Home / Blog / De effecten van Alexa in het gezin

De effecten van Alexa in het gezin

LATER LEZEN

Virtuele spraakassistenten voor thuis zijn populair. De bekendsten zijn wellicht Alexa van Amazon en Home van Google. Naar onze omgang met zulke bots wordt inmiddels ook onderzoek gedaan. Dat richt zich vooral op leeropbrengsten, bijvoorbeeld op de vraag of kinderen zo beter leren omgaan met technologie. Een positief effect is bijvoorbeeld dat kinderen die nog niet kunnen lezen, nu wel online informatie kunnen zoeken. Een negatief effect is dat (vooral jongere) kinderen moeite hebben zich verstaanbaar te maken. Dat leidt tot frustratie.

Maatschappelijk leven vooral zorgen. Met wie denkt het kind te communiceren? Dat is heel duidelijk een robot, maar kinderen vinden dat een robot ook gevoel kan hebben. Vergelijk dit met een teddybeer: het maakt niet uit dat die geen mens is, kinderen schrijven hun knuffels emoties toe en hechten zich eraan. Ze vinden dit soort robots vriendelijk en eerlijk, en dat zou goed zijn om kinderen sociale vaardigheden te leren. Kinderen testen ze ook uit: wat kunnen ze allemaal? Hebben ze een identiteit? Zo vragen ze bijvoorbeeld wat Alexa’s lievelingskleur is. Je kunt dit ook zien als een vorm van spel.

Er bestaan terechte zorgen over privacy. Mensen hebben onvoldoende door dat ze afgeluisterd worden. Amazon slaat opnames op de vragen die aan Alexa worden gesteld. De politie kan hier toegang toe krijgen. De data worden getranscribeerd door laagbetaalde arbeiders, wat het risico op lekken vergroot. Je kunt zelf data verwijderen, maar het is onduidelijk of het dan ook echt uit de cloud is. Het is sowieso verstandig om bij de instellingen te kiezen voor opt-out van dataverzameling. Een goede vuistregel is: als een apparaat data kan versturen, is het waarschijnlijk data aan het verzamelen. Daarbij zit het risico vooral in de combinatie van data: Alexa samen met je slimme stofzuiger, zodat buitenstaanders exact kunnen weten hoe je huis in elkaar zit.

Wat doet het met een gezin dat er een bot in huis is? Onderzoek laat zien dat Alexa onderdeel wordt van het gezin, ze wordt bijvoorbeeld betrokken bij gesprekken tijdens het eten. Eigenlijk een beetje alsof er een nieuw huisdier is. Zo heeft ze een positieve invloed: samen Alexa gebruiken leidt tot samen lachen, plagen, gekke bekken trekken om Alexa na te doen. Familieleden helpen elkaar in het gebruik van de spraakassistenten. Soms is er ook ruzie over zo’n apparaat, maar dat is normaal in een huishouden.

Het meest geruststellende uit onderzoek is dat de interesse snel afneemt. Uit een studie bleek dat na twaalf weken niemand in het gezin meer omkeek naar Alexa. Ze verwachtten menselijkheid, emoties, een relatie, een fysieke vorm, en dat heeft Alexa allemaal niet.

Bronnen/verder lezen: 

Bekijk ook het gesprek dat ik in december in Felix Merites had over dit onderwerp.

TAGS
DEEL DIT BERICHT