Home / Blog / Waarom mensen nog papieren kranten lezen

Waarom mensen nog papieren kranten lezen

LATER LEZEN

Een probleem met media- en communicatiewetenschap is dat onderzoekers media te belangrijk maken. Als je media centraal stelt in je onderzoeksvraag, ga je een belang van media vinden. Dat was een van de redenen waarom ik in mijn proefschrift etnografisch onderzoek heb gedaan: door heel veel tijd in de klas met meisjes door te brengen, kon ik ook zien hoe onbelangrijk media (soms) voor ze waren [abstract]. Uit een recent onderzoek [abstract] naar het alledaags gebruik van papieren kranten komt eenzelfde desillusionerend beeld: sommige mensen kopen simpelweg krant om er de haard mee te kunnen aanmaken.

Het onderzoeksteam nam 488 semigestructureerde interviews af in Argentinië, Finland, Israël, Japan en de VS. Hun benadering was expliciet om media niet te centreren. Uit de interviews komen drie mechanismen naar voren die de verwevenheid van media in het alledaagse leven laten zien.

1. Toegang
Hoe mensen aan de krant komen verschilt duidelijk per land. In Israël is er een cultuur van gratis, in Japan van dagelijkse abonnementen. Daarnaast worden kranten gelezen in koffietentjes en restaurants, soms heel doelbewust, soms simpelweg omdat er een krant ligt. Gewoonte speelt duidelijk een rol:

“I still receive the New York Times and [the Chicago] Tribune paper copies at home so I did a little glance through those. (. . .) I don’t spend as much time reading the paper . . . as I would like to, even though I still can’t imagine not getting a paper in the morning.” – Karen (53), Chicago

2. Sociaal verkeer [Sociality]
Een tweede mechanisme dat het gebruik van papieren kranten stuurt is sociality, wat je hier zou kunnen vertalen als sociaal verkeer of gezelligheid. Het lezen van de krant is vaak een sociale gebeurtenis. Leden van een huishouden geven delen van de krant aan elkaar door, en dan vaak van oud naar jong (ouders naar kinderen) of van man naar vrouw.

I used to live in a commune, and we shared the costs of the subscription back then. We had the national newspaper every day, and it was so lovely to read it with roommates for a long time, share its sections and discuss its articles. But now when I live alone I don’t know why I would subscribe to it. It was such a social thing. It was lovely. I enjoyed it an awful lot and I do miss it sometimes, but I know that if I don’t live with five people it won’t happen. Luna (29), Finland

Voor andere lezers is de papieren krant juist een momentje voor jezelf, bijvoorbeeld ‘s ochtends bij de koffie in een cafeetje. Ook wordt de krant gelezen om verveling te doorbreken in je eentje, als je in de bus zit of op de wc. De weekendkrant nodigt bijzonder uit tot dit mechanisme.

3. Rituelen
Vooral voor de oudere lezers is de papieren krant een geritualiseerde praktijk. Het lezen is een gewoonte geworden, soms zelf een doel op zichzelf. De krant draait dan niet langer om de inhoud, om het geĂŻnformeerd worden, maar om de handeling. Bij het ontbijt naast een croissantje, in de trein en dan op de juiste manier handig vouwen:

Nowadays, few people read the newspaper on the train. But I still read it on the train by folding it like this and this [makes a hand gesture]. Especially, reading a newspaper in a crowded train requires a special skill. You should fold it like this. If the train gets more crowded, I will fold it even smaller. I learned this “technique” because if I read it open like this, you would annoy many people.” Mari (74), Japan.

Mensen vinden het vervelend als dit ritueel wegvalt, als ze hun loopje naar de kiosk niet hebben bijvoorbeeld. Veel respondenten wijzen op het gemak van de papieren krant, de rust en het plezier die het lezen biedt. En tot slot is er nog de waarde van de krant als brandbaar papier:

“I buy one on Sunday, which is big, [and] has a lot of pages to then start up the fire for the barbecue. Or wrap a plant that my wife gifts as a present when someone visits us.” JosĂ© (70), ArgentiniĂ«

Implicaties 
Een krant openvouwen betekent hem verweven met het alledaagse leven. De leespraktijken hebben weinig te maken met de inhoud van het nieuws, iets dat voor journalisten vast niet leuk is om te horen. Het is banaal gebruik, dat tegelijkertijd heel betekenisvol is. Deze mechanismen laten zien hoe hardnekkig mediagebruik is, hoe ingesleten het raakt en hoe onveranderlijk. Het verklaart waarom er nog steeds kranten verkocht worden, wat tegelijkertijd een waarschuwing inhoudt: jonge mensen ontwikkelen hun eigen mediarituelen.

Net zoals we een verschuiving zien van realtime televisiekijken naar digitaal, on-demand kijken, veranderen de rituelen van kranten lezen dankzij de komst van digitaal. Jonge mensen geven wellicht elkaar niet de verschillende katernen door, maar delen via hun telefoon of laptop artikelen die ze interessant vinden. Ook digitaal lezen is immers net zozeer een geritualiseerde praktijk (aan het worden).

TAGS
DEEL DIT BERICHT