De signalen zie ik overal: jongeren balen van hun smartphones omdat ze daarvan veel nadelige gevolgen ondervinden. Het EenVandaag Jongerenpanel onderschrijft dit beeld: een representatief onderzoek onder 1.135 deelnemers van 16 tot en met 34 jaar toont aan dat 8 op de 10 zegt dat hun telefoon een negatieve invloed heeft op hun dagelijks leven en dat het ze niet lukt daarvan los te komen. “Het voelt niet echt als een keuze om op mijn telefoon te zitten.”

27 procent zit dagelijks minimaal zes uur op hun telefoon, het merendeel van die tijd wordt doorgebracht op socialemediaplatforms. Ze zien een duidelijke keerzijde: negatieve effecten op concentratie en productiviteit (51 procent), slaap (40 procent) en het vermogen om te ontspannen (32 procent). Ook denken ze dat hun mentale gezondheid eronder lijdt. Ze beschrijven de telefoon als toevluchtsoord waar ze automatisch naar grijpen bij verveling of ongemak. “Mijn brein wil naar mijn telefoon kijken, zelfs als er niets te zien is.” Als er toch aandacht is voor zaken buiten de telefoon, zoals face-to-face gesprekken, trekken meldingen toch weer de aandacht weg.

“De gevolgen zijn concreet. Driekwart (73 procent) van de jongeren geeft aan te laat te gaan slapen of opstaan uit te stellen omdat ze in hun telefoon blijven hangen: “‘Nog eventjes’ is vervolgens 2 uur.” Bijna een derde (31 procent) slaat sporten over. Een groep (16 procent) vergeet zelfs basisbehoeften als eten of naar het toilet gaan doordat ze blijven scrollen.

Ook sociale en intieme momenten sneuvelen: 13 procent zegt sociale activiteiten te missen door telefoongebruik, 12 procent mist intimiteit of seks. Eén jongere beschrijft hoe hobby’s en interesses achterwege blijven voor een “medium leuke tijd” op de telefoon: niet extreem plezierig, maar blijkbaar precies genoeg om te blijven hangen.”

Toch is er ook een keerzijde. Via hun telefoons houden ze contact met vrienden, blijven ze op het hoogte van nieuws, vinden ze ontspanning. Met hun telefoons zoeken en vinden ze informatie om zichzelf beter te begrijpen, zoals over mentale gezondheid.

Veel jongeren nemen actief maatregelen om te minderen, bijvoorbeeld met appblokkers, het uitzetten van meldingen of soms het verwijderen van boosdoeners. Maar dat blijkt niet makkelijk. Jongeren willen hem wel wegleggen, maar het lukt ze (nog) niet.

Beeld gegenereerd met ChatGPT.