smartphone bood allerlei nieuwe manieren waarop we het internet konden gebruiken en waarnaar we blijkbaar al een tijdje op zoek waren geweest. Ik herinner me nog hoe ik Shazam een bijna magische app vond: echt de toekomst.

Wat bleek: het zat andersom. ‘Het internet’ was op zoek geweest naar manieren waarop het ons kon gebruiken. Smartphones en sociale netwerken waren het antwoord. We gingen eindeloze hoeveelheden data afstaan. Soms heel bewust en opzettelijk, bijvoorbeeld door in Foursquare aan te geven waar we waren. Het grootste gedeelte van die dataverzameling verliep echter zonder dat we het wisten. Allerlei andere apps hielden ook onze locaties bij, apps die we dachten alleen te gebruiken om mee te gamen.

De verhoudingen zijn gedraaid. We zijn ons bewust geworden van hoe onze telefoon ons gebruiken in plaats van andersom. We willen minder. Minder notificaties ook. Als je wilt winnen in de markt, dan speel je in op die veranderde behoeften voortkomend uit voortschrijdend inzicht.

Apple begrijpt dit. Het nieuwe besturingssysteem heeft een aantal hulpmiddelen dat helpt inzicht te krijgen in je smartphonegebruik. Mashable schrijft hierover:

“There’s reason to believe Screen Time isn’t just lip service to a serious concern. Apple’s business model isn’t dependent on how much time you spend with its devices; whether you unlock your iPhone once a minute or once a week, Apple made its money when you bought it. Sure, Apple wants to fuel its burgeoning services business as well, but most of its services (like Apple Music) have straightforward subscription models — as opposed to the devil’s bargain of social media where services are cost-free in exchange for data.

This is why Apple stands the best chance of weathering the current tech backlash. Not only do its customers connect with its products in a physical, intimate way, but it’s also the least interested in keeping you constantly engaged with them. If Screen Time makes you use the device less, but generally improves your experience, the company is totally fine with that.”

Apple verliest dus geen geld als je je telefoon minder gebruikt. In het artikel komt Nir Eyal aan het woord, een consultant die boeken heeft geschreven over de gewoontes die hedendaagse technologie creëert. Hij zegt:

“With iOS 12 with Screen Time, they’re building into these devices a way for you to use the devices less. … You might think that doesn’t make any sense, but it does. It’s like seat belts. It wasn’t regulation that first put seat belts in cars — it was consumer demand. And the cars that had seat belts outsold the cars that didn’t have seat belts.”

De eerste iPhone ontworpen om minder gebruikt te gaan worden: het wordt vast een groot succes.

Hoe fijn zou het zijn als je telefoon makkelijk te repareren was? Als je wist dat de grondstoffen niet verkregen zijn in conflictgebieden? Dat hij niet gemaakt is door kinderhanden? Fairphone is een Amsterdams bedrijf dat eerlijke smartphones maakt. Ze brengen een Android op de markt en willen dat alle fasen van het productieproces transparant en eerlijk zijn. Het is een duurzame telefoon die gemakkelijk open te maken en dus te repareren is. Daarbij zijn ze ook nog eens 100 procent onafhankelijk gefinancierd.

Er zijn al 60.000 exemplaren van het eerste model verkocht. In maart komt de tweede versie op de markt, die nu al te bestellen is. Meer informatie hier.

Het verschil tussen een iPad en een iPhone zit in de grote van het scherm. Toch zien ouders van jonge kinderen daar veel meer in. Zij vinden een tablet een ‘activiteiten-platform’ voor hun kinderen terwijl een smartphone meer een communicatiemiddel is, geschikt voor oudere kinderen. Een tablet wordt gezien als educatiever, veiliger en beter. Dat blijkt uit onderzoek onder 501 Amerikaanse ouders en kinderen tussen de 2 en 9 jaar van PlayScience, een commercieel bureau gerund door communicatiewetenschapper Alison Bryant.

Daarnaast laat het onderzoek zien dat ouders veel beschermender zijn ten aanzien van dochters, zowel wat betreft de inhoud van wat ze zien als het platform waarop ze dat zien. Bij meisjes vinden ze het belangrijker dat een platform kindvriendelijk is. Daarom kiezen ze eerder kindertablets voor meisjes dan voor jongens. Voor jongens geven ze eerder de voorkeur aan een smartphone of game-console.

Tot slot, niet verrassend, maken kinderen andere keuzes dan volwassenen – zie onderstaand overzicht.

Iedereen zit op het internet, dus ook bendeleden. Wat doen zij eigenlijk online? Die vraag staat centraal in een recente studie [abstract] van een Amerikaanse criminologen. Ze onderzochten 585 risicojongeren, dat wil zeggen jongeren die deelnemen aan outreach-programmma’s, waaronder 418 zelfbenoemde gang members. Deze mensen waren op dat moment lid of lid geweest van straatbendes. Het onderzoek laat zien dat ze internet nauwelijks gebruiken voor hun criminele activiteiten, maar wel voor hun criminele imago.

De vragenlijsten werden face-to-face afgenomen in een afgesloten ruimte. In sommige gevallen werd er vertaald naar het Spaans. Vrijwel iedereen wilde deelnemen aan het onderzoek, maar niet iedereen wilde alle vragen beantwoorden. De gemiddelde respondent was man, zwart of Latino, geboren in de VS en in zijn twintiger jaren.

Ongeveer viervijfde van de respondenten gebruikte internet. Ze doen dat voor de gebruikelijke dingen, zoals online winkelen, YouTube kijken en Facebooken. Ze doen er ook afwijkende dingen, zoals drugs verkopen (6,6%), mensen lastig vallen (11%), afwijkende video’s uploaden (14%) en informatie zoeken om iemand te bestelen (4,4%). Deze percentages zijn voor de huidige bendeleden, ex-leden en niet-leden doen dit in mindere mate. Opvallend is ook dat een derde het internet gebruikt voor illegaal downloaden en dat dit significant meer is dan voor ex- en niet-leden.

Bijna twintig procent van de respondenten gaf aan dat hun gang een website had. In een derde van de gevallen was die beveiligd met een wachtwoord. Het internet wordt nauwelijks gebruikt voor bendeactiviteiten, omdat ze weten dat de politie hen in de gaten houdt. Rekruteren gebeurt amper via het internet, omdat vertrouwen een belangrijke rol speelt en het internet daarvoor te anoniem is. De belangrijkste bijzondere activiteit blijkt het posten en bekijken van video’s. Het gaat daarbij vooral om gevechten, die worden opgenomen met smartfoons. Weinig respondenten vonden het internet voor hun eigen gang belangrijk, meer mensen dachten dat het internet voor andere gangs belangrijk was. Onderstaande tabel geeft de cijfers weer.

De onderzoekers concluderen dat internet vooral belangrijk is voor de identiteit van de gang. Bendeleden verhogen hun status door video’s of bedreigende berichten te plaatsen. Internet heeft dus hoofdzakelijk een symbolische functie voor bendes, en wordt minder gebruikt voor criminele activiteiten.

Gevonden via Pedro de Bruyckere. 

Nieuwe cijfers van Pew Internet over het internetgebruik onder Amerikaanse tieners laten bekende ontwikkelingen zien. Het gebruik van smartfones en (daarmee) van mobiel internet stijgt sterk en tieners zijn op allerlei manieren meer online dan volwassenen. De data zijn verkregen met een survey uitgevoerd tussen juli en september 2012 en daarmee eigenlijk al weer achterhaald. Het is interessant om eens te kijken naar de tieners die niet meekomen met deze ontwikkelingen. Volgens Pew heeft 5 procent van de Amerikaanse tieners geen toegang tot het internet.

Het gaat hierbij niet om kinderen die afgezonderd leven: op het platteland heeft 99 procent van de tieners toegang. Het zijn vooral de armere kinderen, zo is op te maken uit de cijfers. Maar liefst elf procent van de tieners uit huishoudens met een inkomen lager dan $30.000 heeft geen internettoegang. Van de kinderen met ouders met alleen middelbare school of lager zit negen procent niet op internet. Afkomst speelt ook een rol: twaalf procent van de kinderen van ouders afkomstig uit Latijns-Amerika heeft geen internettoegang.

Pew Internet publiceerde gisteren cijfers over de Amerikaanse verkiezingen en mobiele telefonie. Amerikanen gebruiken hun mobiel om informatie te zoeken over de campagne. Van de onderzochte 1005 respondenten had 88 procent een mobiele telefoon. Opvallend is dat slechts driekwart de telefoon gebruikt om sms’jes te versturen. Van deze groep heeft vijf procent zich aangemeld voor sms’jes van de kandidaten. Vijf procent krijgt ongewenste berichten over de verkiezingen. Ongeveer de helft heeft een smartfoon en een klein gedeelte daarvan gebruikt de telefoon om informatie te vinden over de campagne. Zo leest 45 procent van die groep op sociale netwerken over de kandidaten en gebruikt 35 procent de smartfoon om op te zoeken of iets over een kandidaat of de campagne waar is of niet.

Mobiel internet is niet zomaar internet op je telefoon. Het is internet on the go: internet dat je altijd bij je hebt. Mobiel internet geeft aanzet tot een nieuwe zoekcultuur, waarin informatie gezocht wordt zodra je daar behoefte aan hebt, bijvoorbeeld om een discussie in het café te beslechten. Het gerenommeerde onderzoeksinstituut Pew onderzocht hoe vaak nieuwe vormen voorkomen van wat zij just-in-time zoeken noemen.

Er werd een survey afgenomen onder 2,254 Amerikanen van 18 jaar en ouder. Van deze groep heeft 88 procent een mobiele telefoon en 46 procent een smartphone. De surveyvragen zijn hier te zien.

De resultaten (gaan over gedrag in de laatste 30 dagen):

• 27 procent gebruikte hun telefoon om een discussie te beslechten. Mannen en ouders met kleine kinderen doen dit vaker dan vrouwen.
• 41 procent gebruikte hun mobiel om een afspraak te maken. Blanke Amerikanen doen dit vaker dan gekleurde Amerikanen.
• 35 procent gebruikte hun telefoon om een onverwacht probleem op te lossen. Ouders met kleine kinderen doen dit vaker.
• 30 procent gebruikte hun telefoon om te beslissen een bedrijf te bezoeken, zoals een restaurant. Ouders met kleine kinderen doen dit vaker.
• 23 procent gebruikte hun telefoon om sportstanden op te zoeken. Mannen en ouders met kleine kinderen doen dit vaker.
• 20 procent gebruikte hun telefoon om actuele informatie over openbaar vervoer te vinden. Zwarte Amerikanen doen dit vaker dan blanke Amerikanen.
• 19 procent gebruikte hun telefoon om hulp te krijgen in een noodsituatie.

Over het algemeen geldt dat hogeropgeleiden en/of stedelingen al deze activiteiten vaker doen dan lageropgeleiden en/of mensen die op het platteland wonen.

Onderstaande figuur geeft de verdeling tussen gewone mobiel en smartphone weer.

De resultaten zijn niet direct over te hevelen naar Nederland. Het smartphone-bezit ligt hier hoger (schattingen uit de markt zeggen 52 procent eind vorig jaar) en onze samenleving zit anders in elkaar. Uit cijfers voor andere landen, zoals deze van Nielsen over India, blijken ook verschillen te bestaan tussen hoe mannen en vrouwen hun smartphones gebruiken. De vraag is wat we met zulke cijfers moeten, omdat de verschillen relatief klein zijn en we niets weten over spreiding binnen de groep. Desalniettemin geven de resultaten een aardig inzicht in hoe mensen met hun mobiel zoeken.

Je kan sinds kort je liefde voor Android of Chrome tonen met één van de nieuwe officiële Google-horloges. De horloges werden vorige week toegevoegd aan de merchandising in de webwinkel en kosten zestig dollar. De klokken zijn verkrijgbaar in versies met het gewone Google-logo, het Chrome-logo of het Android-logo; een Youtube-versie ontbreekt vooralsnog. Google sloeg de handen ineen met fabrikant Modify Watches, en de kasten en bandjes kunnen op allerlei manieren aangepast en vervangen worden.

Doorsnee horloge
Maar een gewoon, standaard, doorsnee horloge? De Google-horloges tonen de tijd en niets anders. Verwachten we niet meer van het immer innovatieve bedrijf? Hardcore fanboys zullen niet ondersteboven zijn van de mogelijkheid voor een felgeel Android-bandje te kunnen kiezen. Het kan anders en beter: op de CES 2012 werden de horloges van de toekomst gepresenteerd. Een update van het vertrouwde polsaccessoire naar het digitale tijdperk anno 2012.

Check bijvoorbeeld de Sony SmartWatch. Via bluetooth maakt de Smartwatch verbinding met je Android-smartphone, en toont een aantal app’s. Check in één discrete oogopslag je mail en sms, zonder je telefoon te voorschijn te halen. De Italiaanse i’m Watch is een soortgelijk apparaat, maar werkt ook in combinatie met de iPhone, en won (mede daardoor?) de Innovation Award op de CES.

I’m Watch.

i’m Watch Showcase @ CES 2012 from im watch on Vimeo.

Er zijn talloze foto-apps voor smartphones beschikbaar, of het nu gaat om Hipstamatic, Instagram of een andere variëteit. Wat daarbij vaak opvalt is de retro-look en hang naar ouderwetse fotografie. Om te beginnen zijn de foto’s  vierkant, in plaats van in een breedbeeldverhouding. Daarbij worden de kraakheldere digitale kiekjes aangepast om eruit te zien alsof ze gemaakt zijn met een speelgoedcamera uit de jaren zeventig. Ze hebben weinig contrast, kampen met vloeiende kleuren en met lichtlekken, alsof het klepje van de camera niet goed sloot en het rolletje al is belicht.

Deze app’s bieden nieuwe mogelijkheden zoals geo-tagging, digitaal bewerken en direct verspreiden. Tegelijkertijd imiteren ze dus juist ook oude fotocamera’s. Dit opnemen van eigenschappen van een oud medium in een nieuw medium noemen we remediation. Zie bijvoorbeeld Incredibooth, een app van dezelfde ontwikkelaars als Hipstamatic, die de ervaring van een pasfotohokje nieuw leven inblaast op de smartphone. De link met het oude medium wordt ook gelegd door de HipstaCase, die het uiterlijk van je iPhone op één lijn brengt met de retro-touch van je foto’s.

Een nieuw voorbeeld van remediation is de Disposable Series, die de ervaring van een wegwerpcamera terug haalt. D-series heeft lak aan de real time-focus van de digitale wereld en toont de gemaakte foto’s pas wanneer het rolletje vol is. Je geeft een wegwerpcamera door met een groep vrienden, alleen dan virtueel. Je maakt een D-cam aan en nodigt vrienden uit om de camera mee te delen en, net als bij een wegwerpcamera, heb je een rolletje van 24 foto’s. Wanneer iemand een foto schiet, gaat de teller bij iedereen naar beneden. Net als vroeger kun je de foto’s pas bekijken als het rolletje ‘vol’ en ‘ontwikkeld’ is. Pas op dat moment krijgt iedereen in de groep het hele album te zien.

Foto CC: Evan Wohrman