Home / Blog / We want more: de functies van de toegift

We want more: de functies van de toegift

LATER LEZEN

Ooit, lang geleden in de achttiende eeuw, ontstond een spontaan publieksritueel van enthousiasme. Zeker zo vroeg als 1712 schreeuwde het publiek ‘encore!’ om operazangers of musici aan te moedigen een nummer nogmaals te spelen. Vanaf het begin ging het encore daarmee om populariteit. In het Parijs van de negentiende eeuw hadden theaters professionele encore-roepers in dienst en uiteindelijk werden de artiesten daar zo gek van, dat het encore verschoven werd naar het einde van de show. Deze korte geschiedenis laat zien hoe de toegift een samenspel is tussen publiek, artiesten en de eigenaar van het theater. Verwachtingen spelen een belangrijke rol in dit ritueel. In een recent artikel in Popular Music & Society [abstract] onderzoekt Emmy Webster de functies van de toegift.

Een normale toegift heeft vooral de functie van duidelijk maken dat het klaar is: het kondigt het eind van de set aan. Daarnaast heeft het een statusfunctie: alleen de headliner doet een encore (met name op festivals is dit zichtbaar en verwarrend). Ten derde markeert het ingestudeerdheid en spontaniteit. Een toegift hoort spontaan te zijn en vaak doet de artiest iets bijzonders, zoals oud werk of een cover spelen. Tot slot is de toegift een soort cadeautje voor het publiek, een beloning voor hun investering.

Ondanks het idee van spontaniteit, worden er altijd afspraken gemaakt over toegiften. De eigenaar van de zaal wil immers weten wanneer het optreden afgelopen is. Daarnaast moeten ook achtergronddansers, lichttechnici en geluidsdeskundigen weten wat de bedoeling is. Net als vroeger in Parijs is er vaak personeel in dienst dat een aansturende rol vervult in de vraag om de toegift.

Webster concludeert dat de toegift uiteindelijk vooral een eind-ritueel is: “a ritual, a learned and expected part of the event, and, for many contemporary artists and audiences, is part and parcel of the live music event as a whole” (p. 107). Los van de geconstrueerde aard, verwacht het publiek een toegift. Daar niet in mee gaan, is onacceptabel. Zo zagen The Arctic Monkeys eerder af van toegiften, maar vanaf eind 2008 lijkt het ook bij dat bandje vast ritueel geworden.

CC foto: Mark Scott

TAGS
DEEL DIT BERICHT