Home / Blog / Televisie als bindende factor tijdens lockdowns

Televisie als bindende factor tijdens lockdowns

LATER LEZEN

De coronacrisis is een bijzonder interessante tijd voor alle wetenschappers. Al relatief vroeg, in april 2020, schreven televisiewetenschappers Joke Hermes en Annette Hill een beschouwing over de rol van tv in ‘deze bizarre tijden’, met de prachtige titel Television’s undoing of social distancing [vrije toegang]. Het was/is inderdaad opmerkelijk hoe we ons massaal op schermen richt(t)en, een ontwikkeling waar zowel positieve kanten (de troost die het herkijken van een oude serie biedt) als negatieve (de stress van de continue stroom coronanieuws) aan kunnen zitten.

Ieder medium heeft zijn eigen affordances, een vakterm die zich niet makkelijk naar het Nederlands laat vertalen. Het gaat om specifieke kenmerken waardoor je een object kunt gebruiken. Een stoel heeft bijvoorbeeld de affordance dat je erop kunt zitten. Een van de affordances van televisie is dat het een gevoel van samenzijn biedt. Sport doet dat bij uitstek, maar lag natuurlijk helemaal plat in die beginperiode. In die leemte konden de honden Mabel en Olive van BBC-sportredacteur Andrew Cotter wereldberoemd worden.

Samen televisie kijken doodt de stilte, schrijven Hermes en Hill, en maakt zo fysiek samen zijn comfortabel. Bovendien geeft het je iets om over te praten – niet onbelangrijk als je verder weinig meemaakt. Zelfs wanneer je alleen op de bankt zit, heb je dankzij gedeeld kijken minder het gevoel alleen te zijn. Dit is het idee van ‘interpretatieve gemeenschappen’ dat in de jaren 80 werd geformuleerd: televisie bindt de natie en stelt de natie in staat met zichzelf te communiceren.

Televisie wordt vaak een venster op de wereld genoemd en dat werd extra zichtbaar tijdens de lockdowns. Via de televisie zagen we wat er buiten gebeurde en wat de stemming was. Televisie biedt zo “a set of ongoing stories about who we are”. TV is meester in verhalen vertellen, of dat nu fictie of non-fictie is. Televisie moedigt het maken van esthetische oordelen aan, net als oordelen over waarheid en waarachtigheid van anderen.

‘Linair’ televisiekijken is op z’n retour maar dat betekent niet dat televisie dood is. We kijken weliswaar via verschillende platformen en niet allemaal meer altijd op hetzelfde moment (hoewel daar belangrijke uitzonderingen op zijn, denk maar aan de persconferenties van premier Rutte), maar we kijken nog steeds.

Hermes en Hill besluiten dat corona de positie van televisie heeft ‘her-versterkt’:

“Corona has re-consolidated television as master storyteller and as platform for cultural citizenship. Television could not have done this if the medium had not been domesticated as ‘family’ maker and teller of never-ending stories that offer ontological security and allow us to cope. In lockdown, even more than ordinarily, this provides the necessary link from the intimate to the public; transforming the domestic into a space for endless meetings, viewpoints, considerations as well as allegiances. Television undoes social distance.”