Home / Blog / Engagement en meesterschap zijn voor jongeren nog steeds relevant

Engagement en meesterschap zijn voor jongeren nog steeds relevant

LATER LEZEN

Engagement en meesterschap. Twee woorden die dit jaar de Dag van de Cultuureducatie moeten tekenen. Maar bestaan die dan nog? Is er nog engagement? Bij kunstenaars wellicht wel, maar bij jongeren? Is er nog meesterschap, of beter: respect voor meesterschap? Ik denk het wel. Mijn antwoord op de eerste vraag, is er nog engagement, is zelfs voluit ja. Ik herhaal nog eens graag de woorden van Barnaby Raine, die ik vorig jaar citeerde tijdens de Dag van de Cultuureducatie. Hij stelde als 14-jarige terecht dat zijn leeftijdsgenoten geen postideologische generatie zijn, maar dat jongeren nog steeds ergens in willen  geloven.

Op Wholehearted, de studiedag rond jongerencultuur sprak Alexander de Vriendt over hoe hij vond dat 18-jarigen mogen roepen dat alles anders moet, maar dat iedereen die ouder is  gewoon iets moet doen aan de wereld als die hen niet bevalt. Protest is een vorm van engagement die kan en nodig is, maar gaat het engagement van jongeren nog verder dan een klik op een like-knop of zelfs meestappen in witte of andere marsen?

Ik denk het wel, al wordt het hen soms niet makkelijk gemaakt door hoe we het onderwijs vandaag organiseren. We verwijten jongeren dat ze niet meer een langdurig engagement aangaan. Het klopt dat bijvoorbeeld de gemiddelde periode waarin iemand leider is in de jeugdbeweging korter is geworden de voorbije jaren. Maar dergelijke organisaties zijn vaak het ongewilde slachtoffer van de constante werkdruk die studenten nu krijgen in het hoger onderwijs. Maar de wil voor engagement is er voor mij zeker.

Je kan hele essays schrijven over engagement in de kunst, maar daarvoor ben ik niet de juiste persoon. Engagement voor kunst, daar wil ik wel nog iets over kwijt. Deze week discussieerde ik met een filosoof die stelde dat zeker allochtone jongeren niets meer moeten hebben van de sociaal-culturele sector. Een boude uitspraak die tegengesproken wordt door de praktijk die ik recent leerde kennen in Antwerpen. De speelpleinwerking van de stad slaagde er de voorbije zomer in om jongeren minstens eenmaal om de twee weken aan cultuur te laten doen naast het broodnodige spelen. Een groot deel van de deelnemers kwam ook uit gezinnen met een lagere sociaal-economische status. Het initiatief werd zo goed ontvangen door zowel de vrijwilligers als de jonge deelnemers dat op hun vraag niet werd gewacht tot de volgende zomer voor een herhaling, maar er al een nieuw aanbod kwam in de herfstvakantie. Alles in dit verhaal ademt betrokkenheid uit. Het kan.

Bestaat het tweede element in het thema nog, meesterschap? Als je naar populaire cultuur kijkt, zou je soms kunnen vermoeden dat ‘iets echt goed kunnen’ minder belangrijk is geworden. Hoef je nog iets te kunnen om beroemd te zijn? Technologie lijkt het makkelijker te maken om zelf muziek te maken, instagram maakt van elke foto iets artistiek-mysterieus,…

Maar tegelijk zie ik zelf hoe het respect voor meesterschap intact is, mogelijks nog is toegenomen. Nu de technische drempel soms lager lijkt, is het net het meesterschap dat het verschil maakt. Jongeren bewonderen door de band echte ‘meesters’. Ze willen van hen leren, ze willen met hen op stap gaan.

Uit mijn eigen doctoraal onderzoek blijkt dat vakkennis de basis is om als begeleider authentiek over te komen. Dit speelt zowel in het onderwijs als ook in meer informele educatieve settings waar je ook vaak toneel, dans, muziek kan terugvinden. Maar meesterschap in educatie gaat verder dan iets goed kunnen. Het gaat vooral over samen op weg gaan. Er voor zorgen dat de gezel en meester allebei samen iets leren. Het gaat in feite over het aangaan van een engagement.

Dit stuk werd geschreven als opinie voor de Dag van de Cultuureducatie, de jaarlijkse studiedag van CANON Cultuurcel, een onderdeel van het Vlaamse Agentschap voor Onderwijscommunicatie. Engagement en meesterschap zijn de twee thema’s van deze dag van de cultuureducatie. De komende weken zullen verschillen personen vanuit verschillende invalshoeken rond deze thema’s een tekst schrijven, zie de site. Dit stuk verscheen eerder ook op X, Y of Einstein, Pedro’s blog.

CC foto: SNappa2006