Home / Blog / Over digitale democratie: meer betrokkenheid van burgers betekent niet minder betrokkenheid van politici

Over digitale democratie: meer betrokkenheid van burgers betekent niet minder betrokkenheid van politici

LATER LEZEN

Het Rathenau Instituut nam samen met drie zusterorganisaties deel aan een Europees onderzoeksproject over digitale participatie: het online mee laten beslissen van burgers. Naast literatuur werden er 22 initiatieven onderzocht. In het verleden leiden zulke projecten vaak tot teleurstelling omdat de burgerinbreng vaak weinig impact leek te hebben. Inzet van het project was achterhalen wat overheden kunnen doen om dat te voorkomen.

De casestudies (waaronder twee Nederlandse: petities.nl en internetconsultatie.nl) zijn getoetst aan verschillende condities – zie de weergave in de schema’s.

Om impact te kunnen hebben op de uiteindelijke beslissingen moet een initiatief:

  • een link maken met het formele beslissingsproces;
  • een duurzame digitale tool bieden;
  • actieve mobiliteit en een engagementstrategie kennen;
  • helder zijn over het deelnameproces en de rol die dat speelt in het uiteindelijke beslissingsproces;
  • feedback geven aan deelnemers;
  • een optie bieden waarmee deelnemers prioriteiten kunnen aangeven.

Om bij te dragen aan agendavorming moet een initiatief:

  • de mogelijkheid bieden zowel on- als offline deel te nemen;
  • een link hebben naar een specifieke, bestaande formele beleidsagenda;
  • de mogelijkheid hebben om binnen de tool te reageren op andere deelnemers;
  • de mogelijkheid hebben om binnen de tool te reageren op beleidsvormers;
  • deelnemers vanaf het begin helderheid bieden over het proces en de doelen.

In het rapport [PDF] worden diverse aanbevelingen gedaan, zowel voor lokale als Europese projecten. Het Rathenau distilleerde zes aanbevelingen uit het onderzoek, die als ook Bericht aan het parlement [PDF] zijn verstuurd. Daarin stelt het Instituut dat burgers bij besluitvorming betrekken “bewerkelijk” is:

“De uiteindelijke beslisbevoegdheid blijft bij de gekozen volksvertegenwoordigers. Die zien er op toe dat brede publieke belangen worden meegenomen. Meer betrokkenheid van burgers betekent dus niet: minder betrokkenheid van politici. Ook minder actief betrokken burgers moeten zich kunnen blijven herkennen in politieke besluitvorming” (p. 3).

Daarnaast wijzen ze op gebrekkige beveiliging van zulke initiatieven: er bestaan risico’s op manipulatie die de organisatoren vaak niet goed voor ogen hebben.

DEEL DIT BERICHT