Home / Blog / De mythe van true crime-podcasts doorbroken (pssst: Serial is geen true crime!)

De mythe van true crime-podcasts doorbroken (pssst: Serial is geen true crime!)

LATER LEZEN

“Er worden onderhand mensen vermoord om nieuwe podcasts te kunnen maken”, grapte podcastkoning Botte Jellema onlangs in De Eeuw van de Amateur. Grappig, gelukkig niet omdat het waar is, maar omdat het een ‘dwangcliché’ over podcasts op de hak neemt. Want wie heeft er niet gehoord dat true crime hét genre bij uitstek voor de podcast is? Die gedachte breng ik graag om zeep: de podcastserie waar dit idee op is gebaseerd is, is helemaal geen true crime!

De podcast-boom van het afgelopen decennium begon met Serial. Je kon geen artikel lezen over podcasting zonder dat deze ‘true crime’-podcast werd genoemd. Wat mij opviel in de vele praatjes en workshops die ik het afgelopen jaar heb gegeven over podcasten, is dat meer dan de helft van de mensen die ik het vroeg nog nooit van Serial had gehoord. Dikke kans dat er onder de lezers van dit stuk ook mensen zijn die deze titel niets zegt. Laat mij jullie op het hart drukken dat de invloed van Serial niet te ontkennen valt.

True crime, het genre waarin een (vaak onopgeloste) strafzaak als mysterie wordt gepresenteerd aan de luisteraar, is populair onder podcastmakers en -luisteraars. Het is verslavend om naar te luisteren, omdat je wilt weten wat er nu precies gebeurd is. Vaak doen true crime-podcasts me denken aan televisieprogramma’s die ik vroeger bij SBS of Discovery Channel keek. Daar was dan iemand vermoord en zag je nagespeelde scenes waar een moordwapen op de grond lag, een deur dichtviel en vervolgens een auto wegreed. Je zou zo al die afleveringen in audio op een RSS-feed kunnen publiceren en binnen no time een populaire serie hebben.

Hoewel Serial zes jaar geleden uitkwam, worden er nog steeds legio true crime-podcasts gemaakt. Ook in het Nederlands taalgebied: twee recente populaire zijn de onafhankelijk geproduceerde Gijzeling op de Noordzee en Mathilde’s Mysterie van NPO Radio 1. Er is nu zelfs een true crime-kinderpodcast… In de VS kocht Amazon onlangs het productiehuis Wondery, die veel bereik hebben omdat ze voornamelijk true crime uitbrengen.*

Maakt dat true crime hét genre voor het medium podcast? Allerminst, wat mij betreft. Toen Serial uitkwam was true crime volgens sommige onderzoeken het populairste boekengenre. Daarop inzetten is dus ook gewoon slimme marketing. Bovendien: kijk je naar de hoeveelheid podcasts per categorie in deze vrij recente lijst van Apple Podcasts, komt true crime op plek 56.

True crime is dus niet populair voor het medium podcast specifiek, maar überhaupt een populair genre. Daarom mag Peter R. de Vries ongeveer elke avond mag aanschuiven bij een talkshow. Dat mensen zeggen podcast = true crime, zegt eerder iets over de mensen die dit zeggen dan over het medium. Wie doorluistert, hoort namelijk iets anders.

In deze alinea kom ik kom ik met mijn moordwapen uit de kast geslopen, namelijk: Serial is geen true crime. The Telegraph heeft SerialThe Wire of podcasts” genoemd (weet u nog, van HBO op de televisie). Het heeft inderdaad vergelijkbare culturele impact gehad, en het vernieuwende voor podcasts was dat Serial de seriële vorm aannam die we kennen van de televisie — en nog daarvoor de novelle. Gecombineerd met getalenteerde makers van This American Life zorgde het voor een schokgolf aan betrokken luisteraars die en masse mee gingen zoeken naar aanwijzingen. Dit leidde er zelfs toe dat de zaak heropend werd, maar een conclusie kwam er niet echt.

Het genre van Serial, is niet alleen maar true crime of (on)opgeloste moordzaken. Ja, dit staat centraal in het eerste seizoen, maar in het tweede seizoen — dat ik sowieso beter vond dan het eerste — is van een moordzaak al geen sprake meer. Pas in het derde seizoen komen we bij een serie die wél echt lijkt op The Wire. Daarin volg je ineens allemaal verschillende personages in het rechtssysteem van Cleveland. Fascinerend, niche en unieke non-fictie.

Luister dus zeker door naar wat er uit de koker komt van Serial Productions. Het productiehuis is vorig jaar gekocht door the New York Times en bracht de prachtige serie Nice White Parents uit. Prima als je van true crime houdt, maar begraaf alsjeblieft het cliché dat true crime hét genre van podcasting is.

* Op fictiegebied is crime ook een razend populair, zo niet het dominerende genre: De Blankenberge Tapes (mockumentary), WRAAK (de meest cringe podcast die ik in 2020 hoorde) en Staatsgeheim zijn enkele voorbeelden. The Onion deed een geweldige parodie van dit alles in A Very Fatal Murder.

Dit stuk verscheen eerder in Lievens nieuwsbrief ‘Heb je nog een podcasttip’. Daarin schrijft hij iedere week over podcasts, en geeft hij tips over bijzondere afleveringen en serie. Abonneren kan hier. Met dank aan Sharon van Oost voor de eindredactie. 

TAGS
DEEL DIT BERICHT