Home / Blog / Trend: porno-chic is terug

Trend: porno-chic is terug

LATER LEZEN

Er is een seksuele renaissance in aantocht, schreef Nathalie Wouters in NRC dit weekend. Het gaat dan niet om een slutty summer, maar om een herleving in de mode van ‘porno-chic’. Wouters signaleert dat feitsj-wear en lingerie als bovenkleding populair zijn: leren tuigjes en doorkijkjurken op de catwalks en in de clubs. Wat deze keer nieuw zou zijn is een einde aan de male gaze, meer verbeelding en meer aandacht voor gelijkheid.

Maar verpreutsing dan? 
Porno-chic was een belangrijk aandachtspunt in mijn promotieonderzoek, dat plaatsvond tijdens een periode van grote zorgen over zogeheten seksualisering. Over zulke zorgen hoor je nu nauwelijks meer wat. Nu schrijven media juist graag over verpreutsing. Op Brainwash betoogde ik twee jaar terug dat zorgen over verpreutsing wijzen op het tegendeel en voorspelde ik dat we weer een periode ingaan waarin er meer tolerantie is voor bloot en seks. De trendsignalisering van NRC onderschrijft dat.

Porno-chic
De term porno-chic is afkomstig uit een artikel uit The New York Times uit 1973 dat vaststelde dat porno ineens zichtbaar was buiten de rosse buurten. Mediawetenschapper Brian McNair definieert het in zijn boek Porno? Chic! (2013) als volgt:

“Porno-chic is the representation of porn in non-pornographic art and culture; the pastiche and parody of, the homage to and investigation of porn; the post-modern transformation of porn into the mainstream cultural artefacts for a variety of purposes including . . . advertising, art, comedy and education (p. 61).

Centraal staat voor hem dat de grenzen tussen de ‘gewone’ publieke sfeer en de pornosfeer soms vervagen. De pornosfeer bestaat al heel lang: zodra we konden tekenen, gingen we seksende mensen tekenen. Maar de pornosfeer bestaat buiten de publieke sfeer, het zijn gescheiden werelden. McNair onderscheidt twee periodes van porno-chic. Na het verschijnen van Deep Throat infiltreerde porno de mainstream en het was acceptabel (in de hogere middenklasse) om porno te kijken. Deze periode eindigde met protesten van feministen tegen pornografie halverwege de jaren 70.

De tweede periode laat hij beginnen in de jaren 90. Porno diende toen als inspiratie voor andere cultuuruitingen, denk aan Madonna en haar seksboek. Het gaat dan vooral om het spelen met pornografische conventies. De genoemde zorgen over seksualisering brachten een einde aan de periode, al is de grens nooit volledig hersteld.

Democratisering en insluiting
McNair stelt in zijn boek dat porno democratiseert met de komst van ieder nieuw medium. Fotografie maakte het mogelijk eigen naaktfoto’s te maken, de komst van de videorecorder vergemakkelijkte do-it-yourself porno nog weer verder, net als het internet. Dat porno lang een mannendomein was, zegt vooral iets over sociaal-economische omstandigheden (en dus niets over biologie en al dan niet grotere behoefte van mannen aan expliciete beelden). Vrouwen hebben een steeds actievere rol gekregen in de industrie, en er wordt tegenwoordig ook ‘ethische’ porno gemaakt – met veel aandacht voor de werkomstandigheden en inclusieve representatie (zie mijn laatste boek). In porno zijn sowieso alle lichamen begerenswaardig, het ligt er maar net aan in welke categorie je kijkt.

Volgens NRC zou de opleving een breuk zijn met de mannelijke blik die vrouwen reduceert tot lustobjecten. Het is de vraag hoe juist dat is. Een mooi voorbeeld van porno-chic uit de vorige periode is Christina Aguilera’s ‘Dirrrty’ uit 2002, een nummer dat Wouters in NRC zelf noemt. Dat is echter een uiting waarin een vrouw haar seksualiteit claimt: Aguilera is geen passief object om te bekijken, maar een actief handelend subject. Ook zou nieuw zijn dat de modellen niet langer allemaal “dun, jong, wit en hetero” zijn. In die zin is de nieuwste generatie porno-chic dus trouw aan de sector wiens conventies zij zij zich toe-eigent.

DEEL DIT BERICHT