Het luddisme was een negentiende eeuwse beweging die zich verzette tegen de gevolgen van de Industriële Revolutie [zie Wikipedia]. De naam duikt af en toe weer op als mensen zich in onze tijd willen verzetten van technologie. Zo ook bij New Yorkse tieners die zichzelf willen bevrijden van sociale media. In december 2022 werd deze subcultuur gevat in de New York Times. Redacteur Alex Vadukul portretteerde de Luddite Club, een genootschap dat zonder smartphone door het leven ging.

Sinds het ontstaan van jeugdcultuur in de twintigste eeuw zijn er altijd alternatieve tieners geweest. Deze nieuwe luddieten voelen zich misfits, en zoals dat gaat bij subculturen zoeken ze gelijkgestemde misfits op om samen anders mee te zijn. Hun hobby’s en media-interesses lijken op die van eerdere alternatieve tieners:

“Some drew in sketchbooks. Others painted with a watercolor kit. One of them closed their eyes to listen to the wind. Many read intently — the books in their satchels included Dostoevsky’s “Crime and Punishment,” Art Spiegelman’s “Maus II” and “The Consolation of Philosophy” by Boethius. The club members cite libertine writers like Hunter S. Thompson and Jack Kerouac as heroes, and they have a fondness for works condemning technology, like “Player Piano” by Kurt Vonnegut. Arthur, the bespectacled PBS aardvark, is their mascot.”

Het liefst zouden de luddieten helemaal geen telefoon hebben, maar dat stonden hun ouders vaak niet toe. Dat laat zien hoe moeilijk het is om je te onttrekken aan zulke technologie en bepaalde infrastructuren. Dat geldt voor volwassenen sterker dan voor tieners. Alex Vadukul heeft de groep gevolgd en sprak drie jaar later met ze, als jongvolwassenen.

Hun filosofie blijkt niet veranderd, hun aantallen gegroeid. Er is zelfs een website. Maar het leven zonder smartphone is niet gelukt. Opmerkelijk in het artikel is dat de luddieten datingapps noemen als vrijwel onmisbaar – er is juist een groot verlangen onder jonge mensen om elkaar zonder datingapps te ontmoeten, maar blijkbaar komen alternatieven toch onvoldoende van de grond.

Sommige zaken gaan gewoon helemaal niet zonder. Zo is tegenwoordig tweestapsverificatie vereist om als student in te kunnen loggen bij de universiteit is en kun je zonder de app geen Uber regelen. Daarom hebben sommigen alsnog een Android voor noodgevallen.

Beeld: still uit item over deze club van CBS.

Subcultureel kapitaal verwijst naar de unieke kennis, normen en uitdrukkingen van mensen binnen een specifieke subcultuur. Om toe te kunnen treden tot die cultuur, moet je je eerst die kennis eigen maken. Zo word je pas geaccepteerd als je weet wat de ‘coole’ bands zijn, of wat de juiste kleding is. Subcultureel kapitaal verkrijg je niet zomaar en gaat gepaard met veel status – binnen die specifieke subcultuur natuurlijk.

In het het tijdperk van het internet is subcultureel kapitaal steeds minder relevant geworden. Je kunt namelijk de juiste kennis bij elkaar googelen of instagrammen. Taal is onderdeel van subcultureel kapitaal: met een bepaald jargon kan je laten horen dat je in the know bent. Ook die vlieger gaat niet langer op, betoogt Dan Brooks in The Atlantic.

Hij gebruikt daarvoor het voorbeeld “tea”, afkomstig uit de zwarte dragcultuur, dat oorspronkelijk “roddel” betekende. In de loop der jaren is het via platforms zoals Twitter wijdverspreid geraakt en heeft het zijn oorspronkelijke betekenis verloren. Slang die ooit exclusief was, wordt nu algemeen gebruikt en heeft diepte heeft verloren.

Subculturen hadden vroeger niet alleen sociale barrières, maar ook fysieke. Je moest in een daadwerkelijke ruimte zijn, waar vaak deurbeleid gevoerd werd: als je niet over het benodigde subculturele kapitaal beschikte, wist je niet waar die ruimte was, werd je er weggekeken of gewoon geweigerd. Online is dit niet zo. Brooks schrijft in dat kader:

“Thirty-five-year-olds hear the slang of teenagers, college students are privy to the language of the urban underclass, and advertising consultants learn how to talk like self-diagnosed anxiety shut-ins. As a result, how someone talks is no longer a reliable indicator of where they’re coming from. The irony is that social media—the disembodied online spaces where what we post becomes the entirety of who we are—is where we most need the identity cues that slang used to provide.”

Sociale media standaardiseren onze taal, is zijn klacht. Hierdoor verliezen de woorden hun oorspronkelijke context en culturele lading, en worden ze gereduceerd tot niets meer dan populaire termen die iedereen gebruikt. Dit zorgt ervoor dat de waarde van het subculturele kapitaal dat deze termen ooit hadden, afneemt.

Dat klinkt aannemelijk, maar dat gebeurde vroeger natuurlijk ook. Ook toen sijpelden de woorden die subculturen gebruikten uiteindelijk door naar de mainstream. Sterker, de incorporatie door de mainstream van subculturele stijl, waaronder dus bepaalde woorden, is een manier om het scherpe randje van subculturen af te halen en ze onschadelijk te maken, schreef Dick Hebdige al in 1979. Je zou hooguit kunnen stellen dat dit proces nu veel sneller gaat.

Het voorbeeld van Brooks vind ik overigens opmerkelijk slecht gekozen. Zonder dit empirisch te hebben onderzocht lijkt het me dat de verspreiding van tea bevorderd is door een ouderwets televisieprogramma, namelijk Ru Paul’s Drag Race. Natuurlijk hebben subculturen nog steeds hun eigen taal. Brooks spreekt die alleen niet.

Beeld gegenereerd met AI (Microsoft). 

“Achterlijk zijn … de mensen die uit angst voor eigen verlangens afgeven op anderen die hun fetisjen publiekelijk vertonen”, schrijft de vorig jaar overleden socioloog Gert Hekma in zijn ABC der Perversies (p. 82). Onbegrip of zelfs afkeur voor wat andere mensen lekker vinden zien we volop in de media, misschien juist ook wel omdat fetisjcultuur zich onttrekt aan de mainstream. Hekma zag fetisjisme als

“de meerwaarde die seks krijgt voor mensen die hun geliefde objecten kennen en weten te gebruiken, niet door exploitatie van derden maar door gedeeld plezier met anderen” (p. 78).

Fetisjcultuur is weinig zichtbaar in de publieke ruimte, maar komt tot uiting op specifieke plekken. Club Church is daar een van. Daar worden speciale fetisjfeesten georganiseerd en kunnen mensen dus samen genieten van gedeelde seksuele voorkeuren.

In een nieuwe aflevering van hun podcast praten de Mediadoctoren met Anne Rodermond, afgestudeerd op modevormgeving aan de Rietveld Academie en nu manager van Church aan de Amsterdamse Kerkstraat. We pellen het concept fetisj af. Hoe ontstaan ze, waarom worden ze (ook) collectief geuit en wat is de connectie met gay cultuur? We hebben het over trends, codes en acceptatie. Uiteraard gaat het ook over de rol van media. Hoe kan fetisjcultuur opvattingen over seksualiteit minder beperkt maken?

Meer informatie over deze podcast op de website van Onder Mediadoctoren. 

Een anonieme bron mailde me deze link over een nieuwe seksuele subcultuur: goonettes. Een goonette is het vrouwelijk equivalent van een gooner, leer ik van Urban Dictionary, een vrouw in wiens leven porno overheerst. Ook wel bekend als gooner girl of girl gooner. Ik kan naast het artikel op de website Input maar weinig informatie over deze groep vinden (het helpt daarbij ook niet gooners de bijnaam is van fans van Arsenal). Toch is er een reddit-gemeenschap met meer dan 80.000 leden, r/GoonetteHub, 50.000 meer dan vorig jaar toen het artikel verscheen.

Goonettes zijn volgens Input-redacteur Jessica Lucas:

“women who gather on sites like Reddit and devote themselves to porn and sometimes IRL sexual escapades. These women view pornography addiction as a fetish they engage in — not an ailment that besets them — and they pride themselves on their lengthy masturbation sessions, during which they consume as much adult content as possible — the more graphic, the better.”

Goonen als werkwoord draait om zo lang mogelijk hardcoreporno kijken en het uitstellen van orgasmes, een techniek die edging heet. De term is afkomstig van de gezichtsuitdrukking die je hebt tijdens zo’n sessie. Goonettes zijn vrouwen van alle leeftijden. Ze zijn vaak seksueel fluïde en dragen labels als ‘slet’ en ‘hoer’ als geuzennamen. Het internet is een belangrijke ontmoetingsplek en ervaren goonettes organiseren regelmatig online masturbatiesessies op platformen als Discord.

De Ierse Catherine Duffy runt de reddit-gemeenschap r/Whoreurope en is een leidend figuur in de gemeenschap. Zogeheten porn mommies zoals zij verwelkomen nieuwkomers en geven hen advies. In een artikel op haar website beschrijft Duffy goonen als:

“edging with a more meditative aspect to it. When you Goon successfully, you end up in a trance, your mind goes blank, and you’re in a world of ecstasy but have pulled back from the overwhelming brink of an actual orgasm … So you’ll become lost in pleasure and smut. In the moment, all that matters is your cock or pussy and the enticing visionary masterpiece on the screen. It feels like it’s all been made personally for you. Each scene gets dirtier, each pornstar gets hotter, and you literally become drunk over pussy or cock.”

Het is wellicht niet helemaal terecht om de goonettes te zien als subcultuur. Wellicht is het beter om te spreken van een gemeenschap rond een bepaalde fetisj, die elkaar vooral online treft om op een porno- en sekspositieve manier hun voorkeuren te vieren.

De jongens die eerst niets van skinny jeans moesten hebben, lopen nu massaal in skinny jeans. De eerste keer dat ik deze observatie hoorde was in de podcast De Eeuw van de Amateur, in een aflevering met Bram de Wijs. Het was mij nog niet opgevallen, maar daarna zag ik het duidelijk in het straatbeeld. Onze observaties werden bevestigd door Jonas Kooyman die over grootstedelijke ontwikkelingen schrijft. In een artikel in NRC gaat hij in op de veranderlijke opvattingen over mannelijkheid.

Het skinny jeans-voorbeeld is veelzeggend. De strakke broeken zijn al sinds midden jaren 00 in het modebeeld, maar mannelijke dragers konden rekenen op commentaar: gay. Nu de hippe voorhoede massaal aan de wijde broeken is, valt op dat de precies de ‘stoere’ jongens zich nu in skinny hullen. Kooyman zegt daarover:

“De cyclus van de strakke spijkerbroek toont dat de definitie van wat ‘mannelijke’ mode is, en daarmee ook mannelijkheid in zijn algemeenheid, constant verandert.”

In de rest van het artikel bespreekt hij de tentoonstelling Fashioning Masculinities in het Londense Victoria & Albert Museum waar kledingstukken en kunstvoorwerpen tonen hoe mannelijkheid vorm heeft gekregen in de mode, van de Renaissance tot nu in mode.

Dat de mode nu ‘vrouwelijk’ is en dat er veel gespeeld wordt met gendercodes is niet nieuw. Zulke periodes zijn er eerder geweest, denk bijvoorbeeld aan de glam rock en David Bowie uit de jaren 70 (gek genoeg niet genoemd in het artikel). De vraag is steeds of dit beklijfd. Het is daarbij veelzeggend dat de skinny jeans pas door de ‘stoere’ jongens omarmd werd toen de andere mannen overgingen naar het wijde model.

Lees ook: Bericht uit het verleden: de subcultuur van de macaroni’s

Gisteren schreef ik hier over hoe heavy metal fans, groupies en bandleden hun jeugd in deze subcultuur beleefd hebben. De eerste auteur van die studie, Tasha Howe, publiceerde ook samen met anderen een onderzoek [abstract] naar hoe het dertig jaar later gaat met deze groep. Over heavy metal bestonden toentertijd grote zorgen – drugsgebruik, wilde seks, zelfmoord – en het is dus interessant om te kijken of metalheads een slechter leven hebben gehad dan hun niet-metal leeftijdsgenoten.

De respondenten bestonden uit dezelfde groep als het onderzoek dat ik gisteren besprak, dus 144 mensen die zich voornamelijk bevonden in de Los Angeles/Hollywood 1980s metal scene. Zij zijn vergeleken met leeftijdsgenoten die toen niet van heavy metal hielden, en een controlegroep van studenten.

Tevreden levens
Groupies hadden vaker ervaringen meegemaakt als gescheiden ouders, een alcoholistische of criminele ouder en huislijk geweld, maar dit verschil is klein. De niet-metal leeftijdsgenoten hadden van alle groepen het vaakst verwaarlozing door de moeder meegemaakt. De onderzoekers vonden geen verschillen in zelfmoordpogingen in de jeugd, leeftijd van eerste seksuele ervaring of alcoholproblemen. Alle metalheads dronken vroeger wel meer dan de andere groepen.

De vijf groepen verschillen niet als het gaat om huidig geluk. Opvallend is dat de drie groepen metalheads een gelukkigere jeugd hebben gehad dan hun niet-metal leeftijdsgenoten en studenten. De metalheads geven ook aan minder spijt te hebben van de ervaringen uit hun jeugd, waarbij ongeveer een derde zegt ergens spijt van te hebben tegenover 45 procent van de studenten en 51 procent van de niet-metal leeftijdsgenoten. Die laatste groep zocht het vaakst therapie voor emotionele problemen gedurende hun levens.

Alle groepen zijn relatief hoog opgeleid. De muzikanten verdienen het meeste, de studenten – logischerwijs – het minste.

In zijn beroemde boek Subculture: The meaning of style stelt Dick Hebdige dat stijl de communicatie van verschil is. Sterker, hij betoogt – door bijvoorbeeld punk te analyseren – dat het hele punt achter de stijl van zulke spectaculaire subculturen de opzettelijke communicatie van verschil is (p.102). Hebdige is (nog steeds) zo populair omdat zijn werk een heel bruikbare lens biedt om mee naar jeugdculturen te kijken. Dat werkt ook met de achttiende-eeuwse subcultuur van de macaroni’s.

Theatrale stijl 
De macaroni’s waren jonge, Engelse edelen die op hun grand tour verschillende culturen hadden gezien en die samenbrachten in een spectaculaire, theatrale stijl. Ze worden vergeten genoemd, al is er overal informatie over ze beschikbaar. Uit een zo’n blogpost leren we dat de macaroni’s hun reizen vastlegden. Fotografie bestond nog niet, dus lieten ze hun portretten schilderen met op de achtergrond de toeristische bezienswaardigheden.

Macaroni’s maakten zichzelf op naar Frans voorbeeld, met rouge op de wangen en gigantische bepoederde pruiken, volgehangen met juwelen. In hun stijl zou je een vorm van politiek verzet kunnen lezen:

“Britain was at war with France at the time and the import of French silk had been banned, but the fashionable elite would smuggle in their own superior quality silks in the most avant-garde of designs for their return into British high society. Lace ruffles exploded from contrasting cuffs and collars of French silk coats were swept back to expose the most delicately embroidered waistcoats, partly unbuttoned of course, to display a riot of chest brooches.”

Een andere blogpost stelt dat de macaroni’s bestaande stijlen overdreven, een fenomeen dat Hebdige toe-eigenen en bricolage noemt. Daarbij speelden ze met gendergrenzen. Er waren ook vrouwelijke macaroni’s, de macaronesses.

Irritatie en spot
Volgens Wikipedia komt de naam daadwerkelijk van de Italiaanse pasta, die ze op reis hadden leren kennen. De term werd al snel spottend gebruikt, in de toen net opkomende massamedia. Er zijn veel spotprenten van macaroni’s te vinden. Een artikel op JStor noemt ze zelfs “the first great subject matter of the mass-produced caricature”. Er waren tijdschriften met titels als Macaroni Magazine die kortstondig goed verdienden aan de irritatie.

Het volk beleefde dus lol aan deze subcultuur, maar ging hun stijl ook imiteren. Dat was uiteindelijk de genadeslag voor de macaroni’s. Zoals Hebdige beschrijft hoe de incorporatie van punk door mainstream kledingketens een van de redenen was waarom punk tot een einde kwam, zo haalde ook hier de populariteit van deze stijl de angel uit het gebeuren. Je kunt dan immers geen verschil meer communiceren.

Aanvullend weetje: in het liedje ‘Yankee Doodle’ uit de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog zit de frase ” Yankee Doodle, came to town riding on a pony. He stuck a feather in his cap and called it macaroni”. De betekenis, zoals uitgelegd in dit NPR-artikel: je kunt niet zomaar een macaroni zijn, er is meer nodig om tot deze subcultuur te behoren.

Studentenverenigingen liggen onder vuur maar studentenverenigingen zijn ook razend populair. Zo populair dat ze de vraag niet aankunnen. Studenten vormen daarom nu zelf jaarclubs, buiten bestaande structuren om.

Folia, het magazine van de UvA, schrijft dat verenigingen bij de start van het academisch jaar studenten moesten weigeren. Sociëteiten kennen een maximaal bezoekersaantal en, zo zegt de voorzitter van de Amsterdamse Kamer van Verenigingen Jikke Piqeur:

“Daarnaast wil je als vereniging überhaupt niet grotendeels uit eerstejaars bestaan,’ stelt Piqeur. ‘Deze nieuwe leden zouden dan bij wijze van spreken de hele structuur van de vereniging kunnen omgooien. Overigens is dat voor henzelf ook niet leuk: zij willen de vereniging leren kennen.”

Het gevolg is dat het merendeel van de verenigingen met een loting is gaan werken en dus dat veel studenten buiten de boot vielen. Zij hebben het heft in eigen hand genomen en vormen nu zelf jaarclubs, los van bestaande structuren. Samen borrelen en een clubgevoel kweken, en eventueel aanhaken bij andere jaarclubs, rapporteert Folia.

Subcultuur
‘Lid worden’ is dus nu populair. Door de geschiedenis heen fluctueert dat: zo hadden verenigingen het moeilijk in de jaren 70. Halverwege de jaren 10 maakten verenigingen zich nog zorgen over mogelijk dalende aanmeldingen vanwege de invoering van het leenstelsel, nu moeten ze dus een stop op de aanwas zetten. Dat heeft ongetwijfeld te maken met corona. Studenten zoeken elkaar fysiek op na 1,5 jaar binnen zitten. Mijn eigen tweedejaarsstudenten vertellen zonder uitzondering hoe saai en ongezellig hun eerste jaar was.

In België zijn losse jaarclubs zonder inbedding in een verenigingsstructuur gangbaarder dan in Nederland. Het ontbreken van die structuur betekent ook dat er nauwelijks controle mogelijk is bij de ontgroening. Er zijn immers geen algemene verenigingsregels en er is geen overkoepelend geheel dat kan worden aangesproken. Nu de ontgroening in Nederland zo bekritiseerd wordt en het A.S.C./A.V.S.V zich zelfs genoodzaakt zag de ontgroening te cancellen, zijn losse jaarclubs wellicht ook een manier om die beperkingen te ontsnappen. De ontgroening is immers een kenmerkend en vormend ritueel voor deze subcultuur.

Vrijdag in de krant, dit weekend voor mijn deur: een lange sliert jongens op bmx-fietsen, de meeste op hun achterwiel. Bikelife is een nieuwe subcultuur, constateert NRC. In verschillende steden vinden in het weekend ‘rideouts’ plaats, waarbij jongeren samen de stad in trekken en hun kunsten laten zien. De subcultuur is overgewaaid uit Baltimore en Philadelphia.

Daar gaat het minder gemoedelijk dan in Nederland. In een boek over subculturen uit 2020 beschrijft Glen Wood de WoWBoyz (‘Wild Out Wheelie Boyz’), een groep riders uit Baltimore:

“The WoWBoyz are an informal community network that challenge the local status quo through ‘exit’ and ‘voice’. Before starting their rides, the WoWBoyz tend to gather at Park Circle and Reisterstown Road at the border between East and West Baltimore.5 Members congregate, encircled by crowds, and perform stunts—an activity that allows literal escape from the dirt-bikers’ and audience’s symbolic, historical, and material surroundings. Invariably, the police intervene and break up the meeting, interventions which are recorded and published on the Internet” (p. 107).

Zo is er een kat- en muisspel gaande tussen de politie en zwarte jongeren uit het arme oostelijk deel van Baltimore, een buurt met veel criminaliteit en werkloosheid. De WoWBoyz worden gezien als criminelen en in verband gebracht met drugshandel. De groep ontstond in de jaren 90 en zaten de autoriteiten zo dwars, dat in 2000 een verordening werd aangenomen die dirtbikes illegaal maakte. Inmiddels zijn ze terug.

Centraal bij de nieuwe WoWBoyz staan sociale media: ze filmen elkaar en zichzelf, en zetten die filmpjes online. Zo hebben ze controle over hoe confrontaties met de politie in beeld worden gebracht. Doorgaans houden de riders hun identiteit verborgen.

“Many of the WoWBoyz’s videos frame their actions as acts of defiance that invoke calls to arms: ‘Fuck the police. They know what it is. We’re gonna fuck them up.’61 At a rudimentary level, the scene’s imagery is a highlight reel of riding, stunts, and races. But the WoWBoyz’s media also endeavors to capitalize on both perceived and genuine conflict” (p. 118).

Ook in Nederland spelen media een belangrijke rol: Instagram is de plek om idolen te bekijken en om eigen materiaal te plaatsen. Enige suggestie met criminaliteit is er niet: het gaat om trucjes doen en insta-fame behalen. Bikelife doet zo eerder aan skateboarden denken dan aan subcultureel verzet: heel goed worden en een sponsorcontract binnen weten te slepen. NRC vroeg ook de politie om een reactie. Hun grootste zorg: de jongens dragen geen helmpjes.

AT5 maakte ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Mokum Records een korte documentaire over het verhaal achter de eerste grote gabberhit: ‘I wanna be a hippy’. Het laat het ontstaan zien van commerciële (‘happy’) hardcore, een bepalend moment voor de subcultuur.

“en daar gingen we weer boemboemboem”

De Nachtburgemeester van Amsterdam was betrokken bij een Europees project gericht op vrijplaatsen voor jongeren. Delegaties uit Amsterdam, Berlijn, Boedapest en Riga bezochten onder de titel Enter The Void elkaars steden om te kijken naar zelf-georganiseerde initiatieven. Daarnaast waren er in tien andere steden bijeenkomsten, presentaties en workshops. De resultaten van de uitwisselingen zijn samengevat in een zine die online beschikbaar is.

De inhoud is vooral gericht op subculturen rond muziek. Er worden bijvoorbeeld tips uitgewisseld om je eigen DIY club te beginnen, hoe je problemen voorkomt als je een evenement in de buitenlucht organiseert en hoe je zorgt dat iedereen zich veilig voelt. In de interessante appendix staat een stuk over de blik van de deelnemende jongeren op politiek.

Het magazine richt zich op jongeren die zelf feesten en evenementen willen organiseren, maar is ook interessant voor onderzoekers geïnteresseerd in jeugd- en subculturen.

Dance is big business. Tiësto en Afrojack worden gezien als belangrijke exportproducten – samen verdienen ze 50 miljoen euro. De markt voor grote evenementen rond electronic dance music (EDM) groeide van 82 miljoen euro in 2002 naar 138 miljoen in 2012. De schattingen van de economische impact van ADE lopen uiteen van 30 tot 55 miljoen euro. Toch heeft dance nog steeds een enigszins undergroundimago. Al die omzet wordt gedraaid in de nacht, buiten het zicht van brave burgers en bestuurders.

Easyjet-setters
De impact van dance op de economie geschiedt niet alleen in termen van omzet. In een blogpost op Luifabriek (een opiniërend muziekblog) legt Matthieu Foucher de relatie uit tussen dance en gentrificatie. In Berlijn wordt er al lang geklaagd over Easyjet-setters, de toeristen die komen voor het uitgaansleven maar die in slipstream zorgen voor stijgende huren. Ook in Parijs is dit gaande. Foucher stelt dat Amsterdam historisch gezien altijd al goed was in het commercieel uitbuiten van haar reputatie als feeststad.

Ongebruikte (of onwenselijke gebruikte) plekken in de stad worden door dance aantrekkelijk gemaakt. Club Trouw moet op 3 januari 2015 de deuren sluiten. De club heeft sinds haar start in 2009 ervoor gezorgd dat de Wibautstraat een bestemming werd. Zo aantrekkelijk zelfs dat er nu gebouwd wordt aan een groot studentenhotel. Investering: 60 miljoen. Een ander voorbeeld dat Foucher aanhaalt is de NDSM-werf:

“By transforming, for instance, former shipyard into a consumable leisure area for concrete-enthusiast urban explorers and other creative heads fond of graffiti, Amsterdam’s government ensures the economical development of the North shore. Its gigantic hangars and warehouses often welcome overpriced raves. Ironically, it is ‘counterculture’ piloted by the city council; a counterculture that now allows the progressive cleaning of this post-industrial zone, a long-abandoned area that was previously known for trafficking of all kinds.”

Incorporatie
Het is onvermijdelijk dat subculturen worden opgenomen door de mainstream. Dick Hebdige beschreef in Subculture: the meaning of style (zie hier) twee vormen van incorporatie. Dat kan commercieel, door de stijl en kenmerken van een subcultuur te populariseren: als het bij de H&M hangt, is het niet meer subversief. Het kan ook ideologisch, waarbij de media de angel uit een subcultuur halen en ervoor zorgen dat een subcultuur wordt “trivialized, naturalized and domesticated” (p. 155). De berichten over dance als industrie waarmee ik begon zou je daar als een voorbeeld van kunnen zien.

Amsterdam heeft een lange traditie van incorporatie van tegenculturen. Zo werden in de jaren ’80 krakers niet alleen bestreden met tanks in de straat, maar ook met overleguurtjes met de gemeente. Als iemand meepraat aan tafel, gaat hij vanzelf met je meedenken. Het nachtburgemeesterschap in Amsterdam zou je daar als voorbeeld van kunnen zien. De nachtburgemeester is een geïnstitutionaliseerde gesprekspartner.

De incorporatie van een subcultuur betekent gelukkig niet het einde van culturele tegengeluiden. Er zullen altijd nieuwe, jonge, frisse tegendraadse mensen zijn die culturele uitingen aandrijven die niet in het belang van de status quo zijn. De les uit het stuk van Foucher is dat we onze ogen daarvoor niet moeten richten op de mensen achter Trouw of Meubelstukken. Als je kritisch bent over gentrificatie, en begaan met sociale insluiting en gelijkheid, laat je je dus niet voor hun karretje spannen.