Home / Blog / Mensen die hun politieke tegenstanders haten delen sneller nepnieuws

Mensen die hun politieke tegenstanders haten delen sneller nepnieuws

LATER LEZEN

Nepnieuws is een grote bron van zorg en mag daarom rekenen op warme aandacht van onderzoekers. Vaak wordt daarbij gekeken naar makkelijk beschikbare data, zoals tweets of andere berichten die nepnieuws zouden bevatten. Daardoor we weten nog maar weinig over waarom mensen nepnieuws verspreiden. Deense politicologen en communicatiewetenschappers onderzochten de psychologische drijfveren van individuen om nepnieuws te verspreiden [vrije toegang naar aankomende publicatie].

Ze namen een survey af onder 2.337 Amerikaanse twittergebruikers, en vroegen hen ook om toestemming om hun tweets te analyseren. Dat levert een interessante dataset op met dus zowel inzichten uit de vragenlijst als 2.709.052 tweets – gepost tussen december 2019 en januari 2019. Een bericht werd gezien als nepnieuws als het verscheen op een website die gekend is als nepnieuwssite.

Resultaten
Nieuws delen blijkt Ć¼berhaupt maar een marginale activiteit op Twitter: slechts zo’n drie procent van de onderzochte tweets linkt naar een nieuwssite, en slechts vier procent van die tweets linkt naar een nepnieuwssite. Het gaat dus om een klein verschijnsel, slechts 3.269 tweets op een totaal van 2,7 miljoen. De mensen die deze links delen, doen dat echter veelvuldig: 1 procent van de respondenten verspreidt 75 procent van de links naar nepnieuwssites. Deze mensen zijn vaker aanhangers van de Republikeinse partij.

Het is niet zo dat mensen per ongeluk nepnieuws delen – iets dat wel eens gedacht wordt, met name over ouderen. In plaats daarvan vinden de onderzoekers bewijs voor doelbewuste motivaties die gekoppeld bleken aan politieke voorkeur:

“Citizens who identified politically with the side supported by the news source were more likely to share stories from that same source. In particular, we found in line with the negative partisanship literature (Abramowitz and Webster 2018) that people share fake news out of animus towards political opponents rather than positive feelings towards their own party. This suggests that fake news sharing is ā€œbusiness as usual,ā€ dictated by the same logic partisans use to process other types of information, including real news” (p. 30-31).

Mensen delen dus nieuws, nep of niet, als dit hun politiek goed uitkomt. Daarbij zijn negatieve gevoelens tegen politieke tegenstanders een grotere drijfveer dan positieve gevoelens naar de eigen partij. Voor Republikeinen is er minder echt nieuws voor handen dat hiervoor bruikbaar is, wat hen logisch richting nepnieuwssites duwt. Het is dus niet zo dat Republikeinen psychologisch anders in elkaar zouden zitten, schrijven de onderzoekers.

Implicaties
Bij het lezen van het onderzoek moest ik denken aan het onderzoek van politicoloog Eelco Harteveld naar hoe Nederlanders denken over hun politieke tegenpolen – zie deze blogpost of luister naar deze podcastaflevering. Harteveld vroeg mensen om een aantal groepen te beoordelen met een ‘gevoelsthermometer’: koude of warme gevoelens. Hij vond dat mensen met “een andere politieke voorkeur door Nederlanders (veel) negatiever [worden] beoordeeld dan mensen met een andere religie, opleidingsniveau, etniciteit, stedelijkheid of regio”. Politiek polariseert dus.

Harteveld is niet heel hard in het beantwoorden van de vraag hoe erg dat is. Een beetje “affectieve polarisatie” is goed voor de democratie, stelt hij, maar er is wel een risico op een neerwaartse spiraal. Het onderzoek van de Deense onderzoekers wijst erop dat nepnieuws verspreid wordt vanwege de neiging die sommige twitteraars hebben om selectief, denigrerend nieuws te delen. Ik kan geen enkele manier bedenken waarop dat een beetje gezond zou kunnen zijn.

DEEL DIT BERICHT